ശ്രീഗണേശസഹസ്രനാമസ്തോത്രമ്

രാഹുര്ദൈത്യശിരശ്ഛേദീ കേതുഃ കനകകുണ്ഡലഃ । ഗ്രഹേന്ദ്രോ ഗ്രാഹിതോ ഗ്രാഹ്യോഽഗ്രണീര്ഘുര്ഘുരനാദിതഃ

അവൻ രാഹുവാണ്, അസുരന്മാരുടെ തല വെട്ടുന്നവൻ, കെതു, പൊന്നിൻ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ, ഗ്രഹങ്ങളുടെ രാജാവ്, പിടിക്കുന്നവൻ, പിടിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, ഗംഭീരശബ്ദം ഉണർത്തുന്നവൻ.

പര്ജന്യഃ പീവരോ പോത്രീ പീനവക്ഷാഃ പരാര്ജിതഃ । വനേചരോ വനപതിര്വനവാസഃ സ്മരോപമഃ

അവൻ മേഘംപോലെയാണ്, കട്ടിയുള്ളവൻ, രക്ഷകൻ, വിശാലവക്ഷസ്സ്, പരമവിജയി, കാടിൽ വസിക്കുന്നവൻ, കാടിന്റെ അധിപൻ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവൻ, മന്മഥനോട് സമാനൻ.

പുണ്യം പൂതഃ പവിത്രം ച പരാത്മാ പൂര്ണവിഗ്രഹഃ । പൂര്ണേന്ദുശകലാകാരോ മന്യുഃ പൂര്ണമനോരഥഃ

അവൻ പുണ്യം, പാവനവും വിശുദ്ധിയും ആണ്; പരമാത്മാവും പൂർണ്ണമായ രൂപവും ഉള്ളവൻ. അവന്റെ രൂപം പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ കിരണത്തെപ്പോലെയാണ്. അവൻ കോപവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവനും ആണ്.

യുഗാത്മാ യോഗഭൃത് യജ്വാ ൩൦൦ യാജ്ഞികോ യജ്ഞവത്സലഃ । യോഗഭൃദ് യശസ്വീ യജമാനേഷ്ടോ വ്രജഭൃദ് വജ്രപഞ്ജരഃ

അവൻ കാലഘട്ടങ്ങളുടെ ആത്മാവാണ്, യോഗത്തെ നിലനിർത്തുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ, യജ്ഞത്തെ അറിയുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ. അവൻ യോഗം സംരക്ഷിക്കുന്നു, പ്രശസ്തനാണ്, യജമാനന്മാർക്ക് പ്രിയനാണ്, കന്നുകാലികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, വജ്രംപോലുള്ള ശരീരമുള്ളവനാണ്.

മണിഭദ്രോ മണിമയോ മാന്യോ മീനധ്വജാശ്രിതഃ । മീനധ്വജോ മനോഹാരീ യോഗിനാം യോഗവര്ധനഃ

അവൻ മണിഭദ്രൻ, രത്നങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായവൻ, ആദരണീയൻ, മീനധ്വജന്റെ ആശ്രയസ്ഥാനം. അവൻ മീനധ്വജനും, മനോഹരനും, യോഗികളെ യോഗത്തിൽ വളർത്തുന്നവനും ആണ്.

ദ്രഷ്ടാ സ്രഷ്ടാ തപസ്വീ ച വിഗ്രഹീ താപസപ്രിയഃ । തപോമയസ്തപോമൂര്തിസ്തപനശ്ച തപോധനഃ

അവൻ കാണുന്നവൻ, സൃഷ്ടികർത്താവ്, തപസ്സുകാരൻ, ഉടമ, തപസ്സുകാരുടെ പ്രിയൻ. അവൻ തപസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായവൻ, തപസ്സിന്റെ രൂപം, സൂര്യൻ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നൻ.

രുചകോ മോചകോ രുഷ്ടസ്തുഷ്ടസ്തോമരധാരകഃ । ദണ്ഡീ ചണ്ഡാംശുരവ്യക്തഃ കമണ്ഡലുധരോഽനഘഃ

അവൻ പ്രകാശമുള്ളവൻ, മോചനം നൽകുന്നവൻ, കോപമുള്ളവൻ, സന്തുഷ്ടനായവൻ, കുന്തം കൈവശമുള്ളവൻ, ദണ്ഡം പിടിച്ചവൻ, ഭയങ്കരമായ പ്രകാശം ഉള്ളവൻ, ദൃശ്യമല്ലാത്തവൻ, കമണ്ഡലു കൈവശമുള്ളവൻ, പാപമില്ലാത്തവൻ.

കാമീ കര്മരതഃ കാലഃ കോലഃ ക്രന്ദിതദിക്തടഃ । ഭ്രാമകോ ജാതിപൂജ്യശ്ച ജാഡ്യഹാ ജഡസൂദനഃ

അവൻ ആഗ്രഹമുള്ളവൻ, പ്രവർത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ, കാലം തന്നെയായവൻ, കാളിയാനായവൻ, അവന്റെ നിലവിളി ദിശകളിലേക്കു പടരുന്നവൻ, സഞ്ചാരിയായവൻ, തന്റെ വംശത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മന്ദത്വം നീക്കുന്നവൻ, ജഡത്വം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.

ജാലന്ധരോ ജഗദ്വാസീ ഹാസകൃധവനോ ഹവിഃ । ഹവിഷ്മാന് ഹവ്യവാഹാക്ഷോ ഹാടകോ ഹാടകാങ്ഗദഃ

അവൻ ജാലന്ധരനാണ്, ലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ചിരി സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, കാടിൽ പാർക്കുന്നവൻ, ഹോമദ്രവ്യം, ഹോമസാമഗ്രികൾ നിറഞ്ഞവൻ, അഗ്നി കണ്ണായവൻ, പൊന്നുപോലെയുള്ളവൻ, പൊൻ കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ.

സുമേരുര്ഹിമവാന് ഹോതാ ഹരപുത്രോ ഹലങ്കഷഃ । ഹാലാപ്രിയോ ഹൃദാശാന്തഃ കാന്താഹൃദയപോഷണഃ

അവൻ സുമേരു, ഹിമവാൻ, യജ്ഞം നടത്തുന്നവൻ, ഹരന്റെ മകൻ, ഹളം കൈവശമുള്ളവൻ, ഹളത്തെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവൻ, പ്രിയതമയുടെ ഹൃദയം പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ.

ശോഷണഃ ക്ലേശഹാ ക്രൂരഃ കഠോരഃ കഠിനാകൃതിഃ । കൂവരോ ധീമയോ ധ്യാതാ ധ്യേയോ ധീമാന് ദയാനിധിഃ

ദു:ഖങ്ങളെ ഉണക്കുന്നവൻ, കഷ്ടതകളെ അകറ്റുന്നവൻ, ഭയങ്കരൻ, കഠിനൻ, കഠിനമായ രൂപമുള്ളവൻ, കൂണുള്ളവൻ, ബുദ്ധിമാൻ, ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ധ്യാനത്തിന് ഉദ്ദേശ്യമാകുന്നവൻ, വിവേകമുള്ളവൻ, കരുണയുടെ നിധി.

ദവിഷ്ഠോ ദമനോ ദ്യുസ്ഥോ ദാതാ ത്രാതാ സിതഃ സമഃ । നിര്ഗതോ നൈഗമീ ഗമ്യോ നിര്ജേയോ ജടിലോഽജരഃ

ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ളവൻ, ശമിപ്പിക്കുന്നവൻ, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ദാനി, രക്ഷകൻ, ശുദ്ധൻ, സമഭാവമുള്ളവൻ, എല്ലാത്തിലും അതീതൻ, വേദങ്ങളിൽ നിപുണൻ, പ്രാപ്യമാകുന്നവൻ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ജടയുള്ളവൻ, വൃദ്ധിയില്ലാത്തവൻ.

ജനജീവോ ജിതാരാതിര്ജഗദ്വ്യാപീ ജഗന്മയഃ । ചാമീകരനിഭോഽനാദ്യോ നലിനായതലോചനഃ

സകല ജീവികളുടെയും ജീവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവൻ, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചവൻ, ലോകത്തിന്റെ സാരമായവൻ, പൊന്നിനിറമുള്ളവൻ, ആദിയില്ലാത്തവൻ, താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ളവൻ.

രോചനോ മോചനോ മന്ത്രീ മന്ത്രകോടിസമാശ്രിതഃ । പഞ്ചഭൂതാത്മകഃ പഞ്ചസായകഃ പഞ്ചവക്ത്രകഃ

പ്രകാശമുള്ളവൻ, മോചനം നൽകുന്നവൻ, ഉപദേശകൻ, അനേകം മന്ത്രങ്ങൾ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളുടെ സാരമായവൻ, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൈവശമുള്ളവൻ, അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ.

പഞ്ചമഃ പശ്ചിമഃ പൂര്വഃ ൪൦൦ പൂര്ണഃ കീര്ണാലകഃ കുണിഃ । കഠോരഹൃദയോ ഗ്രീവാലങ്കൃതോ ലലിതാശയഃ

അവൻ അഞ്ചാമൻ, അവസാനത്തേതും ആദിയുമാണ്; പൂർണ്ണനായവൻ, അലങ്കരിച്ച മുടിയുള്ളവൻ, ചുരുണ്ട മുടിയുള്ളവൻ; കഠിനഹൃദയൻ, കഴുത്തിൽ അലങ്കാരമുള്ളവൻ, മനോഹരമായ മനസ്സുള്ളവൻ.

ലോലചിത്തോ ബൃഹന്നാസോ മാസപക്ഷര്തുരൂപവാന് । ധ്രുവോ ദ്രുതഗതിര്ധര്മ്യോ ധര്മീ നാകിപ്രിയോഽനലഃ

അവൻ ചഞ്ചലമായ മനസ്സുള്ളവൻ, വിശാലമായ മൂക്കുള്ളവൻ, മാസം, പക്ഷം, ഋതു എന്നിവയുടെ രൂപം ധരിച്ചവൻ; സ്ഥിരനായവൻ, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവൻ, സദാചാരിയായവൻ, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, അഗ്നിപോലെയുള്ളവൻ.

അഗസ്ത്യോ ഗ്രസ്തഭുവനോ ഭുവനൈകമലാപഹഃ । സാഗരഃ സ്വര്ഗതിഃ സ്വക്ഷഃ സാനന്ദഃ സാധുപൂജിതഃ

അവൻ അഗസ്ത്യൻ, ലോകങ്ങളെ മുഴുവനും വിഴുങ്ങിയവൻ, ലോകത്തിലെ മലിനതകൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നീക്കുന്നവൻ; സമുദ്രം, സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി, മനോഹരമായ കണ്ണുള്ളവൻ, സന്തോഷമുള്ളവൻ, സന്മാർഗ്ഗികൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

സതീപതിഃ സമരസഃ സനകഃ സരലഃ സുരഃ । സുരാപ്രിയോ വസുപതിര്വാസവോ വസുപൂജിതഃ

അവൻ സതിയുടെ ഭർത്താവ്, സമമായ രുചിയുള്ളവൻ, സനകമുനി, നേരായവൻ, ദേവൻ; ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, ധനത്തിന്റെ അധിപൻ, ഇന്ദ്രൻ, ധനികർ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

വിത്തദോ വിത്തനാഥശ്ച ധനിനാം ധനദായകഃ । രാജീ രാജീവനയനഃ സ്മൃതിദഃ കൃത്തികാമ്ബരഃ

സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവും, സമ്പത്തിന്റെ അധിപനുമാണ്, ധനികർക്കും സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും. രാജാവും, താമരപ്പൂവ് പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും, ഓർമ്മ നൽകുന്നവനും, കൃത്തി നക്ഷത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവനും ആകുന്നു.

ആശ്വിനോഽശ്വമുഖഃ ശുഭ്രോ ഭരണോ ഭരണീപ്രിയഃ । കൃത്തികാസനഗഃ കോലോ രോഹീ രോഹണപാദുകഃ

അശ്വിനികളുടെ അനുഗ്രഹം ഉള്ളവനും, കുതിരമുഖൻ, ശുദ്ധനും, ഭരണി നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഭരണിയെ പ്രിയപ്പെട്ടവനും, കൃത്തി നക്ഷത്രത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനും, കോലയും, രോഹിണിയും, രോഹണപാദുകയും ആകുന്നു.

ഋഭുവേഷ്ടോഽരിമര്ദീ ച രോഹിണീമോഹനോഽമൃതമ് । മൃഗരാജോ മൃഗശിരാ മാധവോ മധുരധ്വനിഃ

ഋഭുക്കളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനും, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, രോഹിണിയെ ആകർഷിക്കുന്നവനും, അമൃതസ്വഭാവമുള്ളവനും, മൃഗങ്ങളുടെ രാജാവും, മൃഗശിരസ്സും, വസന്തകാലത്തെയും, മധുരമായ ശബ്ദമുള്ളവനും ആകുന്നു.

ആര്ദ്രാനനോ മഹാബുദ്ധിര്മഹോരഗവിഭൂഷണഃ । ഭ്രൂക്ഷേപദത്തവിഭവോ ഭ്രൂകരാലഃ പുനര്മയഃ

തണുത്ത മുഖമുള്ളവനും, മഹത്തായ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, വലിയ പാമ്പുകൾ അലങ്കാരമായവനും, കണ്പിളർത്തലാൽ സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും, കഠിനഭ്രൂവുമായവനും, പുനഃപുനഃ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

പുനര്ദേവഃ പുനര്ജേതാ പുനര്ജീവഃ പുനര്വസുഃ । തിത്തിരിസ്തിമികേതുശ്ച തിമിചാരകഘാതനഃ

പുനർദേവൻ, പുനർവിജയി, പുനർജീവൻ, പുനർസമ്പത്ത്; തിത്തിരി പക്ഷി, ഇരുട്ടിന്റെ പതാക, ഇരുട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ.

തിഷ്യസ്തുലാധരോ ജമ്ഭ്യോ വിശ്ലേഷോഽശ്ലേഷ ഏണരാട് । മാനദോ മാധവോ മാഘോ വാചാലോ മഘവോപമഃ

തിഷ്യൻ, തുലാസൂത്രം വഹിക്കുന്നവൻ, അഹങ്കാരത്തെ കീഴടക്കുന്നവൻ, വേർപാട്, അകലം, കുരങ്ങുകളുടെ രാജാവ്; മാനം നൽകുന്നവൻ, മാധവനുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ, മാഘ മാസത്തിൽ പെട്ടവൻ, വാഗ്മി, മഘവാനെപ്പോലെയുള്ളവൻ.

മേധ്യോ മഘാപ്രിയോ മേഘോ മഹാമുണ്ഡോ മഹാഭുജഃ । പൂര്വഫാല്ഗുനികഃ സ്ഫീതഃ ഫല്ഗുരുത്തരഫാല്ഗുനഃ

ശുദ്ധനായവൻ, മഘാ നക്ഷത്രത്തിന് പ്രിയൻ, മേഘം, വലിയ തലയുള്ളവൻ, ശക്തമായ കൈകൾ ഉള്ളവൻ; പൂവഫാൽഗുണി നക്ഷത്രത്തിൽ പെട്ടവൻ, സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ, സുന്ദരനായവൻ, ഉത്തരഫാൽഗുണിയുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ.

ഫേനിലോ ബ്രഹ്മദോ ബ്രഹ്മാ സപ്തതന്തുസമാശ്രയഃ । ഘോണാഹസ്തശ്ചതുര്ഹസ്തോ ഹസ്തിവക്ത്രോ ഹലായുധഃ

നുരയുള്ളവൻ, ബ്രഹ്മം നൽകുന്നവൻ, ബ്രഹ്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ഏഴു നൂലുകളുടെ ആശ്രയം; തുമ്പിക്കൈയുള്ളവൻ, നാലു കൈകളുള്ളവൻ, ആനമുഖൻ, കൃഷിയന്ത്രമായ ഹലായുധം കൈവശമുള്ളവൻ.

ചിത്രാമ്ബരോ ൫൦൦ ഽര്ചിതപദഃ സ്വാദിതഃ സ്വാതിവിഗ്രഹഃ । വിശാഖഃ ശിഖിസേവ്യശ്ച ശിഖിധ്വജസഹോദരഃ

അവൻ അത്ഭുതകരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ, അവന്റെ പാദങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, സ്വയം ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, അതിയായി മഹത്തായ രൂപമുള്ളവൻ, വിശാഖൻ, മയിലാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മയിലിനെ പതാകയാക്കി വരുന്നവന്റെ സഹോദരൻ.

അണുരേണുഃ കലാസ്ഫാരോഽനൂരൂ രേണുസുതോ നരഃ । അനുരാധാപ്രിയോ രാധ്യഃ ശ്രീമാഞ്ഛുക്ലഃ ശുചിസ്മിതഃ

അവൻ അനുവിനെയും കണികയെയും പോലെ സൂക്ഷ്മൻ, അനേകം ശക്തികൾ നിറഞ്ഞവൻ, അത്യന്തം ചെറിയവൻ, പൊടിയുടെ മകൻ, മനുഷ്യൻ, അനുരാധയെ അതിയായി സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യൻ, സമ്പന്നൻ, വെളിച്ചം നിറഞ്ഞവൻ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവൻ.

ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്രേഷ്ഠാര്ചിതപദോ മൂലം ത്രിജഗതോ ഗുരുഃ । ശുചിഃ പൂര്വസ്തഥാഷാഢശ്ചോത്തരാഷാഢ ഈശ്വരഃ

അവൻ മൂത്തവൻ, ഉത്തമർ അവന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു, മൂന്ന് ലോകത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം, ഗുരു, ശുദ്ധൻ, പൂവർഷാഢയും ഉത്തരാഷാഢയും അനുഭവിക്കുന്നവൻ, ഈശ്വരൻ.