ശ്രീഗണേശസഹസ്രനാമസ്തോത്രമ്

വേദാദ്യോ വേദകര്താ ച വേദവേദ്യഃ സനാതനഃ । വിദ്യാപ്രദോ വേദസാരോ വൈദികോ വേദപാരഗഃ

വേദങ്ങളുടെ ആദ്യസ്രോതസ്സ്, വേദങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ, വേദങ്ങൾക്കിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, ശാശ്വതൻ, ജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, വേദങ്ങളുടെ സാരം, വേദപരമായവൻ, വേദങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവൻ — ഇങ്ങനെ ആനന്ദം പകരുന്നവൻ.

വേദധ്വനിരതോ വീരോ വരോ വേദാഗമാര്ഥവിത് । തത്ത്വജ്ഞഃ സവര്ഗഃ സാധുഃ സദയഃ സദ് ൨൦൦ അസന്മയഃ

വേദങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തിൽ ആസ്വാദനമുളളവൻ, ധൈര്യശാലി, ശ്രേഷ്ഠൻ, വേദങ്ങളും ആഗമങ്ങളും അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ, സത്യത്തെ അറിയുന്നവൻ, സ്വർഗ്ഗസമ്പന്നൻ, സദ്ഗുണശാലി, കരുണാനിധി, സതും അസതും ഉൾക്കൊള്ളുന്നവൻ.

നിരാമയോ നിരാകാരോ നിര്ഭയോ നിത്യരൂപഭൃത് । । നിര്വൈരോ വൈരിവിധ്വംസീ മത്തവാരണസന്നിഭഃ

രോഗമില്ലാത്തവൻ, രൂപരഹിതൻ, ഭയമില്ലാത്തവൻ, ശാശ്വതരൂപം ധരിക്കുന്നവൻ, വൈരമില്ലാത്തവൻ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങിയ ആനയെപ്പോലെയുള്ളവൻ.

ശിവങ്കരഃ ശിവസുതഃ ശിവഃ സുഖവിവര്ധനഃ । ശ്വൈത്യഃ ശ്വേതഃ ശതമുഖോ മുഗ്ധോ മോദകഭോജനഃ

മംഗളം നൽകുന്നവൻ, ശിവന്റെ പുത്രൻ, ശിവൻ, സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ, നിർമലൻ, വെള്ളയവൻ, നൂറു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, ആകർഷകൻ, മോദകം ആസ്വദിക്കുന്നവൻ.

ദേവദേവോ ദിനകരോ ധൃതിമാന് ദ്യുതിമാന് ധവഃ । ശുദ്ധാത്മാ ശുദ്ധമതിമാഞ്ഛുദ്ധദീപ്തിഃ ശുചിവ്രതഃ

ദേവന്മാരുടെ ദേവൻ, പ്രകാശത്തിന്റെ ഉറവിടം, ധൈര്യശാലി, തേജസ്സുള്ളവൻ, കർത്താവ്; മനസ്സിലും ആത്മാവിലും ശുദ്ധി നിറഞ്ഞവൻ, ശുദ്ധമായ ചിന്തകളും പ്രകാശവും ഉള്ളവൻ, ശുദ്ധതയിൽ അർപ്പിതനായവൻ.

ശരണ്യഃ ശൌനകഃ ശൂരഃ ശരദമ്ഭോജധാരകഃ । ദാരകഃ ശിഖിവാഹേഷ്ടഃ ശീതഃ ശങ്കരവല്ലഭഃ

എല്ലാവർക്കും ആശ്രയം, മഹർഷിമാർ ആദരിക്കുന്നവൻ, വീരൻ, ശരദ്കാലത്തിലെ താമരപൂക്കൾ കൈവശമുള്ളവൻ; ബാലസ്വഭാവം ഉള്ളവൻ, മയിലിന്റെ സവാരിക്കാരനായവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, തണുപ്പുള്ളവൻ, ശിവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ.

ശങ്കരോ നിര്ഭവോ നിത്യോ ലയകൃല്ലാസ്യതത്പരഃ । നിര്ഭയോ ലൂതോ ലീലാരസോല്ലാസീ വിലാസീ വിഭ്രമോ ഭ്രമഃ

മംഗളസ്വഭാവം ഉള്ളവൻ, ജനനമില്ലാത്തവൻ, ശാശ്വതൻ, ലയിപ്പിക്കുന്നവൻ, നൃത്തത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവൻ; ഭയമില്ലാത്തവൻ, കളിയുള്ളവൻ, വിനോദത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ തുളുമ്പുന്നവൻ, ലാളിത്യം നിറഞ്ഞവൻ, മായയുടെ ഉറവിടവും മായയും.

ഭ്രമണഃ ശശഭൃത് സൂര്യഃ ശനിര്ധരണിനന്ദനഃ । ബുദ്ധോ വിബുധസേവ്യശ്ച ബുധരാജോ ബലന്ധരഃ

സഞ്ചാരിയായവൻ, ചന്ദ്രനെ കൈവശമുള്ളവൻ, സൂര്യൻ, ശനിദേവൻ, ഭൂമിയുടെ സന്തോഷം; ഉണർന്നിരിക്കുന്നവൻ, ജ്ഞാനികൾ സേവിക്കുന്നവൻ, ഭൂമിയുടെ രാജാവും ബലത്തിന്റെ ഉടമയും.

ജീവോ ജീവപ്രദോ ജൈത്രഃ സ്തുത്യോ നുത്യോ നതിപ്രിയഃ । ജനകോ ജിനമാര്ഗജ്ഞോ ജൈനമാര്ഗനിവര്തകഃ

അവൻ ആത്മാവാണ്, ജീവൻ നൽകുന്നവൻ, ജയശാലിയാണ്, സ്തുതിക്കു യോഗ്യൻ, പുകഴ്ചക്ക് അർഹൻ, നമസ്കാരികൾക്ക് പ്രിയൻ, സൃഷ്ടാവ്, ജിനന്മാരുടെ വഴി അറിയുന്നവൻ, ജൈനമാർഗത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്നവൻ.

ഗൌരീസുതോ ഗുരുരവോ ഗൌരാങ്ഗോ ഗജപൂജിതഃ । പരം പദം പരം ധാമ പരമാത്മാ കവിഃ കുജഃ

അവൻ ഗൗരിയുടെ മകനാണ്, ഗുരുവിന്റെ സ്വരമുള്ളവൻ, ഉജ്ജ്വലവദനൻ, ആനകൾക്ക് ആരാധ്യൻ, പരമാവസ്ഥ, പരമധാമം, പരമാത്മാവ്, കവി, ചൊവ്വയിൽ ജനിച്ചവൻ.

രാഹുര്ദൈത്യശിരശ്ഛേദീ കേതുഃ കനകകുണ്ഡലഃ । ഗ്രഹേന്ദ്രോ ഗ്രാഹിതോ ഗ്രാഹ്യോഽഗ്രണീര്ഘുര്ഘുരനാദിതഃ

അവൻ രാഹുവാണ്, അസുരന്മാരുടെ തല വെട്ടുന്നവൻ, കെതു, പൊന്നിൻ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ, ഗ്രഹങ്ങളുടെ രാജാവ്, പിടിക്കുന്നവൻ, പിടിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, ഗംഭീരശബ്ദം ഉണർത്തുന്നവൻ.

പര്ജന്യഃ പീവരോ പോത്രീ പീനവക്ഷാഃ പരാര്ജിതഃ । വനേചരോ വനപതിര്വനവാസഃ സ്മരോപമഃ

അവൻ മേഘംപോലെയാണ്, കട്ടിയുള്ളവൻ, രക്ഷകൻ, വിശാലവക്ഷസ്സ്, പരമവിജയി, കാടിൽ വസിക്കുന്നവൻ, കാടിന്റെ അധിപൻ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവൻ, മന്മഥനോട് സമാനൻ.

പുണ്യം പൂതഃ പവിത്രം ച പരാത്മാ പൂര്ണവിഗ്രഹഃ । പൂര്ണേന്ദുശകലാകാരോ മന്യുഃ പൂര്ണമനോരഥഃ

അവൻ പുണ്യം, പാവനവും വിശുദ്ധിയും ആണ്; പരമാത്മാവും പൂർണ്ണമായ രൂപവും ഉള്ളവൻ. അവന്റെ രൂപം പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ കിരണത്തെപ്പോലെയാണ്. അവൻ കോപവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവനും ആണ്.

യുഗാത്മാ യോഗഭൃത് യജ്വാ ൩൦൦ യാജ്ഞികോ യജ്ഞവത്സലഃ । യോഗഭൃദ് യശസ്വീ യജമാനേഷ്ടോ വ്രജഭൃദ് വജ്രപഞ്ജരഃ

അവൻ കാലഘട്ടങ്ങളുടെ ആത്മാവാണ്, യോഗത്തെ നിലനിർത്തുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ, യജ്ഞത്തെ അറിയുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ. അവൻ യോഗം സംരക്ഷിക്കുന്നു, പ്രശസ്തനാണ്, യജമാനന്മാർക്ക് പ്രിയനാണ്, കന്നുകാലികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, വജ്രംപോലുള്ള ശരീരമുള്ളവനാണ്.

മണിഭദ്രോ മണിമയോ മാന്യോ മീനധ്വജാശ്രിതഃ । മീനധ്വജോ മനോഹാരീ യോഗിനാം യോഗവര്ധനഃ

അവൻ മണിഭദ്രൻ, രത്നങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായവൻ, ആദരണീയൻ, മീനധ്വജന്റെ ആശ്രയസ്ഥാനം. അവൻ മീനധ്വജനും, മനോഹരനും, യോഗികളെ യോഗത്തിൽ വളർത്തുന്നവനും ആണ്.

ദ്രഷ്ടാ സ്രഷ്ടാ തപസ്വീ ച വിഗ്രഹീ താപസപ്രിയഃ । തപോമയസ്തപോമൂര്തിസ്തപനശ്ച തപോധനഃ

അവൻ കാണുന്നവൻ, സൃഷ്ടികർത്താവ്, തപസ്സുകാരൻ, ഉടമ, തപസ്സുകാരുടെ പ്രിയൻ. അവൻ തപസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായവൻ, തപസ്സിന്റെ രൂപം, സൂര്യൻ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നൻ.

രുചകോ മോചകോ രുഷ്ടസ്തുഷ്ടസ്തോമരധാരകഃ । ദണ്ഡീ ചണ്ഡാംശുരവ്യക്തഃ കമണ്ഡലുധരോഽനഘഃ

അവൻ പ്രകാശമുള്ളവൻ, മോചനം നൽകുന്നവൻ, കോപമുള്ളവൻ, സന്തുഷ്ടനായവൻ, കുന്തം കൈവശമുള്ളവൻ, ദണ്ഡം പിടിച്ചവൻ, ഭയങ്കരമായ പ്രകാശം ഉള്ളവൻ, ദൃശ്യമല്ലാത്തവൻ, കമണ്ഡലു കൈവശമുള്ളവൻ, പാപമില്ലാത്തവൻ.

കാമീ കര്മരതഃ കാലഃ കോലഃ ക്രന്ദിതദിക്തടഃ । ഭ്രാമകോ ജാതിപൂജ്യശ്ച ജാഡ്യഹാ ജഡസൂദനഃ

അവൻ ആഗ്രഹമുള്ളവൻ, പ്രവർത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ, കാലം തന്നെയായവൻ, കാളിയാനായവൻ, അവന്റെ നിലവിളി ദിശകളിലേക്കു പടരുന്നവൻ, സഞ്ചാരിയായവൻ, തന്റെ വംശത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ, മന്ദത്വം നീക്കുന്നവൻ, ജഡത്വം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.

ജാലന്ധരോ ജഗദ്വാസീ ഹാസകൃധവനോ ഹവിഃ । ഹവിഷ്മാന് ഹവ്യവാഹാക്ഷോ ഹാടകോ ഹാടകാങ്ഗദഃ

അവൻ ജാലന്ധരനാണ്, ലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ചിരി സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, കാടിൽ പാർക്കുന്നവൻ, ഹോമദ്രവ്യം, ഹോമസാമഗ്രികൾ നിറഞ്ഞവൻ, അഗ്നി കണ്ണായവൻ, പൊന്നുപോലെയുള്ളവൻ, പൊൻ കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ.

സുമേരുര്ഹിമവാന് ഹോതാ ഹരപുത്രോ ഹലങ്കഷഃ । ഹാലാപ്രിയോ ഹൃദാശാന്തഃ കാന്താഹൃദയപോഷണഃ

അവൻ സുമേരു, ഹിമവാൻ, യജ്ഞം നടത്തുന്നവൻ, ഹരന്റെ മകൻ, ഹളം കൈവശമുള്ളവൻ, ഹളത്തെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവൻ, പ്രിയതമയുടെ ഹൃദയം പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ.

ശോഷണഃ ക്ലേശഹാ ക്രൂരഃ കഠോരഃ കഠിനാകൃതിഃ । കൂവരോ ധീമയോ ധ്യാതാ ധ്യേയോ ധീമാന് ദയാനിധിഃ

ദു:ഖങ്ങളെ ഉണക്കുന്നവൻ, കഷ്ടതകളെ അകറ്റുന്നവൻ, ഭയങ്കരൻ, കഠിനൻ, കഠിനമായ രൂപമുള്ളവൻ, കൂണുള്ളവൻ, ബുദ്ധിമാൻ, ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ധ്യാനത്തിന് ഉദ്ദേശ്യമാകുന്നവൻ, വിവേകമുള്ളവൻ, കരുണയുടെ നിധി.

ദവിഷ്ഠോ ദമനോ ദ്യുസ്ഥോ ദാതാ ത്രാതാ സിതഃ സമഃ । നിര്ഗതോ നൈഗമീ ഗമ്യോ നിര്ജേയോ ജടിലോഽജരഃ

ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ളവൻ, ശമിപ്പിക്കുന്നവൻ, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ദാനി, രക്ഷകൻ, ശുദ്ധൻ, സമഭാവമുള്ളവൻ, എല്ലാത്തിലും അതീതൻ, വേദങ്ങളിൽ നിപുണൻ, പ്രാപ്യമാകുന്നവൻ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ജടയുള്ളവൻ, വൃദ്ധിയില്ലാത്തവൻ.

ജനജീവോ ജിതാരാതിര്ജഗദ്വ്യാപീ ജഗന്മയഃ । ചാമീകരനിഭോഽനാദ്യോ നലിനായതലോചനഃ

സകല ജീവികളുടെയും ജീവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവൻ, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചവൻ, ലോകത്തിന്റെ സാരമായവൻ, പൊന്നിനിറമുള്ളവൻ, ആദിയില്ലാത്തവൻ, താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ളവൻ.

രോചനോ മോചനോ മന്ത്രീ മന്ത്രകോടിസമാശ്രിതഃ । പഞ്ചഭൂതാത്മകഃ പഞ്ചസായകഃ പഞ്ചവക്ത്രകഃ

പ്രകാശമുള്ളവൻ, മോചനം നൽകുന്നവൻ, ഉപദേശകൻ, അനേകം മന്ത്രങ്ങൾ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളുടെ സാരമായവൻ, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൈവശമുള്ളവൻ, അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ.

പഞ്ചമഃ പശ്ചിമഃ പൂര്വഃ ൪൦൦ പൂര്ണഃ കീര്ണാലകഃ കുണിഃ । കഠോരഹൃദയോ ഗ്രീവാലങ്കൃതോ ലലിതാശയഃ

അവൻ അഞ്ചാമൻ, അവസാനത്തേതും ആദിയുമാണ്; പൂർണ്ണനായവൻ, അലങ്കരിച്ച മുടിയുള്ളവൻ, ചുരുണ്ട മുടിയുള്ളവൻ; കഠിനഹൃദയൻ, കഴുത്തിൽ അലങ്കാരമുള്ളവൻ, മനോഹരമായ മനസ്സുള്ളവൻ.

ലോലചിത്തോ ബൃഹന്നാസോ മാസപക്ഷര്തുരൂപവാന് । ധ്രുവോ ദ്രുതഗതിര്ധര്മ്യോ ധര്മീ നാകിപ്രിയോഽനലഃ

അവൻ ചഞ്ചലമായ മനസ്സുള്ളവൻ, വിശാലമായ മൂക്കുള്ളവൻ, മാസം, പക്ഷം, ഋതു എന്നിവയുടെ രൂപം ധരിച്ചവൻ; സ്ഥിരനായവൻ, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവൻ, സദാചാരിയായവൻ, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, അഗ്നിപോലെയുള്ളവൻ.

അഗസ്ത്യോ ഗ്രസ്തഭുവനോ ഭുവനൈകമലാപഹഃ । സാഗരഃ സ്വര്ഗതിഃ സ്വക്ഷഃ സാനന്ദഃ സാധുപൂജിതഃ

അവൻ അഗസ്ത്യൻ, ലോകങ്ങളെ മുഴുവനും വിഴുങ്ങിയവൻ, ലോകത്തിലെ മലിനതകൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നീക്കുന്നവൻ; സമുദ്രം, സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി, മനോഹരമായ കണ്ണുള്ളവൻ, സന്തോഷമുള്ളവൻ, സന്മാർഗ്ഗികൾ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

സതീപതിഃ സമരസഃ സനകഃ സരലഃ സുരഃ । സുരാപ്രിയോ വസുപതിര്വാസവോ വസുപൂജിതഃ

അവൻ സതിയുടെ ഭർത്താവ്, സമമായ രുചിയുള്ളവൻ, സനകമുനി, നേരായവൻ, ദേവൻ; ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ, ധനത്തിന്റെ അധിപൻ, ഇന്ദ്രൻ, ധനികർ ആരാധിക്കുന്നവൻ.

വിത്തദോ വിത്തനാഥശ്ച ധനിനാം ധനദായകഃ । രാജീ രാജീവനയനഃ സ്മൃതിദഃ കൃത്തികാമ്ബരഃ

സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവും, സമ്പത്തിന്റെ അധിപനുമാണ്, ധനികർക്കും സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും. രാജാവും, താമരപ്പൂവ് പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും, ഓർമ്മ നൽകുന്നവനും, കൃത്തി നക്ഷത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവനും ആകുന്നു.