ശ്രീഗണേശസഹസ്രനാമസ്തോത്രമ്

ശോഷണഃ ക്ലേശഹാ ക്രൂരഃ കഠോരഃ കഠിനാകൃതിഃ । കൂവരോ ധീമയോ ധ്യാതാ ധ്യേയോ ധീമാന് ദയാനിധിഃ

ദു:ഖങ്ങളെ ഉണക്കുന്നവൻ, കഷ്ടതകളെ അകറ്റുന്നവൻ, ഭയങ്കരൻ, കഠിനൻ, കഠിനമായ രൂപമുള്ളവൻ, കൂണുള്ളവൻ, ബുദ്ധിമാൻ, ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ധ്യാനത്തിന് ഉദ്ദേശ്യമാകുന്നവൻ, വിവേകമുള്ളവൻ, കരുണയുടെ നിധി.

ദവിഷ്ഠോ ദമനോ ദ്യുസ്ഥോ ദാതാ ത്രാതാ സിതഃ സമഃ । നിര്ഗതോ നൈഗമീ ഗമ്യോ നിര്ജേയോ ജടിലോഽജരഃ

ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ളവൻ, ശമിപ്പിക്കുന്നവൻ, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ദാനി, രക്ഷകൻ, ശുദ്ധൻ, സമഭാവമുള്ളവൻ, എല്ലാത്തിലും അതീതൻ, വേദങ്ങളിൽ നിപുണൻ, പ്രാപ്യമാകുന്നവൻ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ജടയുള്ളവൻ, വൃദ്ധിയില്ലാത്തവൻ.

ജനജീവോ ജിതാരാതിര്ജഗദ്വ്യാപീ ജഗന്മയഃ । ചാമീകരനിഭോഽനാദ്യോ നലിനായതലോചനഃ

സകല ജീവികളുടെയും ജീവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവൻ, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചവൻ, ലോകത്തിന്റെ സാരമായവൻ, പൊന്നിനിറമുള്ളവൻ, ആദിയില്ലാത്തവൻ, താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ളവൻ.

രോചനോ മോചനോ മന്ത്രീ മന്ത്രകോടിസമാശ്രിതഃ । പഞ്ചഭൂതാത്മകഃ പഞ്ചസായകഃ പഞ്ചവക്ത്രകഃ

പ്രകാശമുള്ളവൻ, മോചനം നൽകുന്നവൻ, ഉപദേശകൻ, അനേകം മന്ത്രങ്ങൾ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളുടെ സാരമായവൻ, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൈവശമുള്ളവൻ, അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ.

പഞ്ചമഃ പശ്ചിമഃ പൂര്വഃ ൪൦൦ പൂര്ണഃ കീര്ണാലകഃ കുണിഃ । കഠോരഹൃദയോ ഗ്രീവാലങ്കൃതോ ലലിതാശയഃ

അവൻ അഞ്ചാമൻ, അവസാനത്തേതും ആദിയുമാണ്; പൂർണ്ണനായവൻ, അലങ്കരിച്ച മുടിയുള്ളവൻ, ചുരുണ്ട മുടിയുള്ളവൻ; കഠിനഹൃദയൻ, കഴുത്തിൽ അലങ്കാരമുള്ളവൻ, മനോഹരമായ മനസ്സുള്ളവൻ.

ലോലചിത്തോ ബൃഹന്നാസോ മാസപക്ഷര്തുരൂപവാന് । ധ്രുവോ ദ്രുതഗതിര്ധര്മ്യോ ധര്മീ നാകിപ്രിയോഽനലഃ

അവൻ ചഞ്ചലമായ മനസ്സുള്ളവൻ, വിശാലമായ മൂക്കുള്ളവൻ, മാസം, പക്ഷം, ഋതു എന്നിവയുടെ രൂപം ധരിച്ചവൻ; സ്ഥിരനായവൻ, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവൻ, സദാചാരിയായവൻ, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, അഗ്നിപോലെയുള്ളവൻ.

അഗസ്ത്യോ ഗ്രസ്തഭുവനോ ഭുവനൈകമലാപഹഃ । സാഗരഃ സ്വര്ഗതിഃ സ്വക്ഷഃ സാനന്ദഃ സാധുപൂജിതഃ

അവൻ അഗസ്ത്യൻ, ലോകങ്ങളെ മുഴുവനും വിഴുങ്ങിയവൻ, ലോകത്തിലെ മലിനതകൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നീക്കുന്നവൻ; സമുദ്രം, സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി, മനോഹരമായ കണ്ണുള്ളവൻ, സന്തോഷമുള്ളവൻ, സന്മാർഗ്ഗികൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

സതീപതിഃ സമരസഃ സനകഃ സരലഃ സുരഃ । സുരാപ്രിയോ വസുപതിര്വാസവോ വസുപൂജിതഃ

അവൻ സതിയുടെ ഭർത്താവ്, സമമായ രുചിയുള്ളവൻ, സനകമുനി, നേരായവൻ, ദേവൻ; ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, ധനത്തിന്റെ അധിപൻ, ഇന്ദ്രൻ, ധനികർ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

വിത്തദോ വിത്തനാഥശ്ച ധനിനാം ധനദായകഃ । രാജീ രാജീവനയനഃ സ്മൃതിദഃ കൃത്തികാമ്ബരഃ

സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവും, സമ്പത്തിന്റെ അധിപനുമാണ്, ധനികർക്കും സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും. രാജാവും, താമരപ്പൂവ് പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും, ഓർമ്മ നൽകുന്നവനും, കൃത്തി നക്ഷത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവനും ആകുന്നു.

ആശ്വിനോഽശ്വമുഖഃ ശുഭ്രോ ഭരണോ ഭരണീപ്രിയഃ । കൃത്തികാസനഗഃ കോലോ രോഹീ രോഹണപാദുകഃ

അശ്വിനികളുടെ അനുഗ്രഹം ഉള്ളവനും, കുതിരമുഖൻ, ശുദ്ധനും, ഭരണി നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഭരണിയെ പ്രിയപ്പെട്ടവനും, കൃത്തി നക്ഷത്രത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനും, കോലയും, രോഹിണിയും, രോഹണപാദുകയും ആകുന്നു.

ഋഭുവേഷ്ടോഽരിമര്ദീ ച രോഹിണീമോഹനോഽമൃതമ് । മൃഗരാജോ മൃഗശിരാ മാധവോ മധുരധ്വനിഃ

ഋഭുക്കളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, രോഹിണിയെ ആകർഷിക്കുന്നവനും, അമൃതസ്വഭാവമുള്ളവനും, മൃഗങ്ങളുടെ രാജാവും, മൃഗശിരസ്സും, വസന്തകാലത്തെയും, മധുരമായ ശബ്ദമുള്ളവനും ആകുന്നു.

ആര്ദ്രാനനോ മഹാബുദ്ധിര്മഹോരഗവിഭൂഷണഃ । ഭ്രൂക്ഷേപദത്തവിഭവോ ഭ്രൂകരാലഃ പുനര്മയഃ

തണുത്ത മുഖമുള്ളവനും, മഹത്തായ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, വലിയ പാമ്പുകൾ അലങ്കാരമായവനും, കണ്പിളർത്തലാൽ സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും, കഠിനഭ്രൂവുമായവനും, പുനഃപുനഃ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

പുനര്ദേവഃ പുനര്ജേതാ പുനര്ജീവഃ പുനര്വസുഃ । തിത്തിരിസ്തിമികേതുശ്ച തിമിചാരകഘാതനഃ

പുനർദേവൻ, പുനർവിജയി, പുനർജീവൻ, പുനർസമ്പത്ത്; തിത്തിരി പക്ഷി, ഇരുട്ടിന്റെ പതാക, ഇരുട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ.

തിഷ്യസ്തുലാധരോ ജമ്ഭ്യോ വിശ്ലേഷോഽശ്ലേഷ ഏണരാട് । മാനദോ മാധവോ മാഘോ വാചാലോ മഘവോപമഃ

തിഷ്യൻ, തുലാസൂത്രം വഹിക്കുന്നവൻ, അഹങ്കാരത്തെ കീഴടക്കുന്നവൻ, വേർപാട്, അകലം, കുരങ്ങുകളുടെ രാജാവ്; മാനം നൽകുന്നവൻ, മാധവനുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ, മാഘ മാസത്തിൽ പെട്ടവൻ, വാഗ്മി, മഘവാനെപ്പോലെയുള്ളവൻ.

മേധ്യോ മഘാപ്രിയോ മേഘോ മഹാമുണ്ഡോ മഹാഭുജഃ । പൂര്വഫാല്ഗുനികഃ സ്ഫീതഃ ഫല്ഗുരുത്തരഫാല്ഗുനഃ

ശുദ്ധനായവൻ, മഘാ നക്ഷത്രത്തിന് പ്രിയൻ, മേഘം, വലിയ തലയുള്ളവൻ, ശക്തമായ കൈകൾ ഉള്ളവൻ; പൂവഫാൽഗുണി നക്ഷത്രത്തിൽ പെട്ടവൻ, സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ, സുന്ദരനായവൻ, ഉത്തരഫാൽഗുണിയുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ.

ഫേനിലോ ബ്രഹ്മദോ ബ്രഹ്മാ സപ്തതന്തുസമാശ്രയഃ । ഘോണാഹസ്തശ്ചതുര്ഹസ്തോ ഹസ്തിവക്ത്രോ ഹലായുധഃ

നുരയുള്ളവൻ, ബ്രഹ്മം നൽകുന്നവൻ, ബ്രഹ്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ഏഴു നൂലുകളുടെ ആശ്രയം; തുമ്പിക്കൈയുള്ളവൻ, നാലു കൈകളുള്ളവൻ, ആനമുഖൻ, കൃഷിയന്ത്രമായ ഹലായുധം കൈവശമുള്ളവൻ.

ചിത്രാമ്ബരോ ൫൦൦ ഽര്ചിതപദഃ സ്വാദിതഃ സ്വാതിവിഗ്രഹഃ । വിശാഖഃ ശിഖിസേവ്യശ്ച ശിഖിധ്വജസഹോദരഃ

അവൻ അത്ഭുതകരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ, അവന്റെ പാദങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, സ്വയം ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, അതിയായി മഹത്തായ രൂപമുള്ളവൻ, വിശാഖൻ, മയിലാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മയിലിനെ പതാകയാക്കി വരുന്നവന്റെ സഹോദരൻ.

അണുരേണുഃ കലാസ്ഫാരോഽനൂരൂ രേണുസുതോ നരഃ । അനുരാധാപ്രിയോ രാധ്യഃ ശ്രീമാഞ്ഛുക്ലഃ ശുചിസ്മിതഃ

അവൻ അനുവിനെയും കണികയെയും പോലെ സൂക്ഷ്മൻ, അനേകം ശക്തികൾ നിറഞ്ഞവൻ, അത്യന്തം ചെറിയവൻ, പൊടിയുടെ മകൻ, മനുഷ്യൻ, അനുരാധയെ അതിയായി സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യൻ, സമ്പന്നൻ, വെളിച്ചം നിറഞ്ഞവൻ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവൻ.

ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്രേഷ്ഠാര്ചിതപദോ മൂലം ത്രിജഗതോ ഗുരുഃ । ശുചിഃ പൂര്വസ്തഥാഷാഢശ്ചോത്തരാഷാഢ ഈശ്വരഃ

അവൻ മൂത്തവൻ, ഉത്തമർ അവന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു, മൂന്ന് ലോകത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം, ഗുരു, ശുദ്ധൻ, പൂവർഷാഢയും ഉത്തരാഷാഢയും അനുഭവിക്കുന്നവൻ, ഈശ്വരൻ.

ശ്രവ്യോഽഭിജിദനന്താത്മാ ശ്രവോ വേപിതദാനവഃ । ശ്രാവണഃ ശ്രവണഃ ശ്രോതാ ധനീ ധന്യോ ധനിഷ്ഠകഃ

അവൻ കേൾക്കാൻ യോഗ്യൻ, ജയിച്ചവൻ, അനന്തമായ സ്വഭാവമുള്ളവൻ, പ്രശസ്തൻ, അസുരന്മാരെ വിറപ്പിച്ചവൻ, ശ്രാവണനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവൻ, ചെവി, ശ്രോതാവ്, ധനികൻ, ഭാഗ്യവാൻ, ധനിഷ്ഠയുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ.

ശാതാതപഃ ശാതകുമ്ഭഃ ശതഞ്ജ്യോതിഃ ശതമ്ഭിഷക് । പൂര്വാഭാദ്രപദോ ഭദ്രശ്ചോത്തരാഭാദ്രപാദിതഃ

ചൂട് നീക്കം ചെയ്യുന്നവൻ, പൊന്നുപോലെയുള്ളവൻ, നൂറ് കിരണങ്ങളുള്ളവൻ, നൂറ് രോഗങ്ങൾക്കു മരുന്നാകുന്നവൻ, പൂർവ്വാഭാദ്രപദ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ദൈവം, മംഗളസ്വഭാവമുള്ളവൻ, ഉത്തരാഭാദ്രപദയുടെ അധിപൻ.

രേണുകാതനയോ രാമോ രേവതീരമണോ രമീ । അശ്വിയുക് കാര്തികേയേഷ്ടോ മാര്ഗശീര്ഷോ മൃഗോത്തമഃ

റെണുകയുടെ മകൻ, രാമൻ, രേവതിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, ആനന്ദകരനായവൻ, കുതിരകളുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ, കാർത്തികേയൻ ആരാധിക്കുന്നവൻ, മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ അധിപൻ, മൃഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ.

പുഷ്യശൌര്യഃ ഫാല്ഗുനാത്മാ വസന്തശ്ചിത്രകോ മധുഃ । രാജ്യദോഽഭിജിദാത്മീയസ്താരേശസ്താരകദ്യുതിഃ

പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിലെ വീരൻ, ഫാൽഗുന മാസത്തിന്റെ ആത്മാവ്, വസന്തകാലം, ചിത്രനക്ഷത്രം അലങ്കരിച്ചവൻ, തേൻപോലെയുള്ളവൻ, രാജ്യം നൽകുന്നവൻ, അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ആത്മാവ്, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഇശ്വരൻ, നക്ഷത്രങ്ങളുപോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ.

പ്രതീതഃ പ്രോജ്ഝിതഃ പ്രീതഃ പരമഃ പാരമോ ഹിതഃ । പരഹാ പഞ്ചഭൂഃ പഞ്ചവായുഃ പൂജ്യഃ പരം മഹഃ

പ്രശസ്തനായവൻ, ശുദ്ധിയുള്ളവൻ, പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, പരമോന്നതനായവൻ, ഏറ്റവും ഉന്നതനായവൻ, ഹിതം ചെയ്യുന്നവൻ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവൻ, അഞ്ചു വായുക്കളുടെ രൂപം, ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനായവൻ, പരമമായ മഹത്വം ഉള്ളവൻ.

പുരാണാഗമവിദ് യോഗ്യോ മഹിഷോ രാസഭോഽഗ്രഗഃ । ഗ്രാഹോ മേഷോ വൃഷോ മന്ദോ മന്മഥോ മിഥുനാര്ചിതഃ

പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളും ആഗമങ്ങളും അറിയാൻ യോഗ്യൻ, കാള, കഴുത, മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, മുത്തല, ആട്, കാള, മന്ദഗതിയുള്ളവൻ, കാമദേവൻ, ദമ്പതികൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

കല്കഭൃത് കടകോ ദീനോ മര്കടഃ കര്കടോ ഘൃണീ । കുക്കുടോ വനജോ ഹംസഃ പരഹംസഃ ശൃഗാലകഃ

കല്കിയെ ചുമക്കുന്നവൻ, കങ്കണം ധരിച്ചവൻ, ദു:ഖിതൻ, കുരങ്ങൻ, ഞണ്ട്, കരുണയുള്ളവൻ, കോഴി, കാട്ടിൽ ജനിച്ചവൻ, ഹംസം, പരമഹംസം, നരി.

സിംഹഃ സിംഹാസനോ മൂഷോ മോഹ്യോ മൂഷകവാഹനഃ ൬൦൦ । പുത്രദോ നരകത്രാതാ കന്യാപ്രീതഃ കുലോദ്വഹഃ

സിംഹം, സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ, എലി, മായാജാലം കാണിക്കുന്നവൻ, എലിയിൽ സവാരി ചെയ്യുന്നവൻ, പുത്രം നൽകുന്നവൻ, നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവൻ, കന്യകൾക്ക് പ്രിയൻ, കുടുംബത്തെ ഉയർത്തുന്നവൻ.

അതുല്യരൂപോ ബലദസ്തുലാഭൃത് തുല്യസാക്ഷികഃ । അലിചാപധരോ ധന്വീ കച്ഛപോ മകരോ മണിഃ

തുല്യമായ രൂപമില്ലാത്തവൻ, ശക്തി നൽകുന്നവൻ, തുലാസൂത്രം കൈവശമുള്ളവൻ, നീതിപൂർവ്വം സാക്ഷ്യം പറയുന്നവൻ, വില്ലില്ലാത്ത വില്ല് കൈവശമുള്ളവൻ, അമ്പെയ്യൻ, ആമ, മകരം, രത്നം.

സ്ഥിരഃ പ്രഭുര്മഹാകര്മീ മഹാഭോഗീ മഹായശാഃ । വസുമൂര്തിധരോ വ്യഗ്രോഽസുരഹാരീ യമാന്തകഃ

അചഞ്ചലനും പരമാധിപതിയും മഹത്തായ പ്രവൃത്തികളുടെ കര്‍ത്താവും, വലിയ ആനന്ദങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കുന്നവനും, വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവനും, സമ്പത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവനും, അതിവേഗനും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, യമനെ ജയിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.