യജ്ഞഹര്താ യജ്ഞകര്താ യജ്ഞാനാം ഫലദായകഃ । യജ്ഞഗോപ്താ യജ്ഞമയോ ദക്ഷയജ്ഞവിനാശകൃത്
യാഗങ്ങള് സ്വീകരിക്കുന്നവനും, യാഗങ്ങള് നടത്തുന്നവനും, യാഗഫലങ്ങള് നല്കുന്നവനും, യാഗങ്ങളെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നവനും, യാഗസ്വരൂപനുമാണ്. ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിച്ചവനും ആകുന്നു.
വക്രതുണ്ഡോ മഹാകായഃ കോടിസൂര്യസമപ്രഭഃ । ഏകദംഷ്ട്രഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗോ വികടോ ധൂമ്രവര്ണകഃ
വളഞ്ഞ സുണ്ടുള്ളവനും, വലിയ ശരീരമുള്ളവനും, കോടിയോളം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവനും, ഒറ്റപല്ലുള്ളവനും, കറുത്തതും കപ്പിവണ്ണം കണ്ണുള്ളവനും, ഭയങ്കരനും, പുകനിറമുള്ളവനുമാണ്.
ടങ്കധാരീ ജമ്ബുകശ്ച നായകഃ ശൂര്പകര്ണകഃ । സുവര്ണഗര്ഭഃ സുമുഖഃ ശ്രീകരഃ സര്വസിദ്ധിദഃ
കുതിരവാള് കൈവശമുള്ളവനും, നരിക്കു സമാനനുമായവനും, നേതാവും, ചാളിയാകുന്ന ചെവിയുള്ളവനും, പൊന്നുപോലുള്ള ഗര്ഭമുള്ളവനും, മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവനും, ഐശ്വര്യം നല്കുന്നവനും, എല്ലാ സിദ്ധികളും നല്കുന്നവനുമാണ്.
സുവര്ണവര്ണോ ഹേമാങ്ഗോ മഹാത്മാ ചന്ദനച്ഛവിഃ । സ്വങ്ഗഃ സ്വക്ഷഃ ൮൦൦ ശതാനന്ദോ ലോകവില്ലോകവിഗ്രഹഃ
സ്വർണ്ണംപോലെയുള്ള നിറം, പൊന്നുപോലെയുള്ള അവയവങ്ങൾ, മഹാത്മാവ്, ചന്ദനത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള ഭാവം, സ്വന്തം ശരീരം, സ്വന്തം കണ്ണുകൾ, എപ്പോഴും ആനന്ദം നിറഞ്ഞവൻ, ലോകങ്ങളുടെയും അവയുടെ അനുഭവങ്ങളുടെയും രൂപം തന്നെയാണ്.
ഇന്ദ്രോ ജിഷ്ണുര്ധൂമകേതുര്വഹ്നിഃ പൂജ്യോ ദവാന്തകഃ । പൂര്ണാനന്ദഃ പരാനന്ദഃ പുരാണപുരുഷോത്തമഃ
ഇന്ദ്രൻ, ജയശീലൻ, ധൂമപതാകയുള്ളവൻ, അഗ്നി, ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യൻ, കാടിലെ തീയെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, പൂർണ്ണമായ ആനന്ദം, പരമാനന്ദം, പുരാതനനായ പരമപുരുഷൻ.
കുമ്ഭഭൃത് കലശീ കുബ്ജോ മീനമാംസസുതര്പിതഃ । രാശിതാരാഗ്രഹമയസ്തിഥിരൂപോ ജഗദ്വിഭുഃ
കുടം കൈവശമുള്ളവൻ, കലശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവൻ, കൂനൻ, മീനും മാംസവും സമർപ്പിച്ചാൽ തൃപ്തനാകുന്നവൻ, നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും ചേർന്ന രൂപം, കാലത്തിന്റെ രൂപം, ലോകത്തിന്റെ അധിപൻ.
പ്രതാപീ പ്രതിപത്പ്രേയാന് ദ്വിതീയോഽദ്വൈതനിശ്ചിതഃ । ത്രിരൂപശ്ച തൃതീയാഗ്നിസ്ത്രയീരൂപസ്ത്രയീതനുഃ
പ്രഭാവശാലി, പ്രതിപദയിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, രണ്ടാം ദിവസം, അദ്വൈതത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവൻ, മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, മൂന്നാമത്തെ അഗ്നി, ത്രിരൂപൻ, ത്രിത്വം ഉള്ളവൻ.
ചതുര്ഥീവല്ലഭോ ദേവോ പാരഗഃ പഞ്ചമീരവഃ । ഷഡ്രസാസ്വാദകോഽജാതഃ ഷഷ്ഠീ ഷഷ്ടികവത്സരഃ
നാല്ാം തിയതി പ്രിയനായ ദേവൻ, കടക്കാൻ വഴികാട്ടുന്നവൻ, അഞ്ചാം തിയതിയിൽ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നവൻ, ആറു രുചികൾ ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ, ആറാമൻ, അറുപത് വർഷം എന്ന അർത്ഥമുള്ളവൻ.
സപ്താര്ണവഗതിഃ സാരഃ സപ്തമീശ്വര ഈഹിതഃ । അഷ്ടമീനന്ദനോഽനാര്തോ നവമീഭക്തിഭാവിതഃ
ഏഴു നദികളിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, സാരമായവൻ, ഏഴാം തിയതിയുടെ നാഥൻ, ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവൻ, എട്ടാം തിയതിയിൽ സന്തോഷം നൽകുന്നവൻ, കഷ്ടം അറിയാത്തവൻ, ഒമ്പതാം തിയതിയിൽ ഭക്തി കൊണ്ട് ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
ദശദിക്പതിപൂജ്യശ്ച ദശമീ ദ്രുഹിണോ ദ്രുതഃ । ഏകാദശാത്മാ ഗണപോ ദ്വാദശീയുഗചര്ചിതഃ
പത്ത് ദിശകളുടെ രക്ഷാധികാരികൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ, പത്താമൻ, ബ്രഹ്മാവായവൻ, വേഗത്തിൽ എത്തുന്നവൻ, പതിനൊന്നിന്റെ ആത്മാവായവൻ, ഗണങ്ങളുടെ നായകൻ, പന്ത്രണ്ടു ജോടികളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
ത്രയോദശമനുസ്തുത്യശ്ചതുര്ദശസുരപ്രിയഃ । ചതുര്ദശേന്ദ്രസംസ്തുത്യഃ പൂര്ണിമാനന്ദവിഗ്രഹഃ
പതിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളിൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവൻ, പതിനാലു ലോകങ്ങളിലെ ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നവൻ, പൗർണമി ദിവസം ആനന്ദം നിറഞ്ഞ രൂപം ഉള്ളവൻ.
ദര്ശാദര്ശോ ദര്ശനശ്ച വാനപ്രസ്ഥോ മുനീശ്വരഃ । മൌനീ മധുരവാങ്മൂലം മൂര്തിമാന് മേഘവാഹനഃ
അവൻ അമാവാസ്യയും പൗർണമിയും, ദർശനവും ദർശകനും, വനവാസിയും മുനിമാരുടെ പ്രഭുവും, മൗനിയും മധുരമായ വാക്കുള്ളവനും, എല്ലാ വാക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനവും, രൂപമുള്ളവനും, മേഘം വാഹനമായവനും ആണു.
മഹാഗജോ ജിതക്രോധോ ജിതശത്രുര്ജയാശ്രയഃ । രൌദ്രോ രുദ്രപ്രിയോ രുക്മോ രുദ്രപുത്രോഽഘതാപനഃ
അവൻ മഹാഗജം, കോപത്തെ ജയിച്ചവൻ, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കിയവൻ, ജയത്തിന്റെ ആശ്രയം, ഉഗ്രസ്വഭാവമുള്ളവൻ, രുദ്രന് പ്രിയങ്കരൻ, പൊന്നുപോലെയുള്ളവൻ, രുദ്രന്റെ പുത്രൻ, പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.
ഭവപ്രിയോ ഭവാനീഷ്ടോ ഭാരഭൃദ്ഭൂതഭാവനഃ । ഗാന്ധര്വകുശലോഽകുണ്ഠോ വൈകുണ്ഠോ വിഷ്ണുസേവിതഃ
അവൻ ഭവനു പ്രിയൻ, ഭവാനിക്ക് ഇഷ്ടനായവൻ, ഭാരങ്ങൾ ചുമക്കുന്നവൻ, സകലഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ഗാന്ധർവകലകളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ, തടസ്സമില്ലാത്തവൻ, വൈകുണ്ഠൻ, വിഷ്ണുവിന് സേവ്യനായവൻ.
വൃത്രഹാ വിഘ്നഹാ സീരഃ സമസ്തദുരിതാപഹഃ । മഞ്ജുലോ മാര്ജനോ മത്തോ ദുര്ഗാപുത്രോ ദുരാലസഃ
അവൻ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ, വിഘ്നങ്ങളെ നീക്കുന്നവൻ, ശക്തനായവൻ, എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും അകറ്റുന്നവൻ, മനോഹരൻ, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ, ഉല്ലാസഭരിതൻ, ദുര്ഗ്ഗയുടെ പുത്രൻ, ഒരിക്കലും ആലസ്യമില്ലാത്തവൻ.
അനന്തചിത്സുധാധാരോ വീരോ വീര്യൈകസാധകഃ । ഭാസ്വന്മുകുടമാണിക്യഃ കൂജത്കിങ്കിണിജാലകഃ
അവൻ അനന്തമായ അമൃതസമാനമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒഴുക്കാണ്, ധൈര്യശാലിയും വീരതയുടെ ഏക സാക്ഷാത്കാരിയും ആകുന്നു. അവന്റെ മുടിയിലിരിക്കുന്ന മാണിക്യങ്ങൾ പ്രകാശം പകരുന്നു, ചുറ്റും കിണ്കിണികൾ മുഴങ്ങുന്നു.
ശുണ്ഡാധാരീ തുണ്ഡചലഃ കുണ്ഡലീ മുണ്ഡമാലകഃ । പദ്മാക്ഷഃ പദ്മഹസ്തശ്ച ൯൦൦ പദ്മനാഭസമര്ചിതഃ
അവൻ സുണ്ടയുള്ളവനും, തുമ്പ് ഇളകുന്നവനും, വളയമുള്ളവനും, മുണ്ടമാല ധരിച്ചവനും ആണ്. അവന്റെ കണ്ണുകൾ താമരപൂവുപോലെയും, കൈയിൽ താമരപൂവ് പിടിച്ചവനും, പത്മനാഭൻ ആരാധിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.
ഉദ്ഗീഥോ നരദന്താഢ്യമാലാഭൂഷണഭൂഷിതഃ । നാരദോ വാരണോ ലോലശ്രവണഃ ശൂര്പകശ്രവാഃ
അവൻ ഗാനംകൊണ്ട് പുകഴപ്പെടുന്നവനും, മനുഷ്യദന്തങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ മാലയും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചവനും ആണ്. അവൻ നാരദനും, ആനപോലെയുള്ളവനും, ചഞ്ചലമായ ചെവികളുള്ളവനും, ചാക്ക് പോലുള്ള വലിയ ചെവികളുള്ളവനും ആകുന്നു.
ബൃഹദുല്ലാസനാസാഢ്യവ്യാപ്തത്രൈലോക്യമണ്ഡലഃ । ഇലാമണ്ഡലസമ്ഭ്രാന്തകൃതാനുഗ്രഹജീവകഃ
വലിയ ആനന്ദത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവർക്ക് ലഭ്യനാണ് അവൻ; മൂന്നു ലോകത്തെയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, ഭൂമിയിലെ ഭ്രമിതരായവർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന ജീവനും ആകുന്നു.
ബൃഹത്കര്ണാഞ്ചലോദ്ഭൂതവായുവീജിതദിക്തടഃ । ബൃഹദാസ്യരവാക്രാന്തഭീമബ്രഹ്മാണ്ഡഭാണ്ഡകഃ
വലിയ ചെവിക്കൊമ്പുകളുടെ അറ്റങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന കാറ്റ് എല്ലാ ദിക്കുകളും കീഴടക്കുന്നു; വലിയ വായിൽ നിന്നുള്ള ഗർജ്ജനം ഭയാനകമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ പുറംചട്ടുവും കീഴടക്കുന്നു.
ബൃഹത്പാദസമാക്രാന്തസപ്തപാതാലവേപിതഃ । ബൃഹദ്ദന്തകൃതാത്യുഗ്രരണാനന്ദരസാലസഃ
വലിയ കാലുകൾ ഏഴു പാതാളങ്ങളിലൂടെയും പടർന്നു അവയെ നടുങ്ങിക്കുന്നു; വലിയ ദന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉഗ്രമായ യുദ്ധത്തിൽ ആനന്ദം നിറയ്ക്കുന്നു.
ബൃഹദ്ധസ്തധൃതാശേഷായുധനിര്ജിതദാനവഃ । സ്ഫുരത്സിന്ദൂരവദനഃ സ്ഫുരത്തേജോഽഗ്നിലോചനഃ
വലിയ കൈകളിൽ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും പിടിച്ച് ദാനവരെ ജയിക്കുന്നു; ചുവന്ന സിന്ദൂരത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന മുഖവും തീപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ.
ഉദ്ദീപിതമണിസ്ഫൂര്ജന്നൂപുരധ്വനിനാദിതഃ । ചലത്തോയപ്രവാഹാഢ്യനദീജലകണാകുലഃ
പ്രഭയുള്ള രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ നൂപുരങ്ങളുടെ മണി ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നവൻ; ഒഴുകുന്ന വെള്ളം നിറഞ്ഞ നദികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ജലകണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവൻ.
ഭ്രമത്കുഞ്ജരസങ്ഘാതവന്ദിതാങ്ഘ്രിസരോരുഹഃ । ബ്രഹ്മാച്യുതമഹാരുദ്രപുരഃസരസുരാര്ചിതഃ
അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ആനകളുടെ കൂട്ടം നമസ്കരിക്കുന്ന കാളിന്റെ പാദസരസ്സുകളും, ബ്രഹ്മാവ്, അച്യുതൻ, മഹാരുദ്രൻ എന്നിവരും മറ്റും മുന്നിൽ നിന്ന് ആരാധിക്കുന്നവനും ആണവൻ.
അശേഷശേഷപ്രഭൃതിവ്യാലജാലോപസേവിതഃ । ഗൂര്ജത്പഞ്ചാനനാരാവപ്രാപ്താകാശധരാതലഃ
അനന്തൻ അടക്കം എല്ലാ വിധം പാമ്പുകളും സേവിക്കുന്നവനും, അഞ്ചുമുഖമുള്ള സിംഹങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനം മലകളുടെ മുകളിലേക്കു വരെ എത്തുന്നവനും ആണവൻ.
ഹാഹാഹൂഹൂകൃതാത്യുഗ്രസുരവിഭ്രാന്തമാനസഃ । പഞ്ചാശദ്വര്ണബീജാഢ്യമന്ത്രമന്ത്രിതവിഗ്രഹഃ
ഹാഹാ, ഹൂഹൂ എന്നിങ്ങനെ ദേവന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ വിളികൾ കേട്ട് മനസ്സു കുലുങ്ങുന്നവനും, അമ്പത് അക്ഷരബീജങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും കൊണ്ട് ശക്തിയുള്ള രൂപം ഉള്ളവനും ആണവൻ.
വേദാന്തശാസ്ത്രപീയൂഷധാരാപ്ലാവിതഭൂതലഃ । ശങ്ഖധ്വനിസമാക്രാന്തപാതാലാദിനഭസ്തലഃ
വേദാന്തശാസ്ത്രത്തിന്റെ അമൃതധാരയിൽ ഭൂമി മുഴുവനും തഴുകപ്പെടുന്നവനും, ശംഖനാദം പാതാളത്തിൽ നിന്ന് ആകാശം വരെ മുഴങ്ങുന്നവനും ആണവൻ.
ചിന്താമണിര്മഹാമല്ലോ ഭല്ലഹസ്തോ ബലിഃ കലിഃ । കൃതത്രേതായുഗോല്ലാസഭാസമാനജഗത്ത്രയഃ
ചിന്താമണി, മഹാശക്തനായ മല്ലൻ, കയ്യിൽ ശക്തമായ കുന്തം പിടിച്ചവൻ, ബലവാനും വിജയിയും; കൃതയുഗവും ത്രേതായുഗവും പോലെ ലോകത്രയത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ.
ദ്വാപരഃ പരലോകൈകകര്മധ്വാന്തസുധാകരഃ । സുധാസിക്തവപുര്വ്യാപ്തബ്രഹ്മാണ്ഡാദികടാഹകഃ
ദ്വാപരയുഗം, പരലോകത്തിലെ ഏകാധിപതി, കര്മത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതയെ നീക്കുന്ന ചന്ദ്രപ്രഭയായവൻ; അമൃതം പുരണ്ട ശരീരവും, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെയും അതിലെ എല്ലാം നിറയ്ക്കുന്നവനും.
അകാരാദിക്ഷകാരാന്തവര്ണപങ്ക്തിസമുജ്ജ്വലഃ । അകാരാകാരപ്രോദ്ഗീതതാരനാദനിനാദിതഃ
അകാരത്തിൽ നിന്ന് ക്ഷകാരത്തിൽ വരെ അക്ഷരങ്ങളുടെ ശ്രേണിയാൽ ദീപ്തനായവൻ; അകാരം, ആകാരം തുടങ്ങിയ സ്വരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംഗീതശബ്ദം മുഴക്കുന്നതും, അതിന്റെ പരമശബ്ദം മുഴുവനും പകരുന്നതും.