ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਬृਹਦ੍ਧਸ੍ਤਧृਤਾਸ਼ੇषਾਯੁਧਨਿਰ੍ਜਿਤਦਾਨਵਃ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸਿਨ੍ਦੂਰਵਦਨਃ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤੇਜੋऽਗ੍ਨਿਲੋਚਨਃ

ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੱਥ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੋਹੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਦ੍ਦੀਪਿਤਮਣਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਨ੍ਨੂਪੁਰਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤਃ । ਚਲਤ੍ਤੋਯਪ੍ਰਵਾਹਾਢ੍ਯਨਦੀਜਲਕਣਾਕੁਲਃ

ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭ੍ਰਮਤ੍ਕੁਞ੍ਜਰਸਙ੍ਘਾਤਵਨ੍ਦਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਸਰੋਰੁਹਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਚ੍ਯੁਤਮਹਾਰੁਦ੍ਰਪੁਰਃਸਰਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਃ

ਉਸਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਸ਼ੇषਸ਼ੇषਪ੍ਰਭृਤਿਵ੍ਯਾਲਜਾਲੋਪਸੇਵਿਤਃ । ਗੂਰ੍ਜਤ੍ਪਞ੍ਚਾਨਨਾਰਾਵਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਕਾਸ਼ਧਰਾਤਲਃ

ਉਸਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਪ, ਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਤ, ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।

ਹਾਹਾਹੂਹੂਕृਤਾਤ੍ਯੁਗ੍ਰਸੁਰਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਵਰ੍ਣਬੀਜਾਢ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਵਿਗ੍ਰਹਃ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ 'ਹਾਹਾ' ਅਤੇ 'ਹੂਹੂ' ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਪੰਜਾਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵੇਦਾਨ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪੀਯੂषਧਾਰਾਪ੍ਲਾਵਿਤਭੂਤਲਃ । ਸ਼ਙ੍ਖਧ੍ਵਨਿਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਪਾਤਾਲਾਦਿਨਭਸ੍ਤਲਃ

ਵੈਦਾਂਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ।

ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ਮਹਾਮਲ੍ਲੋ ਭਲ੍ਲਹਸ੍ਤੋ ਬਲਿਃ ਕਲਿਃ । ਕृਤਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੋਲ੍ਲਾਸਭਾਸਮਾਨਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਃ

ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਤਨ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਪਹلوان ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰੈਲੋਕੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਪਰਃ ਪਰਲੋਕੈਕਕਰ੍ਮਧ੍ਵਾਨ੍ਤਸੁਧਾਕਰਃ । ਸੁਧਾਸਿਕ੍ਤਵਪੁਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਦਿਕਟਾਹਕਃ

ਉਹ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਹੈ, ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਕਰਮ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਾਂਦਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

ਅਕਾਰਾਦਿਕ੍ਸ਼ਕਾਰਾਨ੍ਤਵਰ੍ਣਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਃ । ਅਕਾਰਾਕਾਰਪ੍ਰੋਦ੍ਗੀਤਤਾਰਨਾਦਨਿਨਾਦਿਤਃ

ਉਹ 'ਅ' ਤੋਂ 'ਕ੍ਸ਼' ਤੱਕ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। 'ਅ' ਅਤੇ 'ਆ' ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤ ਹੈ।

ਇਕਾਰੇਕਾਰਮਨ੍ਤ੍ਰਾਢ੍ਯਮਾਲਾਭ੍ਰਮਣਲਾਲਸਃ । ਉਕਾਰੋਕਾਰਪ੍ਰੋਦ੍ਗਾਰਿਘੋਰਨਾਗੋਪਵੀਤਕਃ

ਉਹ 'ਇ' ਅਤੇ 'ਏ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਉ' ਅਤੇ 'ਓ' ਦੀ ਉਚਾਰਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਡਰਾਉਣੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਉ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ऋਵਰ੍ਣਾਙ੍ਕਿਤॠਕਾਰਪਦ੍ਮਦ੍ਵਯਸਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਃ । ਲृਕਾਰਯੁਤਲॄਕਾਰਸ਼ਙ੍ਖਪੂਰ੍ਣਦਿਗਨ੍ਤਰਃ

ਉਹ '੃' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੋ '੄' ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ; 'ਲ੃' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਲ੄' ਦੀ ਸੰਖ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਰੈਕਾਰਗਿਰਿਜਾਸ੍ਤਨਪਾਨਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਓਕਾਰੌਕਾਰਵਿਸ਼੍ਵਾਦਿਕृਤਸृष੍ਟਿਕ੍ਰਮਾਲਸਃ

ਉਹ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਸਤਨ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਚਾਣ 'ਏ' ਅਤੇ 'ਐ' ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; 'ਓ' ਅਤੇ 'ਔ' ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀ ਹੈ।

ਅਂਅਃਵਰ੍ਣਾਵਲੀਵ੍ਯਾਪ੍ਤਪਾਦਾਦਿਸ਼ੀਰ੍षਮਣ੍ਡਲਃ । ਕਰ੍ਣਤਾਲਕृਤਾਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ਵਾਯੁਵੀਜਿਤਨਿਰ੍ਜਰਃ

ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪੈਰ 'ਅੰ' ਤੋਂ 'ਅਃ' ਤੱਕ ਦੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਜੀਭ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਖਗੇਸ਼ਧ੍ਵਜਰਤ੍ਨਾਙ੍ਕਕਿਰੀਟਾਰੁਣਪਾਦਕਃ । ਗਰ੍ਵਿਤਾਸ਼ੇषਗਨ੍ਧਰ੍ਵਗੀਤਤਤ੍ਪਰਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਕਃ

ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਲਾਲ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਤਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਝੰਡਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਘਨਵਾਹਨਵਾਗੀਸ਼ਪੁਰਃਸਰਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਃ । ਙਵਰ੍ਣਾਮृਤਧਾਰਾਢ੍ਯਸ਼ੋਭਮਾਨੈਕਦਨ੍ਤਕਃ

ਉਹ ਵਧੀਆ ਬੋਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 'ਙ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਧਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਇੱਕ-ਦੰਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ।

ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੁਙ੍ਕੁਮਜਮ੍ਬਾਲਲਿਪ੍ਤਸੁਨ੍ਦਰਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਛਤ੍ਰਚਾਮਰਰਤ੍ਨਾਢ੍ਯਮੁਕੁਟਾਲਙ੍ਕृਤਾਨਨਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ, ਕੁੰਗੂ ਤੇ ਜੰਬਾਲਾ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੋੜ ਤੇ ਛਤਰੀ ਤੇ ਚਮਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਟਾਬਦ੍ਧਮਹਾਨਰ੍ਘਮਣਿਪਙ੍ਕ੍ਤਿਵਿਰਾਜਿਤਃ । ਝਾਙ੍ਕਾਰਿਮਧੁਪਵ੍ਰਾਤਗਾਨਨਾਦਨਿਨਾਦਿਤਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਟਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਾਲ ਜੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੰਕਾਰ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ।

ਞਵਰ੍ਣਕृਤਸਂਹਾਰਦੈਤ੍ਯਾਸृਕ੍ਪੂਰ੍ਣਮੁਦ੍ਗਰਃ । ਟਙ੍ਕਾਰੁਕਫਲਾਸ੍ਵਾਦਵੇਪਿਤਾਸ਼ੇषਮੂਰ੍ਧਜਃ

ਉਹ 'ਞ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗਦਾ ਫੜਦੇ ਹਨ। 'ਟ' ਅੱਖਰ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਠਕਾਰਾਢ੍ਯਡਕਾਰਾਙ੍ਕਢਕਾਰਾਨਨ੍ਦਤੋषਿਤਃ । ਣਵਰ੍ਣਾਮृਤਪੀਯੂषਧਾਰਾਧਰਸੁਧਾਧਰਃ

ਉਹ ṭha, ḍha, ḍa, ḍha ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਨੌਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਅਮਰਤਾ ਵਾਲੀ ਰਸ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਹੈ।

ਤਾਮ੍ਰਸਿਨ੍ਦੂਰਪੁਞ੍ਜਾਢ੍ਯਲਲਾਟਫਲਕਚ੍ਛਵਿਃ । ਥਕਾਰਧਨਪਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਾਢ੍ਯਸਨ੍ਤੋषਿਤਦ੍ਵਿਜਵ੍ਰਜਃ

ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਸਿੰਦੂਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ; 'ਥ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਦਾਤ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦਯਾਮਯਹृਦਮ੍ਭੋਜਧृਤਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਣ੍ਡਲਃ । ਧਨਦਾਦਿਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ਸਂਸੇਵਿਤਪਦਾਮ੍ਬੁਜਃ

ਉਹ ਦਇਆਲੂ ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਬੇਰ, ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਮਿਤਾਸ਼ੇषਦੇਵੌਘਕਿਰੀਟਮਣਿਰਞ੍ਜਿਤਃ । ਪਰਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਾਦਿਮਾਰ੍ਗਚ੍ਛੇਦਨਦਕ੍ਸ਼ਕਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤਾਜਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਉੱਚੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਰਸਤੇਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।

ਫਣਿਚਕ੍ਰਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਗਲਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਃ । ਬਦ੍ਧਭ੍ਰੂਯੁਗਭੀਮੋਗ੍ਰਸਨ੍ਤਰ੍ਜਿਤਸੁਰਾਸੁਰਃ

ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਫਣਾਂ ਵਰਗੀ ਮਾਲਾ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੰਨੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਬੜੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਭਵਾਨੀਹृਦਯਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨੈਕਨਿਸ਼ਾਕਰਃ । ਮਦਿਰਾਕਲਸ਼ਸ੍ਫੀਤਕਰਾਲੈਕਕਰਾਮ੍ਬੁਜਃ

ਉਹ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਚੰਦ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਹੱਥ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੂਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਤਰਾਯਸਙ੍ਘਾਤਘਾਤਸਜ੍ਜੀਕृਤਾਯੁਧਃ । ਰਤ੍ਨਾਕਰਸੁਤਾਕਾਨ੍ਤਕਾਨ੍ਤਿਕੀਰ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਧਨਃ

ਉਹ ਯਜਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਲਮ੍ਬੋਦਰਮਹਾਭੀਮਵਪੁਰ੍ਦੀਨੀਕृਤਾਸੁਰਃ । ਵਰੁਣਾਦਿਦਿਗੀਸ਼ਾਨਰਚਿਤਾਰ੍ਚਨਚਰ੍ਚਿਤਃ

ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭੀਮਕਾਇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਲੰਬੜਾ ਪੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਙ੍ਕਰੈਕਪ੍ਰਿਯਪ੍ਰੇਮਨਯਨਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ । षੋਡਸ਼ਸ੍ਵਰਿਤਾਲਾਪਗੀਤਗਾਨਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।

ਸਮਸ੍ਤਦੁਰ੍ਗਤਿਸਰਿਨ੍ਨਾਥੋਤ੍ਤਾਰਣਕੋਡੁਪਃ । ਹਰਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਕੁਣ੍ਠਬ੍ਰਹ੍ਮਗੀਤਾਦਿਪਾਠਕਃ

ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਨਦੀ ਤੋਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਨੌਕਾ ਹੈ; ਜੋ ਹਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਮਾਪੂਰਿਤਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤਚਰਾਚਰਃ । ਤਾਰਾਙ੍ਕਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਣੈਕਵਿਗ੍ਰਹੋਜ੍ਜ੍ਵਲਵਿਗ੍ਰਹਃ

ਉਹ ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ-ਕਮਲ ਮਾਫੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਮੂਰਤ ਤਾਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।