ശ്രീഗണേശസഹസ്രനാമസ്തോത്രമ്

ശാതാതപഃ ശാതകുമ്ഭഃ ശതഞ്ജ്യോതിഃ ശതമ്ഭിഷക് । പൂര്വാഭാദ്രപദോ ഭദ്രശ്ചോത്തരാഭാദ്രപാദിതഃ

ചൂട് നീക്കം ചെയ്യുന്നവൻ, പൊന്നുപോലെയുള്ളവൻ, നൂറ് കിരണങ്ങളുള്ളവൻ, നൂറ് രോഗങ്ങൾക്കു മരുന്നാകുന്നവൻ, പൂർവ്വാഭാദ്രപദ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ദൈവം, മംഗളസ്വഭാവമുള്ളവൻ, ഉത്തരാഭാദ്രപദയുടെ അധിപൻ.

രേണുകാതനയോ രാമോ രേവതീരമണോ രമീ । അശ്വിയുക് കാര്തികേയേഷ്ടോ മാര്ഗശീര്ഷോ മൃഗോത്തമഃ

റെണുകയുടെ മകൻ, രാമൻ, രേവതിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, ആനന്ദകരനായവൻ, കുതിരകളുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ, കാർത്തികേയൻ ആരാധിക്കുന്നവൻ, മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ അധിപൻ, മൃഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ.

പുഷ്യശൌര്യഃ ഫാല്ഗുനാത്മാ വസന്തശ്ചിത്രകോ മധുഃ । രാജ്യദോഽഭിജിദാത്മീയസ്താരേശസ്താരകദ്യുതിഃ

പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിലെ വീരൻ, ഫാൽഗുന മാസത്തിന്റെ ആത്മാവ്, വസന്തകാലം, ചിത്രനക്ഷത്രം അലങ്കരിച്ചവൻ, തേൻപോലെയുള്ളവൻ, രാജ്യം നൽകുന്നവൻ, അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ആത്മാവ്, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഇശ്വരൻ, നക്ഷത്രങ്ങളുപോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ.

പ്രതീതഃ പ്രോജ്ഝിതഃ പ്രീതഃ പരമഃ പാരമോ ഹിതഃ । പരഹാ പഞ്ചഭൂഃ പഞ്ചവായുഃ പൂജ്യഃ പരം മഹഃ

പ്രശസ്തനായവൻ, ശുദ്ധിയുള്ളവൻ, പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, പരമോന്നതനായവൻ, ഏറ്റവും ഉന്നതനായവൻ, ഹിതം ചെയ്യുന്നവൻ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവൻ, അഞ്ചു വായുക്കളുടെ രൂപം, ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനായവൻ, പരമമായ മഹത്വം ഉള്ളവൻ.

പുരാണാഗമവിദ് യോഗ്യോ മഹിഷോ രാസഭോഽഗ്രഗഃ । ഗ്രാഹോ മേഷോ വൃഷോ മന്ദോ മന്മഥോ മിഥുനാര്ചിതഃ

പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളും ആഗമങ്ങളും അറിയാൻ യോഗ്യൻ, കാള, കഴുത, മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, മുത്തല, ആട്, കാള, മന്ദഗതിയുള്ളവൻ, കാമദേവൻ, ദമ്പതികൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

കല്കഭൃത് കടകോ ദീനോ മര്കടഃ കര്കടോ ഘൃണീ । കുക്കുടോ വനജോ ഹംസഃ പരഹംസഃ ശൃഗാലകഃ

കല്കിയെ ചുമക്കുന്നവൻ, കങ്കണം ധരിച്ചവൻ, ദു:ഖിതൻ, കുരങ്ങൻ, ഞണ്ട്, കരുണയുള്ളവൻ, കോഴി, കാട്ടിൽ ജനിച്ചവൻ, ഹംസം, പരമഹംസം, നരി.

സിംഹഃ സിംഹാസനോ മൂഷോ മോഹ്യോ മൂഷകവാഹനഃ ൬൦൦ । പുത്രദോ നരകത്രാതാ കന്യാപ്രീതഃ കുലോദ്വഹഃ

സിംഹം, സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ, എലി, മായാജാലം കാണിക്കുന്നവൻ, എലിയിൽ സവാരി ചെയ്യുന്നവൻ, പുത്രം നൽകുന്നവൻ, നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവൻ, കന്യകൾക്ക് പ്രിയൻ, കുടുംബത്തെ ഉയർത്തുന്നവൻ.

അതുല്യരൂപോ ബലദസ്തുലാഭൃത് തുല്യസാക്ഷികഃ । അലിചാപധരോ ധന്വീ കച്ഛപോ മകരോ മണിഃ

തുല്യമായ രൂപമില്ലാത്തവൻ, ശക്തി നൽകുന്നവൻ, തുലാസൂത്രം കൈവശമുള്ളവൻ, നീതിപൂർവ്വം സാക്ഷ്യം പറയുന്നവൻ, വില്ലില്ലാത്ത വില്ല് കൈവശമുള്ളവൻ, അമ്പെയ്യൻ, ആമ, മകരം, രത്നം.

സ്ഥിരഃ പ്രഭുര്മഹാകര്മീ മഹാഭോഗീ മഹായശാഃ । വസുമൂര്തിധരോ വ്യഗ്രോഽസുരഹാരീ യമാന്തകഃ

അചഞ്ചലനും പരമാധിപതിയും മഹത്തായ പ്രവൃത്തികളുടെ കര്‍ത്താവും, വലിയ ആനന്ദങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കുന്നവനും, വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവനും, സമ്പത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവനും, അതിവേഗനും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, യമനെ ജയിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

ദേവാഗ്രണീര്ഗണാധ്യക്ഷോ ഹ്യമ്ബുജാലോ മഹാമതിഃ । അങ്ഗദീ കുണ്ഡലീ ഭക്തിപ്രിയോ ഭക്തവിവര്ധനഃ

ദേവന്മാരില്‍ മുന്നിലുള്ളവനും, ഗണങ്ങളുടെ നായകനും, താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ളവനും, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, കൈവളയങ്ങള്‍ ധരിച്ചവനും, കാതിലങ്കാരമുള്ളവനും, ഭക്തിയെ ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനും, ഭക്തിയെ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

ഗാണപത്യപ്രദോ മായീ വേദവേദാന്തപാരഗഃ । കാത്യായനീസുതോ ബ്രഹ്മപൂജിതോ വിഘ്നനാശനഃ

ഗണപതിയായ സ്ഥാനം നല്‍കുന്നവനും, മായയുള്ളവനും, വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും അറിയുന്നവനും, കാത്യായനിയുടെ പുത്രനും, ബ്രഹ്മാവിനാല്‍ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, തടസ്സങ്ങള്‍ നീക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

സംസാരഭയവിധ്വംസീ മഹോരസ്കോ മഹീധരഃ । വിഘ്നാന്തകോ മഹാഗ്രീവോ ഭൃശം മോദകമോദിതഃ

സംസാരഭയത്തെ തകര്‍ക്കുന്നവനും, വിശാലമായ നെഞ്ചുള്ളവനും, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവനും, തടസ്സങ്ങള്‍ക്ക് അവസാനം വരുത്തുന്നവനും, വലിയ കഴുത്തുള്ളവനും, മോദകം എന്ന മധുരം വളരെ ആനന്ദത്തോടെ ആസ്വദിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

വാരാണസീപ്രിയോ മാനീ ഗഹന ആഖുവാഹനഃ । ഗുഹാശ്രയോ വിഷ്ണുപദീതനയഃ സ്ഥാനദോ ധ്രുവഃ

വാരാണസിയെ പ്രിയമായി കാണുന്നവൻ, മാന്യനും ഗഹനസ്വഭാവിയുമാണ്, എലിയെ വാഹനമാക്കി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ; ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ മകളുടെ മകനായവൻ, സ്ഥാനം നൽകുന്നവൻ, സ്ഥിരതയുള്ളവൻ.

പരര്ദ്ധിസ്തുഷ്ടോ വിമലോ മൌലിമാന് വല്ലഭാപ്രിയഃ । ചതുര്ദശീപ്രിയോ മാന്യോ വ്യവസായോ മദാന്വിതഃ

പരമസമ്പന്നനും തൃപ്തനും നിർമ്മലനും കിരീടധാരിയുമാണ്, വല്ലഭയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ; ചതുര്ദശി ദിവസത്തെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ, മാന്യനും ദൃഢനിശ്ചയവും ഉത്സാഹവും നിറഞ്ഞവൻ.

അചിന്ത്യഃ സിംഹയുഗലനിവിഷ്ടോ ബാലരൂപധൃത് । ധീരഃ ശക്തിമതാം ശ്രേഷ്ഠോ മഹാബലസമന്വിതഃ

അവികല്പനീയനും സിംഹദ്വയത്തിൽ ഇരുന്നവനും ബാലരൂപം ധരിച്ചവനും ആണ്; ധൈര്യശാലിയും ശക്തിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മഹാബലശാലിയും.

സര്വാത്മാ ഹിതകൃദ്വൈദ്യോ മഹാകുക്ഷിര്മഹാമതിഃ । കരണം മൃത്യുഹാരീ ച പാപസങ്ഘനിവര്തകഃ

സർവ്വജീവാത്മാവും ഹിതം ചെയ്യുന്നവനും വൈദ്യനും വലിയ വയറുള്ളവനും മഹാമതിയുമാണ്; ഉപാധിയായവൻ, മരണത്തെ അകറ്റുന്നവൻ, പാപങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ നീക്കുന്നവൻ.

ഉദ്ഭിദ്വജ്രീ മഹാദൈത്യസൂദനോ ദീനരക്ഷകഃ । ഭൂതചാരീ പ്രേതചാരീ ബുദ്ധിരൂപോ മനോമയഃ

ഉദ്ഭിദ്‌വജ്രം കൈവശമുള്ളവൻ, മഹാദാനവരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, ദുർബലരെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ, ഭൂതങ്ങളോടും പ്രേതങ്ങളോടും സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ബുദ്ധിയുടെ സ്വരൂപനായവൻ, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ളവൻ.

അഹങ്കാരവപുഃ സാങ്ഖ്യപുരുഷസ്ത്രിഗുണാത്മകഃ । തന്മാത്രരൂപോ ഭൂതാത്മാ ഇന്ദ്രിയാത്മാ വശീകരഃ

അഹങ്കാരമാണ് ശരീരമായവൻ, സാംഖ്യശാസ്ത്രത്തിലെ പുരുഷൻ, മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവൻ, തന്മാത്രകളുടെ രൂപം ധരിച്ചവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സാരമായവൻ, എല്ലാം കീഴടക്കുന്നവൻ.

മലത്രയബഹിര്ഭൂതോ ഹ്യവസ്ഥാത്രയവര്ജിതഃ । നീരൂപോ ബഹുരൂപശ്ച കിന്നരോ നാഗവിക്രമഃ

മൂന്നു മലകളിൽ നിന്നുമുള്ളവൻ, അവസ്ഥയുടെ മൂന്നു നിലകളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞവൻ, രൂപമില്ലാത്തവനും അനേകം രൂപങ്ങളുള്ളവനും, ഗന്ധർവൻ, പാമ്പുകളുടെ ശക്തിയുള്ളവൻ.

ഏകദന്തോ മഹാവേഗഃ സേനാനീ ത്രിദശാധിപഃ । വിശ്വകര്താ വിശ്വബീജം ൭൦൦ ശ്രീഃ സമ്പദഹ്രീര്ധൃതിര്മതിഃ

ഒറ്റദന്തൻ, അതിവേഗിയുള്ളവൻ, സൈന്യങ്ങളുടെ നായകൻ, ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ, ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, വിശ്വത്തിന്റെ വിത്ത്, എഴുനൂറ്, ഐശ്വര്യം, സമ്പത്ത് അകറ്റുന്നവൻ, സ്ഥിരതയും വിവേകവും ഉള്ളവൻ.

സര്വശോഷകരോ വായുഃ സൂക്ഷ്മരൂപഃ സുനിശ്ചലഃ । സംഹര്താ സൃഷ്ടികര്താ ച സ്ഥിതികര്താ ലയാശ്രിതഃ

എല്ലാം ഉണക്കുന്നവനും, വായുവായവനും, സൂക്ഷ്മരൂപിയുമായവനും, അചഞ്ചലനായവനും, സംഹാരകനും സൃഷ്ടികർത്താവും നിലനിൽപ്പിന് കാരണനും ലയത്തിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

സാമാന്യരൂപഃ സാമാസ്യോഽഥര്വശീര്ഷാ യജുര്ഭുജഃ । ഋഗീക്ഷണഃ കാവ്യകര്താ ശിക്ഷാകാരീ നിരുക്തവിത്

സാമാന്യരൂപിയുമാണ്, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖങ്ങളുള്ളവനും, അതർവശീർഷം തലയും യജുര് ഭുജങ്ങളുമാണ്, ഋഗ് കണ്ണുകളുമാണ്. കവിത സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, പഠിപ്പിക്കുന്നവനും, പദാർത്ഥങ്ങൾക്കു അർത്ഥം കണ്ടെത്തുന്നവനും ആകുന്നു.

ശേഷരൂപധരോ മുഖ്യഃ ശബ്ദബ്രഹ്മസ്വരൂപഭാക് । വിചാരവാഞ്ശങ്ഖധാരീ സത്യവ്രതപരായണഃ

ശേഷനെന്ന രൂപം ധരിക്കുന്നവനും, പ്രധാനനായവനും, ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വരൂപിയായവനും, വിവേകമുള്ളവനും, ശംഖം കൈവശമുള്ളവനും, സത്യവ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനിഷ്ഠയായവനും ആകുന്നു.

മഹാതപാ ഘോരതപാഃ സര്വദോ ഭീമവിക്രമഃ । സര്വസമ്പത്കരോ വ്യാപീ മേഘഗമ്ഭീരനാദഭൃത്

മഹത്തായ തപസ്സുള്ളവനും, ഭയാനകമായ തപസ്സുകാരനും, എല്ലാം നൽകുന്നവനും, ഭീമമായ വീര്യശാലിയുമാണ്. എല്ലാ സമ്പത്തും നൽകുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, മേഘംപോലെയുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദമുള്ളവനും ആകുന്നു.

സമൃദ്ധോ ഭൂതിദോ ഭോഗീ വേശീ ശങ്കരവത്സലഃ । ശമ്ഭുഭക്തിരതോ മോക്ഷദാതാ ഭവദവാനലഃ

സമൃദ്ധനായവൻ, സകലഭൂതങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ, സുഖസമ്പന്നനായവൻ, ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ, ശങ്കരനോടു അത്യന്തം സ്നേഹമുള്ളവൻ, ശംഭുവിന്റെ ഭക്തിയിൽ ലയിച്ചവൻ, മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, ജന്മമരണങ്ങളുടെ കാടുപോലെയുള്ള ഈ ലോകത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയുള്ളവൻ.

സത്യസ്തപാ ധ്യേയമൂര്തിഃ കര്മമൂര്തിര്മഹാംസ്തഥാ । സമഷ്ടിവ്യഷ്ടിരൂപശ്ച പഞ്ചകോശപരാങ്മുഖഃ

സത്യസ്വരൂപനായവൻ, തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ധ്യാനത്തിനായുള്ള രൂപം, കര്‍മ്മത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരം, മഹത്തായവൻ; സമസ്തതയും വ്യക്തിത്വവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നവൻ, അഞ്ചു ആവരണങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചവൻ.

തേജോനിധിര്ജഗന്മൂര്തിശ്ചരാചരവപുര്ധരഃ । പ്രാണദോ ജ്ഞാനമൂര്തിശ്ച നാദമൂര്തിയുതോഽക്ഷരഃ

പ്രഭയുടെ ആഗാരമായവൻ, സകലലോകത്തിന്റെയും രൂപം, ചലനവും അചലതയും ഉള്ള ശരീരങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ, ജീവൻ നൽകുന്നവൻ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരം, ശബ്ദത്തിന്റെ രൂപത്തോടൊപ്പം അകറ്റപ്പെടാത്തവൻ, നശിക്കാത്തവൻ.

ഭൂതാദ്യസ്തൈജസോ ഭാവോ നിഷ്കലശ്ചൈവ നിര്മലഃ । കൂടസ്ഥശ്ചേതനോ രുദ്രഃ ക്ഷേത്രവിത് പുരുഷോ ബുധഃ

ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയായവൻ, തീപോലെയുള്ള സ്വഭാവം ഉള്ളവൻ, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തവൻ, നിർമലനായവൻ, മാറ്റമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ചൈതന്യമുള്ളവൻ, രുദ്രൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, പുരുഷൻ, ജ്ഞാനിയായവൻ.

അനാധാരോഽപ്യനാകാരോ ധാതാ ച വിശ്വതോമുഖഃ । അപ്രതര്ക്യവപുഃ സ്കന്ദാനുജോ ഭാനുര്മഹാപ്രഭഃ

ആശ്രയമില്ലാത്തവനായിട്ടും ലോകത്തെ നിലനിര്‍ത്തുന്നവനും, രൂപമില്ലാത്തവനായിട്ടും സൃഷ്ടികര്‍ത്താവും, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ളവനും, ആലോചനയ്ക്ക് അതീതമായ രൂപമുള്ളവനും, സ്കന്ദന്റെ ഇളയാനുമാണ്. സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവനും മഹത്തായ ജ്യോതിയുള്ളവനുമാണ്.