ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਸ਼ਾਤਾਤਪਃ ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭਃ ਸ਼ਤਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ਼ਤਮ੍ਭਿषਕ੍ । ਪੂਰ੍ਵਾਭਾਦ੍ਰਪਦੋ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਭਾਦ੍ਰਪਾਦਿਤਃ

ਉਹ ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਪੂਰਵਾਭਾਦਰਪਦਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਭਾਦਰਪਦਾ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।

ਰੇਣੁਕਾਤਨਯੋ ਰਾਮੋ ਰੇਵਤੀਰਮਣੋ ਰਮੀ । ਅਸ਼੍ਵਿਯੁਕ੍ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੇष੍ਟੋ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੋ ਮृਗੋਤ੍ਤਮਃ

ਉਹ ਰੇਣੁਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਰਾਮਾ ਹੈ, ਰੇਵਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਰਮਣੀਕ ਹੈ; ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਪੁष੍ਯਸ਼ੌਰ੍ਯਃ ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਤ੍ਮਾ ਵਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੋ ਮਧੁਃ । ਰਾਜ੍ਯਦੋऽਭਿਜਿਦਾਤ੍ਮੀਯਸ੍ਤਾਰੇਸ਼ਸ੍ਤਾਰਕਦ੍ਯੁਤਿਃ

ਉਹ ਪੁਸ਼ਯਾ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਫਾਲਗੁਨ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਹੈ, ਚਿਤਰਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਹੈ; ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਭਿਜਿਤ ਦਾ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀਤਃ ਪ੍ਰੋਜ੍ਝਿਤਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਃ ਪਾਰਮੋ ਹਿਤਃ । ਪਰਹਾ ਪਞ੍ਚਭੂਃ ਪਞ੍ਚਵਾਯੁਃ ਪੂਜ੍ਯਃ ਪਰਂ ਮਹਃ

ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਪੰਜ ਵਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣਾਗਮਵਿਦ੍ ਯੋਗ੍ਯੋ ਮਹਿषੋ ਰਾਸਭੋऽਗ੍ਰਗਃ । ਗ੍ਰਾਹੋ ਮੇषੋ ਵृषੋ ਮਨ੍ਦੋ ਮਨ੍ਮਥੋ ਮਿਥੁਨਾਰ੍ਚਿਤਃ

ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਆਗਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਮਹਿਸ਼, ਗਧਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਘੜ, ਮੇਂਡਾ, ਬਲਦ, ਮੰਦ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਜੋੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਲ੍ਕਭृਤ੍ ਕਟਕੋ ਦੀਨੋ ਮਰ੍ਕਟਃ ਕਰ੍ਕਟੋ ਘृਣੀ । ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਵਨਜੋ ਹਂਸਃ ਪਰਹਂਸਃ ਸ਼ृਗਾਲਕਃ

ਕਲਕਿ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕੜਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ, ਬਾਂਦਰ, ਕੇਕੜਾ, ਦਇਆਲੂ, ਮੁਰਗਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਹੰਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੰਸ, ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ।

ਸਿਂਹਃ ਸਿਂਹਾਸਨੋ ਮੂषੋ ਮੋਹ੍ਯੋ ਮੂषਕਵਾਹਨਃ ੬੦੦ । ਪੁਤ੍ਰਦੋ ਨਰਕਤ੍ਰਾਤਾ ਕਨ੍ਯਾਪ੍ਰੀਤਃ ਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ

ਸਿੰਘ, ਸਿੰਘ-ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ, ਚੂਹਾ, ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੂਹੇ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁਕਣ ਵਾਲਾ।

ਅਤੁਲ੍ਯਰੂਪੋ ਬਲਦਸ੍ਤੁਲਾਭृਤ੍ ਤੁਲ੍ਯਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਃ । ਅਲਿਚਾਪਧਰੋ ਧਨ੍ਵੀ ਕਚ੍ਛਪੋ ਮਕਰੋ ਮਣਿਃ

ਅਤੁੱਲ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ترازو ਪਕੜਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਆਇਕ ਗਵਾਹ, ਤਣੀ ਨਾ ਹੋਈ ਧਨੁ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਕਛੂਆ, ਮਕਰ, ਅਤੇ ਮਣੀ।

ਸ੍ਥਿਰਃ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਮਹਾਕਰ੍ਮੀ ਮਹਾਭੋਗੀ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਵਸੁਮੂਰ੍ਤਿਧਰੋ ਵ੍ਯਗ੍ਰੋऽਸੁਰਹਾਰੀ ਯਮਾਨ੍ਤਕਃ

ਅਟੱਲ, ਸਰਤਾਜ, ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਾਲਾ; ਦੌਲਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼, ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ।

ਦੇਵਾਗ੍ਰਣੀਰ੍ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਹ੍ਯਮ੍ਬੁਜਾਲੋ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਅਙ੍ਗਦੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਿਯੋ ਭਕ੍ਤਵਿਵਰ੍ਧਨਃ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ; ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।

ਗਾਣਪਤ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਮਾਯੀ ਵੇਦਵੇਦਾਨ੍ਤਪਾਰਗਃ । ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀਸੁਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੂਜਿਤੋ ਵਿਘ੍ਨਨਾਸ਼ਨਃ

ਗਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੈਦਾਂਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ; ਕਾਤਿਆਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

ਸਂਸਾਰਭਯਵਿਧ੍ਵਂਸੀ ਮਹੋਰਸ੍ਕੋ ਮਹੀਧਰਃ । ਵਿਘ੍ਨਾਨ੍ਤਕੋ ਮਹਾਗ੍ਰੀਵੋ ਭृਸ਼ਂ ਮੋਦਕਮੋਦਿਤਃ

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਮੋਦਕ ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।

ਵਾਰਾਣਸੀਪ੍ਰਿਯੋ ਮਾਨੀ ਗਹਨ ਆਖੁਵਾਹਨਃ । ਗੁਹਾਸ਼੍ਰਯੋ ਵਿष੍ਣੁਪਦੀਤਨਯਃ ਸ੍ਥਾਨਦੋ ਧ੍ਰੁਵਃ

ਉਹ ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਣ ਵਾਲਾ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਚੂਹੇ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।

ਪਰਰ੍ਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਵਿਮਲੋ ਮੌਲਿਮਾਨ੍ ਵਲ੍ਲਭਾਪ੍ਰਿਯਃ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਪ੍ਰਿਯੋ ਮਾਨ੍ਯੋ ਵ੍ਯਵਸਾਯੋ ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਲਭਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ, ਆਦਰਯੋਗ, ਪੱਕਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸਿਂਹਯੁਗਲਨਿਵਿष੍ਟੋ ਬਾਲਰੂਪਧृਤ੍ । ਧੀਰਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਹਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ

ਉਹ ਜੋ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦੋ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ, ਬਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਡਟਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਕਤੀਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਹਿਤਕृਦ੍ਵੈਦ੍ਯੋ ਮਹਾਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰ੍ਮਹਾਮਤਿਃ । ਕਰਣਂ ਮृਤ੍ਯੁਹਾਰੀ ਚ ਪਾਪਸਙ੍ਘਨਿਵਰ੍ਤਕਃ

ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਵੈਦ, ਵੱਡਾ ਪੇਟ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ, ਸਾਧਨ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਉਦ੍ਭਿਦ੍ਵਜ੍ਰੀ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨੋ ਦੀਨਰਕ੍ਸ਼ਕਃ । ਭੂਤਚਾਰੀ ਪ੍ਰੇਤਚਾਰੀ ਬੁਦ੍ਧਿਰੂਪੋ ਮਨੋਮਯਃ

ਉਹ ਜੋ ਵਜਰ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਬੁੱਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਪੁਃ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਕਃ । ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਰੂਪੋ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਾ ਵਸ਼ੀਕਰਃ

ਉਹ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਪੁਰਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਮਲਤ੍ਰਯਬਹਿਰ੍ਭੂਤੋ ਹ੍ਯਵਸ੍ਥਾਤ੍ਰਯਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਨੀਰੂਪੋ ਬਹੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਕਿਨ੍ਨਰੋ ਨਾਗਵਿਕ੍ਰਮਃ

ਉਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਮਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਪਰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਨੇ ਵਾਲਾ ਦੇਵ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਗਾਂ ਵਰਗਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।

ਏਕਦਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵੇਗਃ ਸੇਨਾਨੀ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਬੀਜਂ ੭੦੦ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਮ੍ਪਦਹ੍ਰੀਰ੍ਧृਤਿਰ੍ਮਤਿਃ

ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਸੱਤ ਸੌ, ਧਨ, ਦੌਲਤ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਢਿੱਲ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ।

ਸਰ੍ਵਸ਼ੋषਕਰੋ ਵਾਯੁਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪਃ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਲਃ । ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤਾ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਕਰ੍ਤਾ ਲਯਾਸ਼੍ਰਿਤਃ

ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੱਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸੁਕਸ਼ਮ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਲੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਾਮਾਨ੍ਯਰੂਪਃ ਸਾਮਾਸ੍ਯੋऽਥਰ੍ਵਸ਼ੀਰ੍षਾ ਯਜੁਰ੍ਭੁਜਃ । ऋਗੀਕ੍ਸ਼ਣਃ ਕਾਵ੍ਯਕਰ੍ਤਾ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਕਾਰੀ ਨਿਰੁਕ੍ਤਵਿਤ੍

ਉਹ ਸਰਵਜਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਿਹਰਾ ਹੈ, ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਯਜੁਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਰਿਗ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸ਼ੇषਰੂਪਧਰੋ ਮੁਖ੍ਯਃ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਭਾਕ੍ । ਵਿਚਾਰਵਾਞ੍ਸ਼ਙ੍ਖਧਾਰੀ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਃ

ਉਹ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਮਹਾਤਪਾ ਘੋਰਤਪਾਃ ਸਰ੍ਵਦੋ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਕਰੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਨਾਦਭृਤ੍

ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹੈ, ਡਰਾਉਣੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸਮृਦ੍ਧੋ ਭੂਤਿਦੋ ਭੋਗੀ ਵੇਸ਼ੀ ਸ਼ਙ੍ਕਰਵਤ੍ਸਲਃ । ਸ਼ਮ੍ਭੁਭਕ੍ਤਿਰਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾਤਾ ਭਵਦਵਾਨਲਃ

ਉਹ ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸਤ੍ਯਸ੍ਤਪਾ ਧ੍ਯੇਯਮੂਰ੍ਤਿਃ ਕਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਸਮष੍ਟਿਵ੍ਯष੍ਟਿਰੂਪਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਕੋਸ਼ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ

ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਰੂਪ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਮੂਹਕ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜ ਕਵਚਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤੇਜੋਨਿਧਿਰ੍ਜਗਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚਰਾਚਰਵਪੁਰ੍ਧਰਃ । ਪ੍ਰਾਣਦੋ ਜ੍ਞਾਨਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨਾਦਮੂਰ੍ਤਿਯੁਤੋऽਕ੍ਸ਼ਰਃ

ਉਹ ਚਾਨਣ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਧੁਨ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਭੂਤਾਦ੍ਯਸ੍ਤੈਜਸੋ ਭਾਵੋ ਨਿष੍ਕਲਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਮਲਃ । ਕੂਟਸ੍ਥਸ਼੍ਚੇਤਨੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਿਤ੍ ਪੁਰੁषੋ ਬੁਧਃ

ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੇਤਨ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਖ ਹੈ, ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ।

ਅਨਾਧਾਰੋऽਪ੍ਯਨਾਕਾਰੋ ਧਾਤਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ । ਅਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਵਪੁਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਨੁਜੋ ਭਾਨੁਰ੍ਮਹਾਪ੍ਰਭਃ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਮਨ ਦੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਸਕੰਦ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ।