తతః క్రుద్ధా జగన్మాతా చణ్డికా పానముత్తమమ్ । పపౌ పునః పునశ్చైవ జహాసారుణలోచనా
అప్పుడా జగదంబ అయిన చండికా కోపంతో తన కళ్లలో ఎర్రదనంతో, మళ్లీ మళ్లీ ఆ ఉత్తమమైన మద్యం తాగుతూ నవ్వింది.
ననర్ద చాసురః సో ఽపి బలవీర్యమదోద్ధతః । విషాణాబ్యాఞ్చ చిక్షేప చణ్డికాం ప్రతి భూధరాన్
అతనూ తన బలంతో, పరాక్రమంతో మత్తులో మునిగి, గర్జిస్తూ, తన కొమ్ములతో కొండలను చండికా మీదకు విసిరాడు.
సా చ తాన్ ప్రహితాంస్తేన చూర్ణయన్తీ శరోత్కరైః । ఉవాచ తం మదోద్ధూతముఖరాగాకులాక్షరమ్
ఆమె అతను విసిరిన ఆ కొండలను బాణాల వర్షంతో పొడిచేసి, మదంలో మాటలు తడిసి, అతనితో మాట్లాడింది.
గర్జ గర్జ క్షణం మూఢ మధు యావత్పిబామ్యహమ్ । మయా త్వయి హతే ఽత్రైవ గర్జిష్యన్త్యాశు దేవతాః
ఓ మూర్ఖా! నేను మద్యం తాగుతున్నంతవరకు నువ్వు కొంతసేపు గర్జించు. ఇక్కడ నిన్ను నేను సంహరించిన తర్వాత దేవతలే త్వరగా గర్జిస్తారు.
ఏవముక్త్వా సముత్పత్య సారూఢా తం మహాసురమ్ । పాదేనాక్రమ్య కణ్ఠే చ శూలేనైనమతాడయత్
అలా చెప్పి, ఆమె ఆ మహాసురుని మీదకి ఎగిరి, అతనిపై కూర్చుంది. తన కాలితో అతని మెడను నొక్కి, తన శూలంతో అతనిని పొడిచింది.
తతః సో ఽపి పదాక్రాన్తస్తయా నిజముఖాత్తతః । అర్ధనిష్క్రాన్త ఏవాసీద్ దేవ్యా వీర్యేణ సంవృతః
అప్పుడు ఆమె కాలితో నొక్కినప్పుడు, అతను తన నోటిలోంచి బయటకు రావడం మొదలుపెట్టాడు. కానీ దేవి శక్తితో అతడు అర్థంతరంగా అడ్డుకోబడ్డాడు.
అర్ధనిష్క్రాన్త ఏవాసౌ యుధ్యమానో మహాసురః । తయా మహాసినా దేవ్యా శిరశ్ఛిత్త్వా నిపాతితః
అందులో ఆ మహాసురుడు అర్ధంగా బయటికి వస్తూ యుద్ధం చేస్తుండగా, ఆ దేవి తన గొప్ప ఖడ్గంతో అతని తల నరికేసి నేలకేసి పడేసింది.
ఏవం స మహిషో నామ ససైన్యః ససుహృద్గణః । త్రైలోక్యం మోహయిత్వా తు తయా దేవ్యా వినాశితః
అలా మహిషాసురుడు, తన సైన్యం మరియు మిత్రులతో కలిసి, మూడు లోకాలను మాయలో ముంచినవాడు, ఆ దేవి చేతిలో నాశనం అయ్యాడు.
త్రైలోక్యస్థైస్తదా భూతైర్మహిషే వినిపాతితే । జయేత్యుక్తం తతః సర్వైః సదేవాసురమానవైః
అప్పుడు మూడు లోకాలలో ఉన్న దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు అందరూ మహిషాసురుడు పడిపోయినప్పుడు 'జయము!' అని ఉత్సాహంగా పలికారు.
తతో హాహాకృతం సర్వం దైత్యసైన్యం ననాశ తత్ । ప్రహర్షఞ్చ పరం జగ్ముః సకలా దేవతాగణాః
ఆ తరువాత, దైత్యుల సైన్యం అంతా విలపిస్తూ నశించిపోయింది. అన్ని దేవతా గణాలు పరమానందంతో ఉల్లాసించారు.
తుష్టువుస్తాం సురా దేవీం సహ దివ్యైర్మహర్షిభిః । జగుర్గన్ధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
దేవతలు, దివ్య ఋషులతో కలిసి ఆ దేవిని స్తుతించారు. గంధర్వాధిపతులు పాటలు పాడారు, అప్సరసలు సమూహంగా నాట్యం చేశారు.
తతః సురగణాః సర్వే దేవ్యా హన్ద్రపురోగమాః । స్తుతిమారేభిరే కర్తుం నిహతే మహిషాసురే
తర్వాత, ఇంద్రుని ముందుగా ఉంచుకుని అన్ని దేవతలు, మహిషాసురుడు సంహరించబడిన తరువాత, ఆ దేవిని స్తుతించటం ప్రారంభించారు.
శక్రాదయః సురగణా నిహతే ఽతివీర్యే తస్మిన్ దురాత్మని సురారిబలే చ దేవ్యా । తాం తుష్టుబుః ప్రణతినమ్రశిరోధరాంసా వాగ్భిః ప్రహర్షపులకోద్గమచారుదేహాః
అతి దుష్టుడైన దేవతల శత్రువు దేవి చేతిలో సంహరించబడినప్పుడు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు అందరూ ఆనందంతో గర్వభరితంగా, తమ తలలు నమిలి, హర్షంతో ఒళ్ళు జలదరించిపోతూ, మధురమైన మాటలతో ఆ దేవిని స్తుతించారు.
దేవ్యా యయా తతమిదం జగదాత్మశక్త్యా నిః శేషదేవగణశక్తిసమూహమూర్త్యా । తామమ్బికామఖిలదేవమర్షిపూజ్యాం భక్త్యా నతాః స్మ విదధాతు శుభాని సా నః
తన స్వశక్తితో ఈ జగత్తంతటినీ వ్యాపించి, సమస్త దేవతల శక్తుల సమాహారరూపిణిగా, దేవతలు, ఋషులు అందరూ పూజించే ఆ అంబికాదేవిని మేము భక్తితో నమస్కరిస్తున్నాము. ఆమె మనకు శుభములు కలిగించుగాక.
యస్యాః ప్రభావమతులం భగవాననన్తో బ్రహ్మా హరశ్చ నహి వక్తుమలం బలం చ । సా చణ్డికాఖిలజగత్పరిపాలనాయ నాశాయ చాశుభయస్య మతిం కరోతు
ఆమె శక్తి అపారమైనది; అనంతుడు, బ్రహ్మ, శివుడు కూడా వివరించలేరు. ఆ చండికా జగత్తును కాపాడుతూ, అశుభములను నశింపజేసే ఆమె మన మనసులను సద్మార్గంలో నడిపించుగాక.
యా శ్రీః స్వయం సుకృతినాం భవనేష్వలక్ష్మీః పాపాత్మనాం కృతధియాం హృదయేషు బుద్ధిః । శ్రద్ధాం సతాం కులజనప్రభవస్య లజ్జా తాం త్వాం నతాః స్మ పరిపాలయ దేవి విశ్వమ్
ధర్మవంతుల ఇళ్లలో లక్ష్మిగా, పాపుల ఇంట్లో దారిద్ర్యంగా, జ్ఞానుల హృదయాల్లో బుద్ధిగా, మంచివారిలో భక్తిగా, గొప్ప కుటుంబాల్లో లజ్జగా వెలిగే దేవీ! మేము నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాము. జగత్తును రక్షించు.
కిం వర్ణయామ తవ రూపమచిన్త్యమేతత్ కిం చాతివీర్యమసురక్షయకారి భూరి । కిం చాహవేషు చరితాని తవాద్భుతాని సర్వేషు దేవ్యసురదేవగణాదికేషు
నీ రూపాన్ని వర్ణించగలమా? అది మనసుకు అందదు. నీ అపారమైన శక్తిని, అసురులను సంహరించే సామర్థ్యాన్ని ఎలా చెప్పగలము? దేవతలు, అసురులు, ఇతరులు ఉన్న యుద్ధాల్లో నీ అద్భుత కార్యాలను ఎలా వివరించగలము?
హేతుః సమస్తజగతాం త్రిగుణాపి దోషైర్ న జ్ఞాయసే హరిహరాదిభిరప్యపారా । సర్వాశ్రయాఖిలమిదం జగదంశభూతమ్ అవ్యాకృతా హి పరమా ప్రకృతిస్త్వమాద్యా
సమస్త లోకాలకూ కారణమైనవు నీవే. మూడు గుణాలున్నా, విష్ణువు, శివుడు మొదలైనవారు కూడా నిన్ను పూర్తిగా గ్రహించలేరు. నీవే అన్నిటికీ ఆధారం. ఈ జగత్తంతా నీ భాగమే. నీవే ఆది, అవ్యక్తమైన పరాశక్తి.
యస్యాః సమస్తసురతా సముదీరణేన తృప్తిం ప్రియాతి సకలేషు మఖేషు దేవి । స్వాహాసి వై పితృగణస్య చ తృప్తిహేతుర్ ఉచ్చార్యసే త్వమత ఏవ జనైః స్వధా చ
అమ్మా! నీ పేరును పిలిచినప్పుడు దేవతలందరికీ యజ్ఞాలలో సంతృప్తి కలుగుతుంది. పితృదేవతలకు తృప్తిని కలిగించే స్వాహా నీవే. అందుకే జనులు నిన్ను స్వధా అని కూడా పిలుస్తారు.
యా ముక్తిహేతురవిచిన్త్యమహావ్రతా త్వమ్ అభ్యస్యసే సునియతేన్ద్రియతత్త్వసారైః । మోక్షార్థిభిర్మునిభిరస్తసమస్తదోషైర్ విద్యాసి సా భగవతీ పరమా హి దేవి
ముక్తికి కారణమైన, ఊహించలేని గొప్ప వ్రతములైన నీవు, ఇంద్రియాలను బాగా నియంత్రించుకున్న, లోపములేని మునులు మోక్షాన్ని కోరుతూ సాధించే పరమ జ్ఞానమై ఉన్నావు, ఓ మహాదేవి!
శబ్దాత్మికా సువిమలర్గ్యజుషాం నిధానమ్ ఉద్గీథరమ్యపదపాఠవతాం చ సామ్నామ్ । దేవీ త్రయీ భగవతీ భవభావనాయ వార్తా చ సర్వజగతాం పరమార్తిహన్త్రీ
నీవు శబ్దస్వరూపిణి, పవిత్రమైన హోమములను అర్పించేవారికి ఆశ్రయంగా ఉన్నావు. మధురమైన సామవేద గీతాలను పఠించే వారికి ఆనందాన్ని ఇస్తావు. ఓ దేవీ! నీవే మూడు వేదాలు, జగత్తును సృష్టించేవారు, సమస్త లోకాల బాధలను తొలగించేవారు.
మేధాసి దేవి విదితాఖిలశాస్త్రసారా దుర్గాసి దుర్గభవసాగరనౌరసఙ్గా । శ్రీః కైటభారిహృదయైకకృతాధివాసా గౌరీ త్వమేవ శశిమౌలికృతప్రతిష్ఠా
ఓ దేవీ! నీవు మేధ, అన్ని శాస్త్రాల సారాన్ని తెలిసినవారు. నీవే దుర్గ, ఈ కఠినమైన సంసారసాగరాన్ని దాటించే నౌకవంటి వాడివి. నీవే శ్రీ, కైటభాసురుడిని సంహరించిన హరిదయములో నివసించేవారు. నీవే గౌరీ, చంద్రకిరీటాన్ని ధరించినవారు స్థాపించినవారు.
ఈషత్సహాసమమలం పరిపూర్ణచన్ద్ర- బిమ్బానుకారి కనకోత్తమకాన్తికాన్తమ్ । అత్యద్భుతం ప్రహృతమాత్తరుషా తథాపి వక్త్రం విలోక్య సహసా మహిషాసురేణ
నీ ముఖాన్ని మహిషాసురుడు అకస్మాత్తుగా చూచినప్పుడు — అది స్వల్పమైన చిరునవ్వుతో, మచ్చలేని పూర్ణచంద్రబింబంలా, ఉత్తమమైన బంగారు ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ, అద్భుతంగా, కోపంతో ఉప్పొంగుతూ కనిపించింది.
దృష్ట్వా తు దేవి కుపితం భ్రుకుటీకరాలమ్ ఉద్యచ్ఛశాఙ్కసదృశచ్ఛవి యన్న సద్యః । ప్రాణాన్ముమోచ మహీషస్తదతీవ చిత్రం కైర్జోవ్యతే హి కుపితాన్తకదర్శనేన
దేవీ! నీ కోపంతో నిండిన, భ్రుకుటితో భయంకరంగా ఉన్న ముఖాన్ని, అయినా ఉదయించు చంద్రుని వంటి కాంతితో మెరిసే ముఖాన్ని చూసి, మహిషుడు వెంటనే ప్రాణాలు విడవకపోవడం నిజంగా ఆశ్చర్యమే. ఎందుకంటే, మరణదేవత కోపంతో ఎదురైతే ఎవరు తట్టుకోగలరు?
దేవి ప్రసీద పరమా భవతీ భవాయ సద్యో వినాశయసి కోపవతీ కులాని । విజ్ఞాతమేతదధునైవ యదస్తమేతన్ నీతం బలం సువిపులం మహిషాసురస్య
ఓ పరమేశ్వరి! దయచూపు. లోకానికి మేలు కోసం, కోపంతో నీవు ఒక్కసారిగా వంశాలన్నీ నాశనం చేస్తావు. మహిషాసురుని గొప్ప బలాన్ని నీవు పూర్తిగా అంతం చేశావని ఇప్పుడు అందరికీ స్పష్టంగా తెలిసింది.
తే సంమతా జనపదేషు ధనాని తేషాం తేషాం యశాంసి న చ సీదతి ధర్మవర్గః । ధన్యాస్త ఏవ నిభృతాత్మజభృత్యదారా యేషాం సదాభ్యుదయదా భవతీ ప్రసన్నా
ఎవరెవరికి నీవు గౌరవించబడతావో, వారి దేశాల్లో ధనం, కీర్తి ఉంటాయి. వారి ధర్మ మార్గం ఎప్పుడూ క్షీణించదు. పిల్లలు, సేవకులు, భార్యలు సుఖంగా ఉన్నవారు నిజంగా ధన్యులు. ఎందుకంటే నీవు ప్రసన్నమై ఉంటే వారికి ఎప్పుడూ శుభం, అభివృద్ధి కలుగజేస్తావు.
ధర్మ్యాణి దేవి సకలాని సదైవ కర్మాణ్య్ అత్యాదృతః ప్రతిదినం సుకృతీ కరోతి । స్వర్గం ప్రయాతి చ తతో భవతీప్రసాదాల్ లోకత్రయే ఽపి ఫలదా నను దేవి తేన
దేవీ! మంచి మనిషి నిన్ను భక్తితో నిత్యం స్మరించి, అన్ని ధర్మకార్యాలు నిత్యం చేస్తాడు. నీ కృప వల్ల అతడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. మూడు లోకాలందూ నీవే ఫలితాలు ప్రసాదించేవాడివి కదా.
దుర్గే స్మృతా హరసి భీతిమశేషజన్తోః స్వస్థైః స్మృతా మతిమతీవ శుభాం దదాసి । దారిద్రయదుః ఖభయహారిణి కా త్వదన్యా సర్వోపకారకరణాయ సదార్ఽఽద్రచిత్తా
ఓ దుర్గాదేవి! నిన్ను స్మరించిన వెంటనే ప్రాణులందరిలోని భయాన్ని తొలగిస్తావు. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారు నిన్ను స్మరించగానే వారికి శుభం కలుగజేస్తావు. దారిద్ర్యం, దుఃఖం, భయాన్ని తొలగించేవారిలో నీవే ఎప్పుడూ అందరికీ దయతో సహాయపడే దేవతవు.
ఏభిర్హతైర్జగదుపైతి సుఖం తథైతే కుర్వన్తు నామ నరకాయ చిరాయ పాపమ్ । సంగ్రామమృత్యుమధిగమ్య దివం ప్రయాన్తు మత్వేతి నూనమహితాన్ వినిహంసి దేవి
ఈ దుష్టులు చనిపోవడంతో లోకానికి సుఖం కలుగుతుంది. మిగతావారు పాపం చేసి, ఎక్కువకాలం నరకంలో ఉండాలని నీవు అనుకుంటావు. యుద్ధంలో చనిపోతే వారు స్వర్గానికి వెళ్ళాలని భావించి, నీవు దుష్టులను సంహరిస్తావు దేవీ.
దృష్ట్వైవ కిం న భవతీ ప్రకరోతి భస్మ సర్వాసురానరిషు యత్ప్రహిణోషి శస్త్రమ్ । లోకాన్ ప్రయాన్తు రిపవో ఽపి హి శస్త్రపూతా ఇత్థం మతిర్భవతి తేష్వపి తే ఽతిసాధ్వీ
నీవు కేవలం చూపుతోనే రాక్షసులను బూడిద చేయగలవు. అయినా, శత్రువులపై ఆయుధాలు ప్రయోగిస్తావు. ఎందుకంటే ఆయుధాల వల్ల శుద్ధి చెంది, శత్రువులు కూడా లోకాలకు చేరాలని నీకు గొప్ప మనసు ఉంటుంది.