શ્રીગણેશસહસ્રનામસ્તોત્રમ્

દયામયહૃદમ્ભોજધૃતત્રૈલોક્યમણ્ડલઃ । ધનદાદિમહાયક્ષસંસેવિતપદામ્બુજઃ

દયાળુ હૃદયના કમળમાં ત્રણેય લોકને ધારણ કરનાર છે, અને કુબેર જેવા મહાન યક્ષો જેનાં પાવન ચરણોની સેવા કરે છે.

નમિતાશેષદેવૌઘકિરીટમણિરઞ્જિતઃ । પરવર્ગાપવર્ગાદિમાર્ગચ્છેદનદક્ષકઃ

જેની આગળ વંદન કરનારા બધા દેવોના મુગટના મણિથી શોભાયમાન છે, અને જે ઉચ્ચ તથા નીચ માર્ગોને કાપવામાં કુશળ છે.

ફણિચક્રસમાક્રાન્તગલમણ્ડલમણ્ડિતઃ । બદ્ધભ્રૂયુગભીમોગ્રસન્તર્જિતસુરાસુરઃ

સર્પોના ફણ જેવા હારથી ગળામાં શોભતો છે; ભયાનક ભૃકુટિ ભાંયવીને દેવો અને દાનવોને ડરાવનાર છે.

ભવાનીહૃદયાનન્દવર્ધનૈકનિશાકરઃ । મદિરાકલશસ્ફીતકરાલૈકકરામ્બુજઃ

ભવાનીના હૃદયમાં આનંદ વધારતો એકમાત્ર ચાંદો છે; એક હાથમાં મદિરાથી ભરેલા કલશ જેવું ફૂલેલું કમળધરી છે.

યજ્ઞાન્તરાયસઙ્ઘાતઘાતસજ્જીકૃતાયુધઃ । રત્નાકરસુતાકાન્તકાન્તિકીર્તિવિવર્ધનઃ

યજ્ઞમાં અવરોધ ઊભા કરનારા દુશ્મનોને નાશ કરવા હથિયારથી સજ્જ છે; સમુદ્રકન્યાના પ્રિયજનની કાંતિ અને કીર્તિ વધારનાર છે.

લમ્બોદરમહાભીમવપુર્દીનીકૃતાસુરઃ । વરુણાદિદિગીશાનરચિતાર્ચનચર્ચિતઃ

મોટા પેટ અને ભયાનક દેહ ધરાવનાર, દાનવોને નમાવનાર છે; વરુણ અને દિશાના અન્ય દેવતાઓ દ્વારા પૂજવામાં આવે છે.

શઙ્કરૈકપ્રિયપ્રેમનયનાનન્દવર્ધનઃ । ષોડશસ્વરિતાલાપગીતગાનવિચક્ષણઃ

જેની પ્રેમભરી નજર માત્ર શંકરજીને આનંદ આપે છે, અને જે સોળ સ્વર તથા તાલમાં ગવાતા મીઠા ગીતો ગાવામાં પારંગત છે.

સમસ્તદુર્ગતિસરિન્નાથોત્તારણકોડુપઃ । હરાદિબ્રહ્મવૈકુણ્ઠબ્રહ્મગીતાદિપાઠકઃ

જે સર્વ દુર્ભાગ્યની નદીમાંથી બધાને પાર ઉતારનાર મજબૂત નૌકા છે, અને જે હરાદિ બ્રહ્મા તથા વૈકુંઠના ભજનોનું પઠન કરે છે.

ક્ષમાપૂરિતહૃત્પદ્મસંરક્ષિતચરાચરઃ । તારાઙ્કમન્ત્રવર્ણૈકવિગ્રહોજ્જ્વલવિગ્રહઃ

જેનું હૃદય-કમળ ક્ષમાથી ભરેલું છે, જે જડ-ચેતન સર્વનું રક્ષણ કરે છે, અને જેનું તેજસ્વી રૂપ માત્ર તારામંત્રના અક્ષરોમાંથી બનેલું છે.

અકારાદિક્ષકારાન્તવિદ્યાભૂષિતવિગ્રહઃ । ૐ શ્રીં વિનાયકો ૐ હ્રીં વિઘ્નાધ્યક્ષો ગણાધિપઃ

જેનું રૂપ અ થી ક્ષ સુધીની વિદ્યા દ્વારા શોભાયમાન છે; ઓં શ્રીં વિનાયક, ઓં હ્રીં વિઘ્નોના અધ્યક્ષ અને ગણોના સ્વામી છે.

હેરમ્બો મોદકાહારો વક્ત્રતુણ્ડો વિધિસ્મૃતઃ । વેદાન્તગીતો વિદ્યાર્થી શુદ્ધમન્ત્રઃ ષડક્ષરઃ

હેરંબ, જેને મોઢક બહુ ગમે છે, જેનું સૂંડ વાંકું છે, જે શાસ્ત્રોમાં વિધિસ્મૃતિ તરીકે ઓળખાય છે, જે વેદાંતમાં વખાણવામાં આવે છે, જ્ઞાનની શોધમાં રહે છે, શુદ્ધ મંત્રરૂપ છે અને છ અક્ષરવાળો છે.

ગણેશો વરદો દેવો દ્વાદશાક્ષરમન્ત્રિતઃ । સપ્તકોટિમહામન્ત્રમન્ત્રિતાશેષવિગ્રહઃ

ગણેશ, જે વરદાન આપનાર દેવ છે, જે બાર અક્ષરનાં મંત્રથી યુક્ત છે, અને જેના આખા સ્વરૂપમાં સાત કરોડ મહામંત્રોનો વાસ છે.

ગાઙ્ગેયો ગણસેવ્યશ્ચ ૐ શ્રીં દ્વૈમાતુરઃ શિવઃ । ૐ હ્રીં શ્રીં ક્લીં ગ્લૌં ગં દેવો મહાગણપતિઃ પ્રભુઃ ૧૦૦૦

ગાંગેય, જેને બધા ગણો પૂજે છે, ઓમ, શ્રીં, દ્વૈમાતુર, શિવ, ઓમ, હ્રીં, શ્રીં, ક્લીં, ગ્લૌં, ગં—એવો દેવ, મહાગણપતિ અને સર્વના પ્રભુ છે.

સહસ્રનામમાહાત્મ્યમ્ \- ઇદં નામ્નાં સહસ્રં તે મહાગણપતેઃ સ્મૃતમ્ । ગુહ્યં ગોપ્યતમં ગુપ્તં સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતમ્

આ મહાગણપતિના હજાર નામોનું મહાત્મ્ય એવું છે કે, આ નામો બહુ ગુપ્ત, અત્યંત રહસ્યમય અને બધા તંત્રોમાં છુપાવેલા છે.

સર્વમન્ત્રનિધિં દિવ્યં સર્વવિઘ્નવિનાશનમ્ । ગ્રહતારામયં રાશિવર્ણપઙ્ક્તિસમન્વિતમ્

બધા મંત્રોનું દિવ્ય ખજાનો, બધા વિઘ્નોનો નાશક, ગ્રહો અને તારાઓના પ્રભાવથી ભરપૂર, રાશિચક્ર અને તેના રંગોથી શોભિત.

સર્વવિદ્યામયં બ્રહ્મસાધનં સાધકપ્રિયમ્ । ગણેશસ્ય ચ સર્વસ્વં રહસ્યં ત્રિદિવૌકસામ્

બધી જ્ઞાનોથી ભરેલું, બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરવાનું સાધન, સાધકોને પ્રિય, ગણેશનું સર્વસ્વ અને સ્વર્ગવાસીઓનું ગુપ્ત રહસ્ય.

યથેષ્ટફલદં લોકે મનોરથપ્રપૂરણમ્ । અષ્ટસિદ્ધિમયં સાધ્યં સાધકાનાં જયપ્રદમ્

જે દુનિયામાં ઇચ્છિત ફળ આપે છે, મનની મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે, અષ્ટ સિદ્ધિઓથી યુક્ત છે, સાધકો માટે પ્રાપ્ત કરી શકાય તેવું છે અને વિજય આપે છે.

વિનાર્ચનં વિના હોમં વિના ન્યાસં વિના જપમ્ । અણિમાદ્યષ્ટસિદ્ધીનાં સાધનં સ્મૃતિમાત્રતઃ

ન પૂજા, ન હોળી, ન નિયાસ, ન જપ—માત્ર સ્મરણથી જ અણિમા વગેરે અષ્ટ સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે.

ચતુર્થ્યામર્ધરાત્રે તુ પઠેન્મન્ત્રી ચતુષ્પથે । લિખેદ્ભૂર્જે રવૌ દેવિ પુણ્યં નામ્નાં સહસ્રકમ્

ચોથના દિવસે, અર્ધરાત્રે, સાધકે ચોરાસ્તા પર બેસીને પાઠ કરવો. હે દેવી, સૂર્યપ્રકાશમાં ભૂર્જપત્ર પર આ પવિત્ર હજાર નામો લખવા.

ધારયેત્તુ ચતુર્દશ્યાં મધ્યાહ્ને મૂર્ધ્નિ વા ભુજે । યોષિદ્વામકરે બદ્ધ્વા પુરુષો દક્ષિણે ભુજે

ચૌદસના દિવસે, મધ્યાહ્ને, તે નામોનું લખાણ માથા પર કે હાથ પર ધારણ કરવું. સ્ત્રીએ ડાબા હાથમાં બાંધવું, પુરુષે જમણા હાથમાં બાંધવું.

સ્તમ્ભયેદપિ બ્રહ્માણં મોહયેદપિ શઙ્કરમ્ । વશયેદપિ ત્રૈલોક્યં મારયેદખિલાન્ રિપૂન્

એથી બ્રહ્માને પણ સ્થિર કરી શકે, શંકરને પણ મોહિત કરી શકે, ત્રણેય લોકને વશ કરી શકે અને બધા દુશ્મનોનો નાશ કરી શકે.

ઉચ્ચાટયેચ્ચ ગીર્વાણાન્ શમયેચ્ચ ધનઞ્જયમ્ । વન્ધ્યા પુત્રાંલ્લભેચ્છીઘ્રં નિર્ધનો ધનમાપ્નુયાત્

એથી દેવતાઓને પણ દૂર કરી શકે, ધનંજયને શાંત કરી શકે, નિસંતાન સ્ત્રીને વહેલી સંતાનપ્રાપ્તિ થાય અને ગરીબને ધન મળે.

ત્રિવારં યઃ પઠેદ્રાત્રૌ ગણેશસ્ય પુરઃ શિવે । નગ્નઃ શક્તિયુતો દેવિ ભુક્ત્વા ભોગાન્ યથેપ્સિતાન્

જે વ્યક્તિ રાત્રે ત્રણ વખત, ગણેશજી અને શિવજીની સામે, દેવી, શરીરે કોઈ વસ્ત્ર વિના અને શક્તિ સાથે એકરૂપ થઈ, મનગમ્યા ભોગ ભોગવીને, આ નામાવલિનું પઠન કરે છે,

પ્રત્યક્ષં વરદં પશ્યેદ્ગણેશં સાધકોત્તમઃ । ય એનં પઠતે નામ્નાં સહસ્રં ભક્તિપૂર્વકમ્

એવા શ્રેષ્ઠ સાધક જે ભક્તિપૂર્વક ગણેશજીના આ હજાર નામોનું પઠન કરે છે, તેને વરદાન આપનાર ગણેશજી સ્વયં સ્પષ્ટ રૂપે દર્શન આપે છે.

તસ્ય વિત્તાદિવિભવો દારાયુસ્સમ્પદઃ સદા । રણે રાજભયે દ્યૂતે પઠેન્નામ્નાં સહસ્રકમ્

એના માટે ધન, સંપત્તિ, પત્ની, આયુષ્ય અને સૌભાગ્ય હંમેશા રહે છે; યુદ્ધમાં, રાજાનો ભય હોય ત્યારે કે જુગારમાં પણ, તે આ હજાર નામોનું પઠન કરે.

સર્વત્ર જયમાપ્નોતિ ગણેશસ્ય પ્રસાદતઃ । ઇતીદં પુણ્યસર્વસ્વં મન્ત્રનામસહસ્રકમ્

ગણેશજીની કૃપાથી તે દરેક જગ્યાએ વિજય મેળવે છે; આ રીતે, આ નામાવલિનો મંત્ર સર્વ પવિત્ર ફળ આપનારો છે.