ଏକ ଦିନ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି, ଉପାସନାର ଅର୍ଥ ଓ ମହାତ୍ମା ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିବା ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ବିଶେଷ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେ ରାହୁ, ଦେମନମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାରେ ପ୍ରଭୁତା ରଖିଥିବା; କେତୁ, ସୁବৰ্ণ କୁଣ୍ଡଳ ରେ ଭୂଷିତ; ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଧିପତି, ଧରିବା ଓ ଧରାଯିବାର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଗଭୀର ଧ୍ୱନିର ଉତ୍ପାଦକ। ସେ ବର୍ଷା-ମେଘର ନିର୍ମଳ ରୂପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ରକ୍ଷକ; ଚୌଡ଼ା ଛାତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଜୟୀ; ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବା, ଜଙ୍ଗଲର ଅଧିପତି, ଉଦ୍ଭିଦରେ ବସିବା, ଏବଂ କାମଦେବ ସହ ସମତୁଳ୍ୟ। ସେ ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର; ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ; ଚନ୍ଦ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଏ; ସେ କ୍ରୋଧ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ଯୁଗ ଆତ୍ମା, ଯୋଗର ଉପାଧାରକ, ଯଜ୍ଞ କରିବା, ଯଜ୍ଞର ଜ୍ଞାତା, ଯଜ୍ଞକୁ ଭଲପାଇବା; ସେ ଯୋଗକୁ ସମର୍ଥନ କରି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦାନକାରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କର ଉପାଧାରକ, ଏବଂ ରୂପ ଅଜାୟ ଓ ଅନ୍ଧାରା ରୂପରେ। ମଣିଭଦ୍ର ଭାବେ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନର ନିର୍ମିତ, ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ, ମତ୍ସ୍ୟ-ଧ୍ୱଜୀର ଆଶ୍ରୟ; ମତ୍ସ୍ୟ-ଧ୍ୱଜୀ, ଆକର୍ଷକ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଯୋଗ ବଢ଼େଇବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତପସ୍ବୀ, ଅଧିକାରୀ, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ; ତପସ୍ୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ତପସ୍ୟାର ଅବତାର, ଉଦୟାଦିତ୍ୟ, ତପସ୍ୟାରେ ଧନୀ। ସେ ଚମକୁଥିବା, ମୁକ୍ତିଦାତା, କ୍ରୋଧିତ, ପ୍ରସନ୍ନ, ଶୂଳଧାରୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଭୟାନକ କିରଣ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, କମଣ୍ଡଳୁଧାରୀ, ନିର୍ମଳ। ସେ ରାଗୀ, କ୍ରିୟାରେ ନିରତ, ସମୟ ନିଜେ, ଶୂକର, ଯାହାର ଚିତ୍କାର ଦିଗ୍ବାସୀ ହୁଏ; ଭ୍ରମଣକାରୀ, ବଂଶରେ ପୂଜିତ, ମୂଢ଼ତାର ନାଶକ, ନିର୍ଜୀବଙ୍କର ହନନ କରିବା। ସେ ଜଳନ୍ଧର, ଲୋକରେ ବସିବା, ହାସ୍ୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜଙ୍ଗଲର ବାସୀ, ହବି, ହବିରେ ଅନ୍ଧା, ଅଗ୍ନି ଚକ୍ଷୁ, ସୁବৰ্ণ, ସୁବৰ্ণ କଙ୍ଗନ ରେ ଭୂଷିତ। ସେ ସୁମେରୁ, ହିମାବନ୍, ପୁରୋହିତ, ହରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ହଳଧାରୀ, ହଳ ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ ହୃଦୟ, ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କର ହୃଦୟ ପୋଷକ। ସେ ଶୁଷ୍କ କରିବା, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା, ଭୟାନକ, କଠୋର, ଦୃଢ଼ ରୂପ; କୁଞ୍ଚିତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଧ୍ୟାନ, ଧ୍ୟାନର ବସ୍ତୁ, ଜ୍ଞାନୀ, କୃପାର ଖଜାନା। ସେ ସବୁଠୁ ଦୂର, ଶମନ କରିବା, ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ବସିବା, ଦାନ କରିବା, ରକ୍ଷା କରିବା, ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ପକ୍ଷ; ଅତୀତ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଉପଲବ୍ଧ, ଅଜୟ, ଜଟାଧାରୀ, ଅଜର। ସେ ଜୀବମାନଙ୍କର ଜୀବନ, ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଜଗତର ତତ୍ତ୍ୱ; ସୁବৰ্ণ ରଙ୍ଗର, ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ। ସେ ଚମକୁଥିବା, ମୁକ୍ତିଦାତା, ଉପଦେଷ୍ଟା, ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରର ଆଶ୍ରୟ; ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ, ପଞ୍ଚ ଶରଧାରୀ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ। ସେ ପଞ୍ଚମ, ଶେଷ, ପ୍ରଥମ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚୁଲ ଭୂଷିତ, କୁନ୍ଦଳିତ ଚୁଲ; କଠୋର ହୃଦୟ, ଗଳ ଭୂଷିତ, ଦୟାଳୁ ଇଚ୍ଛାରେ। ସେ ଚଞ୍ଚଳ ମନ, ଚୌଡ଼ା ନାକ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ଋତୁର ଅବତାର; ନିରନ୍ତର, ଶୀଘ୍ର, ଧର୍ମିକ, ନୀତିବାନ୍, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଅଗ୍ନି ସମ। ସେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗଳିଗଲେ, ଜଗତର ମଳ ଦୂର କରିବାରେ ଏକମାତ୍ର; ସାଗର, ସ୍ୱର୍ଗ ଦାତା, ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ, ଆନନ୍ଦିତ, ଉତ୍ତମ ଉପାସକଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ। ସେ ସତୀର ନାଥ, ସମ ରୁଚି, ସନକ, ସରଳ, ଦେବତା; ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଧନର ଅଧିପତି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଧନୀମାନଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ। ସେ ଧନ ଦାତା, ଧନର ଅଧିପତି, ଧନୀମାନଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥିବା; ରାଜା, ପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ, ମତି ଦାତା, କୃତ୍ତିକା ତାରାରେ ପରିଧାନ। ସେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଘୋଡ଼ା ମୁହଁ, ଶୁଦ୍ଧ, ଭରଣୀ, ଭରଣୀର ପ୍ରିୟ; କୃତ୍ତିକାରେ ବସିବା, କୋଳା, ରୋହି, ରୋହଣାର ଚପଲା ପାଦ। ସେ ରିଭୁମାନଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ରୋହିଣୀର ମନ୍ତ୍ର ମୋହକ, ଅମୃତ; ହରିଣର ରାଜା, ହରିଣ ମୁହଁ, ବସନ୍ତ, ମଧୁର କଣ୍ଠ।