ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਿਭੂ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਮਰ ਹੈ, ਹਰਣਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਹਰਣ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਖਾਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮੀ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਿਰਫ ਭੌਹਾਂ ਦੇ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭੌਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਫਿਰ ਜੀਵ, ਫਿਰ ਖਜ਼ਾਨਾ। ਕਦੇ ਤਿਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਸ਼ਯਾ ਹੈ, ਤਰਾਜੂ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਛੋੜਾ, ਅਲਿਪਤਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਧਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਮਾਘਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਵੱਡੇ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਵਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਪਤਲਾ ਤੇ ਉੱਤਰਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਫੇਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ, ਸੱਤ ਧਾਗਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਹੱਥ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗਾ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ-ਮੁਖੀ, ਤੇ ਹਲ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਮੋਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਜਿਸਦਾ ਝੰਡਾ ਮੋਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਸੁਖਸ਼ੀਲ, ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਧੂੜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਉਜਲਾ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਜਿਸਦੇ ਚਰਨ ਵਧੀਆ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਅਧਿਆਪਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ ਤੇ ਉੱਤਰਾਸ਼ਾਢਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਣਨ ਯੋਗ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ ਸੁਭਾਵ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ, ਕੰਨ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਧਨਵਾਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਪ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਵਰਨੀ, ਸੌ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਵਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਤੇ ਉੱਤਰਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ। ਉਹ ਰੇਣੁਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਰੇਵਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿਅ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਯਾ ਦਾ ਵੀਰ, ਫਾਲਗੁਨ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਬਸੰਤ, ਚਿਤਰਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮਧੁਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਰਾਜ ਦਾਤਾ, ਅਭਿਜਿਤ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪਿਆਰਾ, ਪਰਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਉਪਕਾਰੀ, ਹੋਰਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਤੇ ਪਰਮ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਆਗਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਯੋਗ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਯੋਗ, ਮੱਖਣ, ਗਧਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਮਗਰਮੱਛ, ਮੇਢਾ, ਬਲਦ, ਧੀਮਾ, ਕਾਮਦੇਵ, ਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਕੀ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਕੰਗਣ ਵਾਲਾ, ਪੀੜਤ, ਵਾਂਦਰ, ਕੇਕੜਾ, ਦਇਆਲੂ, ਮੁਰਗਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਹੰਸ, ਪਰਮ ਹੰਸ, ਤੇ ਗਿੱਦੜ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੰਘ, ਸਿੰਘ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਚੂਹਾ, ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੂਹੇ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਵਿੱਤੀਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਤਰਾਜੂ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਨਿਰਪੱਖ ਗਵਾਹ, ਬਿਨਾ ਤਾਗਾ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ, ਤੀਰੰਦਾਜ਼, ਕੁੰਭ, ਮਕਰ, ਤੇ ਰਤਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਡਿੱਗ, ਸਰਵਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇਜ਼, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਯਮ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾ, ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਣਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ, ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਵਿਘਨ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮੋਦਕਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੰਭੀਰ, ਮਾਊਸ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਵਿ਷ਣੂ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਥਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਕੁਟਧਾਰੀ, ਵੱਲਭਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਦਰਯੋਗ, ਨਿਸ਼ਚਲ, ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਲਪਨਸ਼ੀਲ, ਜੋੜੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਾ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਡਿੱਗ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਉਪਕਾਰਕ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਸਾਧਨ, ਮੌਤ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਜਰਧਾਰੀ, ਮਹਾ-ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿਚਿ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ-ਰੂਪ, ਮਨ-ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਪੁਰੁਸ਼, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰ, ਤੇ ਵਸ਼ੀਕਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਮਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਪਰ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ-ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼, ਸੈਨਾ-ਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਸੱਤ ਸੌ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਨ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ, ਸੁਖਸ਼ਮ ਰੂਪ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ, ਸੰਘਾਰਕ, ਰਚਨਹਾਰ, ਪਾਲਕ, ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਿਹਰੇ, ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ, ਯਜੁਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਰਿਗ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਕਵੀਤਾ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਉਪਦੇਸ਼ਕ, ਤੇ ਨਿਰੁਕਤ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਾਰ, ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸ਼ੰਖਧਾਰੀ, ਸਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਧਨ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਅਗਨਿ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚ, ਤਪਸਵੀ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਰੂਪ, ਕਰਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਮਹਾਨ, ਸਮੂਹ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਕ ਰੂਪ, ਤੇ ਪੰਜ ਕੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਜ ਦਾ ਭੰਡਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਚਲਦਿਆਂ-ਅਚਲਦਿਆਂ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ, ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਨਾਲ ਏਕਤਾ, ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਅਗਨੀ-ਸਵਭਾਵ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਚਲ ਰੂਪ, ਚੇਤਨ, ਰੁਦ੍ਰ, ਖੇਤਰ ਗਿਆਤਾ, ਪੁਰੁਸ਼, ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਧਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰਚਨਹਾਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੁਖ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਕੰਦਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਯਜਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਰਖਿਆਕ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ, ਤੱਤਾਂ, ਗੁਣਾਂ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ, ਸਭ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਪਾਲਕ, ਤੇ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ; ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਅਤੇ ਵੰਦਨਯੋਗ ਹੈ।