એક વખતની વાત છે, સર્વશક્તિમાન ભગવાનની મહિમા વર્ણવાતી હતી. એ ભગવાન, જે સર્વ વસ્તુઓને સૂકવી દે છે, જેમ કે પવન, જે સૂક્ષ્મ અને અચલ છે, એ જ સર્જનહાર, સંહારક, પાલક અને વિલય પછી પણ સ્થિત રહે છે. એ ભગવાનનું સ્વરૂપ સર્વવ્યાપી છે—એના ચહેરા દરેક દિશામાં છે; અઠર્વશીર્ષ એનું મસ્તક છે, યજુર એના ભુજાઓ છે, ઋગ એની આંખો છે. એ કવિ છે, શિક્ષક છે, અને શબ્દોની ઉત્પત્તિ જાણે છે. શેષના સ્વરૂપે પણ એ પ્રગટ થાય છે; એ સર્વપ્રથમ છે, અને ધ્વનિ-બ્રહ્મનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. વિવેકથી યુક્ત, શંખધારી, સત્યવ્રતને પાળે છે. એ મહાતપસ્વી છે, ભયંકર તપમાં સ્થિત છે, સર્વ દાન આપનાર છે, અવિરત પરાક્રમી છે; એ સર્વ સંપત્તિ આપે છે, સર્વત્ર વ્યાપી છે, અને એનો અવાજ ઘેરા વાદળ જેવો છે. એ ભગવાન સમૃદ્ધ છે, જીવોને દેનાર છે, ભોગ ભોગવે છે, સજ્જ છે, શંકર માટે સ્નેહભર્યો છે, શંભુની ઉપાસનામાં તત્પર છે, મુક્તિ આપે છે, અને સંસાર રૂપ અગ્નિ છે. એ જ સત્ય છે, તપસ્વી છે, ધ્યાન કરવા યોગ્ય સ્વરૂપ છે, ક્રિયા-મૂર્તિ છે, અને મહાન છે; એ સમૂહ અને વ્યક્તિગત સ્વરૂપે છે, અને પંચકોષથી પર છે. એ પ્રકાશનો ભંડાર છે, બ્રહ્માંડનું સ્વરૂપ છે, ચલ-અચલ શરીરો ધરાવે છે, જીવને આપે છે, જ્ઞાનનું સ્વરૂપ છે, અને ધ્વનિ સાથે એકતામાં છે; અવિનાશી છે. એ તત્વોની ઉત્પત્તિ છે, અગ્નિ-સ્વરૂપ છે, નિરંશ છે, શુદ્ધ છે, અચલ છે, ચૈતન્ય છે, રુદ્ર છે, ક્ષેત્રજ્ઞ છે, પુરુષ છે, અને વિદ્વાન છે. સ્વરૂપે આધાર વગર પણ એ આધાર આપે છે; નિરાકાર હોવા છતાં સર્જન કરે છે, સર્વ દિશાઓમાં છે; એનું સ્વરૂપ બુદ્ધિથી પર છે, એ સ્કંદનો નાના ભાઈ છે, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી છે. એ યજ્ઞ ગ્રહણ કરે છે, યજ્ઞ કરે છે, યજ્ઞના ફળ આપે છે; યજ્ઞની રક્ષા કરે છે, યજ્ઞ-મૂર્તિ છે, અને દક્ષના યજ્ઞનો વિનાશક છે. એ ભગવાન વક્ર તુંડ ધરાવે છે, વિશાળ શરીર ધરાવે છે, દસ મિલિયન સૂર્ય જેવી તેજસ્વી છે; એક દાંત છે, કાળી-પિંગળ આંખો ધરાવે છે, ભયંકર છે, ધૂમ્રવર્ણ છે. એ કુહાડી ધારણ કરે છે, શિયાળ જેવો છે, નેતા છે, પવનની જેમ કાન છે; સુવર્ણ-યોનિ છે, સુંદર મુખ છે, સંપત્તિ આપે છે, અને સર્વ સિદ્ધિ આપે છે. એ સુવર્ણવર્ણ છે, સુવર્ણ જેવા અંગો છે, મહાન આત્મા છે, ચંદન જેવી તેજસ્વી છે; પોતાના અંગો, પોતાની આંખો, સદૈવ આનંદિત છે, સર્વ વિશ્વ અને તેની દૃષ્ટિનું સ્વરૂપ છે. એ ઈન્દ્ર છે, વિજયી છે, ધૂમ્રધ્વજ છે, અગ્નિ છે, પૂજા માટે યોગ્ય છે, જંગલ અગ્નિનો વિનાશક છે; પરમ આનંદ, પરમ સુખ, પ્રાચીન પરમ પુરુષ છે. એ કુંડી ધારણ કરે છે, કલશ સાથે સંકળાયેલ છે, કુંબડવાળું છે, માછલી-માંસના અર્પણથી તૃપ્ત છે; ગ્રહ-તારાઓ-નક્ષત્રોથી બનેલું સ્વરૂપ છે, સમયનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, વિશ્વનો સ્વામી છે. એ શક્તિશાળી છે, પક્ષના આરંભમાં પ્રિય છે, બીજું છે, અદ્વિતીયમાં સ્થિત છે; ત્રણ સ્વરૂપ ધરાવે છે, ત્રીજી અગ્નિ છે, ત્રણ ગુણો ધરાવે છે. ચોથા દિવસે પ્રિય દેવ છે, પાર લાવનાર છે, પાંચમા દિવસે અવાજ સંભળાય છે, છ સ્વાદ ભોગવે છે, અજન્મા છે, છઠ્ઠો છે, અને સाठ વર્ષનું વર્ષ છે. એ સાત પ્રવાહોમાં ચાલે છે, સાર છે, સાતમા દિવસે સ્વામી છે, ઈચ્છિત છે, આઠમા દિવસે આનંદ આપે છે, દુ:ખથી મુક્ત છે, નવમા દિવસે ભક્તિથી પૂજાય છે. દસ દિશાના દેવો દ્વારા પૂજાય છે, દસમા છે, બ્રહ્મા છે, ઝડપી છે, અગિયારના આત્મા છે, ગણપતિ છે, બાર જોડીમાં પૂજાય છે. ત્રેણે શબ્દોમાં સ્તુત છે, ચૌદ લોકના દેવો માટે પ્રિય છે, ચૌદ ઈન્દ્રો દ્વારા સ્તુત છે, અને પૂર્ણિમાના દિવસે આનંદમય સ્વરૂપ ધરાવે છે. એ અમાવસ્યા અને પૂર્ણિમા છે, દૃષ્ટિ અને દ્રષ્ટા છે, વનવાસી છે, ઋષિ-સ્વામી છે, મૌન છે, મીઠી વાણી ધરાવે છે, સર્વ શબ્દોના મૂળ છે, સ્વરૂપ ધરાવે છે, અને વાદળ એનું વાહન છે. એ મહા હાથી છે, ક્રોધનો વિજયી છે, શત્રુઓનો વિજયી છે, વિજયનો આશ્રય છે, ભયંકર છે, રુદ્રને પ્રિય છે, સુવર્ણ છે, રુદ્રનો પુત્ર છે, દુ:ખનો વિનાશક છે. ભવને પ્રિય છે, ભવાનીને પ્રિય છે, ભારધારી છે, જીવોનાં સર્જનહાર છે, ગંધર્વ કલા જાણે છે, અવિરત છે, વૈકુંઠ છે, અને વિષ્ણુ દ્વારા સેવા પામે છે. એ વૃત્રનો વિનાશક છે, વિઘ્નનો હરણાર છે, શક્તિશાળી છે, સર્વ દુ:ખનો વિનાશક છે, રમણીય છે, શુદ્ધ કરે છે, મદમાં છે, દુર્ગાનો પુત્ર છે, અને કદી સુસ્ત નથી. એ અમૃત-ચૈતન્યની અનંત ધારા છે, વિર છે, પરાક્રમનો એકમાત્ર સિદ્ધિદાતા છે; એનું તેજસ્વી મુકુટ રત્નોથી શોભાયમાન છે, અને ઘંટીઓની ઝણકારથી ઘેરાયેલ છે. એ તુંડ ધરાવે છે, એનું નાક હલચાલ કરે છે, એ વળેલું છે, ખોપરીની માળા પહેરેલી છે; એના આંખો કમળ જેવી છે, હાથમાં કમળ છે, અને પદ્મનાભ દ્વારા પૂજાય છે. એ સ્તુતિથી પૂજાય છે, માનવ દાંતની માળા પહેરેલી છે, આભૂષણોથી શોભાયમાન છે; એ નારદ છે, ગજમુખ છે, ચંચળ કાન છે, અને વાવણીની જેમ કાન છે. મહાન આનંદમાં બેઠેલા ભક્તો દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે, ત્રણ લોકમાં વ્યાપી છે; ભૂલોકમાં ભટકતા લોકો પર કૃપા કરે છે. એના વિશાળ કાનના છેડા પવન પેદા કરે છે, જે સર્વ દિશાઓ પર વિજય મેળવે છે; એના મોઢાની ઘેરા ગર્જના બ્રહ્માંડના ભયંકર આવરણને હરાવે છે. એના વિશાળ પગ સાત પાતાળોમાં પગલાં મૂકે છે, જેને કંપન થાય છે; યુદ્ધમાં ભારે આનંદ કરે છે, દાંતમાંથી યુદ્ધનો રસ ટપકે છે. એ પોતાના શક્તિશાળી હાથથી સર્વ શસ્ત્રો ચલાવે છે, દૈતોને subdued કરે છે; એનું મુખ કુંકુમથી શોભાયમાન છે, આંખો અગ્નિ જેવી તેજસ્વી છે. એ ઝાંઝર અને રત્નોથી શોભાયમાન પગથી ઝણકાર કરે છે; નદીઓ અને ધારોની ધારા એના આસપાસ વહે છે. એના કમળ જેવા પગ અનેક ગજગણો દ્વારા પૂજાય છે; બ્રહ્મા, અચ્યુત, અને મહા રુદ્ર સહિત સર્વ દેવો દ્વારા revered છે. સર્વ પ્રકારના સાપ, વિશાળ શેષ સહિત, એના આસપાસ છે; પાંચમુખી સિંહોની ગર્જના પર્વતોના શિખરો સુધી પહોંચે છે. એના મનમાં દેવોના 'હા હા' અને 'હૂ હૂ'ના ભયંકર અવાજથી આશ્ચર્ય જન્મે છે; એનું સ્વરૂપ પચાસ બીજાક્ષરો અને મંત્રોથી સશક્ત છે. વેદાંતના અમૃત-પ્રવાહથી પૃથ્વી છલકાય છે; શંખના ધ્વનિ પાતાળથી સ્વર્ગ સુધી વ્યાપી છે. એ ચિંતામણિ છે, મહા મલ્લ છે, હાથમાં શક્તિશાળી ભાલ છે, શક્તિશાળી અને વિજયી છે; ત્રણ લોકમાં તેજસ્વી છે, કૃતા અને ત્રેતાયુગમાં શોભાયમાન છે. એ દ્વાપર છે, પરલોકનો એકમાત્ર સ્વામી છે, કર્મના અંધકારને દૂર કરનાર ચંદ્રપ્રકાશ છે; એનું સ્વરૂપ અમૃતથી અંકિત છે, બ્રહ્માંડ અને તેમાં સર્વત્ર વ્યાપી છે. એ 'અ'થી 'ક્ષ' સુધીના અક્ષરોની શ્રેણીથી તેજસ્વી છે; 'અ' અને 'આ'થી ગાતા સંગીતના સ્વરોમાં સંભળાય છે, શ્રેષ્ઠ સ્વરનો ધ્વનિ સંભળાય છે. 'ઈ' અને 'એ'થી શરૂ થતા મંત્રોની માળામાં આનંદ કરે છે, તેમને ઘુમાવે છે; ભયંકર સર્પને યજ્ઞોપવિત તરીકે ધારણ કરે છે, 'ઉ' અને 'ઓ'ના ઉચ્ચારણથી પ્રગટ થાય છે. આ રીતે, એ ભગવાનની અનંત, અદ્વિતીય, અને સર્વવ્યાપી મહિમા વર્ણવાઈ છે, જે સર્વ જીવોના આશ્રય, સર્વ શક્તિઓના સ્વામી, અને ભક્તોના હૃદયમાં સદા વસે છે.