ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି ସେଇ ଭଗବାନ୍ ଗଣେଶ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର ମୋଡ଼ା ଓ ତାଙ୍କ ଗଣ୍ଡ ହେଉଛି ଅତି ବକ୍ର। ସେ ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏକଦନ୍ତୀ, ଗାଢ଼ ଓ ପିତଳ ଆଖିର ସ୍ୱାମୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଧୂସର ରୂପରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଅଭିଭୂତ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ହାତରେ କୁଠାର ଅଛି, ଶ୍ୱାନ ଭଳି ଚପଳ, ନାୟକ ଓ ବଡ଼ କାନ ଥିଲେ ମାନେ ଶୂତା ଭଳି ପସରିଥାଏ। ସୁନା ଗର୍ଭ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦାତା। ତାଙ୍କ ଦେହ ଓ ଅଙ୍ଗ ହେଉଛି ସୁନା ଭଳି ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ୍, ମହାତ୍ମା, ଚନ୍ଦନ ର ଧାରା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସ୍ୱ ଅଙ୍ଗ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ତାହାର ଅନୁଭୂତିର ସାକ୍ଷାତ୍। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଜୟୀ, ଧୂମ୍ରଧ୍ୱଜ, ଅଗ୍ନି, ପୂଜ୍ୟ, ଅରଣ୍ୟ ଅଗ୍ନି ନାଶକ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଓ ପରମାନନ୍ଦ ର ଆଦି ପୁରୁଷ। ଗଣେଶ ହାତରେ କୁମ୍ଭ ଧରିଥିବା, କୁମ୍ଭ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ, କୁଂଭୀବକ୍ର, ମାଛ ଓ ମାଂସ ନୈବେଦ୍ୟରେ ତୃପ୍ତ, ନକ୍ଷତ୍ର, ତାରା, ଗ୍ରହର ଆକାର ଧାରଣ କରି ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ବିସ୍ତାରିତ, କାଳର ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱର ନାଥ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ପ୍ରିୟ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ସ୍ଥିତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ତିନି ରୂପର ଧାରୀ, ତୃତୀୟ ଅଗ୍ନି, ତିନି ପ୍ରକୃତିର ମୂର୍ତ୍ତି। ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ପ୍ରିୟ, ପାର କରାଇବାର ନାୟକ, ପଞ୍ଚମୀ ରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ, ଷଡ୍ ରସର ଭୋଗୀ, ଅଜନ୍ମା, ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷର ନାୟକ। ସେ ସପ୍ତ ନଦୀର ଧାରାରେ ଗତି କରନ୍ତି, ସାରସ୍ୱତ ମହାତ୍ମା, ସପ୍ତମୀ ରେ ନାଥ, ଅଷ୍ଟମୀ ରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ନବମୀ ରେ ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଦୁଃଖ ରହିତ। ଦଶ ଦିଗପତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଦଶମୀ ରେ ନିଧି, ବ୍ରହ୍ମା, ଏଗାର ଦେବତାଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଗଣପତି, ଦ୍ୱାଦଶ ଯୁଗଳରେ ପୂଜିତ। ତେର ଅକ୍ଷରରେ ସ୍ତୁତ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଲୋକର ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଆନନ୍ଦମୟ ରୂପ। ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦୁହିଁ, ଦର୍ଶନ ଓ ଦର୍ଶୀ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ଋଷିନାଥ, ମୌନୀ, ମଧୁର ଭାଷା, ଶବ୍ଦର ମୂଳ, ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍, ମେଘ ର ଉପରେ ବିହାର କରନ୍ତି। ସେ ମହାଗଜ, କ୍ରୋଧ ଜୟୀ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ, ବିଜୟର ଆଶ୍ରୟ, ଭୟଙ୍କର, ରୁଦ୍ର ପ୍ରିୟ, ସୁନା ଭଳି ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ୍, ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ନାଶକ। ଭବ ପ୍ରିୟ, ଭବାନୀ ର ଆଦର୍ଶ, ଭାରବାହକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗନ୍ଧର୍ବ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଅନିରୋଧ୍ୟ, ବୈକୁଣ୍ଠ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ। ସେ ଭୃତ୍ର ସଂହାରୀ, ବିଘ୍ନ ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳ ନିବାରକ, ଆକର୍ଷକ, ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ, ଦୁର୍ଗାପୁତ୍ର, କଦାଚିତ୍ ଅଲସ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କର ଚେତନା ଅମୃତ ଧାରା ଭଳି ଅନନ୍ତ, ସେ ନାୟକ, ସ୍ୱୟଂ ପରାକ୍ରମୀ; ମୁକୁଟ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଘଣ୍ଟିର ମୃଦୁ ଧ୍ୱନିରେ ଆବୃତ। ତାଙ୍କ ଦନ୍ତ, ସୁଣ୍ଡ ଚଳିତ, ଗଳା ମୁଣ୍ଡମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଅଂକୁର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ହସ୍ତରେ ପଦ୍ମ, ପଦ୍ମନାଭ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସ୍ତୁତ, ମଣିଷ ଦନ୍ତ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ, ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ନାରଦ ଭଳି, ମହାଗଜ, ଚଞ୍ଚଳ କାନ, ଶୂତା ଭଳି କାନ। ସେ ମହାନ୍ଦାନ୍ଦ ଶୁଭାସନ୍ନ, ତିନି ଲୋକେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଭୂମିରେ ମୁହଁ ହରାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କୃପା ଦାନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ବଡ଼ କାନର ଶେଷ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକୃତ ବାୟୁ ବିକିରଣ କରେ; ମୁଖର ଭୟାନକ ଗର୍ଜନ ବିଶ୍ୱର ଖୋଲା ଅଣ୍ଡକୁ ଅବିଭୂତ କରେ। ତାଙ୍କ ଅପାର ପାଦ ଷଡ଼ ତଳ ଲୋକକୁ ଉନ୍ମୁଳିତ କରେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍କଟ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ, ମହାଦନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ରସ ରେ ଭିଜିଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଦାନବ ଦଳନ କରନ୍ତି; ମୁହଁରେ ଶିନ୍ଗାର ରଙ୍ଗ ଚମକେ, ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ। ଅଳଙ୍କୃତ ପାୟଲ ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଥିବା, ଦ୍ରୁତ ଧାରା ଓ ଅନେକ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଭରିଥିବା ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଚରଣ ମହାଘଜ ଗଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ବ୍ରହ୍ମା, ଅଚ୍ୟୁତ, ମହାରୁଦ୍ର ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ନାଗ ତାଙ୍କୁ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରନ୍ତି, ଶେଷ ନାଗ ମଧ୍ୟ; ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସିଂହ ର ଦହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁଯାଏ। ଦେବମଣ୍ଡଳ ଙ୍କ ଭୟାନକ ଚିତ୍କାର ‘ହା ହା’, ‘ହୁ ହୁ’ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମନ ଅସ୍ତିର; ପଞ୍ଚାଶୀ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ବେଦାନ୍ତ ଧାରା ର ଅମୃତ ସ୍ନାନରେ ଭୂମି ଭିଜିଯାଏ; ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ତଳ ଥରୁ ଉପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକକୁ ଗଞ୍ଜାଏ। ସେ ଚିନ୍ତାମଣି, ମହାମଲ୍ଲ, ଦୃଢ଼ ଶୂଳ ଧାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଜୟୀ; ତିନି ଲୋକେ ଦ୍ୱୀପ୍ତ, କୃତ ଓ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଚମକୁଥିବା। ଦ୍ୱାପର, ପରଲୋକର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ, କର୍ମ ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ ଚନ୍ଦ୍ରବଦନ, ଅମୃତ ଲେପିତ ଦେହରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା। ‘ଅ’ ରୁ ‘କ୍ଷ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷର ଧାରା ରେ ଦ୍ୱୀପ୍ତ, ‘ଅ’ ଓ ‘ଆ’ ର ଗୀତ ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର ଧ୍ୱନି ରେ ଗଞ୍ଜିଥିବା। ‘ଇ’ ଓ ‘ଏ’ ର ମନ୍ତ୍ରମୟ ମାଳିକାରେ ଲୀନ, ଦୁଷ୍ଟ ନାଗ ଉପବୀତ ଭଳି ଧାରଣ କରି, ‘ଉ’ ଓ ‘ଓ’ ଉଚ୍ଚାରଣରୁ ଉଦ୍ଭୂତ। ‘ୃ’ ଅକ୍ଷର ରେ ଶୋଭାମୟ, ଦୁଇ ‘ୄ’ ଅକ୍ଷର ଭଳି କମଳ ଦ୍ୱୟରେ ଦ୍ୱୀପ୍ତ, ‘ଲୃ’ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ‘ଲୄ’ ର ଶଂଖ ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ ଭରିଯାଏ। ଗିରିଜା ଦୁଧ ପାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯାହା ‘ଏ’ ଓ ‘ଐ’ ଅକ୍ଷର ରେ ପ୍ରତୀକ, ‘ଓ’ ଓ ‘ଔ’ ରେ ସୃଷ୍ଟି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ। ‘ଅଂ’ ରୁ ‘ଅଃ’ ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଙ୍ଗକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାନ ଓ ଜିହ୍ୱା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁ ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଲାଲ ଚରଣ, ମଣିମୟ ମୁକୁଟ, ପକ୍ଷୀନାଥ ଧ୍ୱଜ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଗୀତରେ ତାଙ୍କ କାନ ନିରନ୍ତର; ସାରସ୍ୱତୀ ନଗରରେ ଦେବ ଓ ଋଷି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ, ଏକଦନ୍ତ ଦେବ ମନ୍ତ୍ର ‘ଙ’ ର ଅମୃତ ଧାରାରେ ଦ୍ୱୀପ୍ତ। ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ, ଜମ୍ବାଳ ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମୁଣ୍ଡରେ ମଣିମୟ ମୁକୁଟ, ରାଜଛତ୍ର ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।