అన్ని లోకాల్లోని జీవులలో సంతృప్తి రూపంగా నివసించే ఆ దేవికి, మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారాలు. జీవులందరిలో పోషణ రూపంగా ఉండే ఆ అమ్మవారికి కూడా తిరిగి తిరిగి నమస్కారాలు. ప్రతి ప్రాణిలో తల్లి స్వరూపంగా వెలిగే ఆమెకు మళ్లీ మళ్లీ వందనాలు. మాయ రూపంగా సమస్త భూతాల్లో ఆవిర్భవించే ఆ దేవికి కూడా సదా నమస్కారాలు. ఇంద్రియాలకు అధిపతిగా, సమస్త ప్రాణుల్లో వ్యాపించి ఉండే ఆ పరాశక్తికి తిరిగి తిరిగి నమస్కారాలు. ఈ విశ్వమంతా చైతన్యంగా వ్యాపించి ఉండే ఆమెకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారాలు. దేవతలు గతంలో తమ ఆశ్రయాన్ని కోరుతూ స్తుతించిన, అసురాధిపతి కూడా సేవించిన ఆ పరమేశ్వరీ మాకు శుభాన్ని ప్రసాదించి, మనకున్న దురదృష్టాన్ని తొలగించుగాక అని ప్రార్థించారు. ప్రస్తుతం అసురుల అహంకారంతో బాధపడుతున్న మేము, అలాగే దేవతలు కూడా ఆమెను తమ అధిపతిగా పూజిస్తున్నారు. ఆమెను స్మరించిన వెంటనే మనకున్న అపాయాలన్నీ నశించిపోతాయి; భక్తిరూపంలో ఆమె అనేక స్వరూపాల్లో ప్రత్యక్షమవుతుంది. రాజుల ఆనందమయుడా! దేవతలు ఇలా స్తుతి చేస్తున్న సమయంలో, పార్వతి జహ్నవీ నది తీరానికి వచ్చి, వారిని రక్షించేందుకు సమీపించింది. నీలిమనోహరమైన ఆమె దేవతలను చూసి, “మీరు ఇక్కడ ఎవ్వరిని స్తుతిస్తున్నారు?” అని అడిగింది. ఆ సమయంలో ఆమె శరీరమంతా వెలిగే ఒక కవచం నుంచి శివుని జననమైన ఓ రూపం ప్రత్యుత్తరమిచ్చింది. “ఈ స్తోత్రాన్ని దేవతలు, యుద్ధంలో చేరి, శుంభుడు పారిపోయి, నిశుంభుడు ఓడిపోయిన తర్వాత నా కోసం రాస్తున్నారు,” అని చెప్పింది. పార్వతి శరీర కవచం నుంచి అంబికా అవతరించింది. అందుకే ఆమెను అన్ని లోకాలలో ‘కౌశికీ’ అని పిలుస్తారు. అంబికా పార్వతిదేవి నుంచి వేరుపడినప్పుడు, పార్వతిదేవి నల్లగా మారింది. ఆమెను ‘కాళీ’గా పిలుస్తారు; ఆమె హిమాలయాల్లో నివసిస్తుంది. ఆ సమయంలో శుంభ-నిశుంభుల సహాయకులు అయిన చండ, ముండలు, అంబికను చూశారు. ఆమె అత్యంత అందమైన రూపంతో ప్రకాశిస్తూ నిలిచింది. వారు శుంభుని వద్దకు వెళ్లి, “ఓ మహారాజా! హిమాలయాల్లో ఒక అపూర్వ స్త్రీ ఉంది. ఆమె అసాధారణమైన అందంతో ప్రకాశిస్తుంది,” అని చెప్పారు. “ఇంతటి అందాన్ని ఎవరూ ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఈ దేవిని ఎవరో తెలుసుకోండి, ఆమెను పట్టుకోండి,” అని చెప్పారు. “మహిళలలోనూ ఆభరణంగా, అన్ని దిశలలో ప్రకాశించే ఆమెను మీరు చూడాలి,” అని రాజుకు సూచించారు. “మూడు లోకాలలోని సమస్త రత్నాలు, మణులు, గజాలు, అశ్వాలు అన్నీ ఇప్పుడు మీ ఇంట్లో ఉన్నాయి. ఐరావతం, పూరందరునుంచి తీసుకొచ్చారు; అలాగే పారిజాత వృక్షం, ఉచ్చైఃశ్రవసు అశ్వాన్ని కూడా. హంసలతో మేళవించిన విమానం మీ ప్రాంగణంలో ఉంది; అది బ్రహ్మదేవుని అద్భుత సృష్టి. మహాపద్మనామక ధనాన్ని కుబేరునుంచి తెచ్చారు; సముద్రం కూడా మురిపెమైన పద్మమాలనిచ్చింది. వరుణుని బంగారు గొడుగు మీ ఇంట్లో ఉంది; ప్రజాపతి వాహనమైన రథం కూడా ఇక్కడే ఉంది. మరణాన్ని కలిగించే ఉత్త్క్రాంతిదా శక్తిని కూడా మీరు పొందారు; నీళ్ళ అధిపతియైన మీ సోదరుని పాశాన్ని కూడా మీరు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. సముద్రంలో పుట్టిన అన్ని రత్నాలు నిశుంభునివి అయినా, అవన్నీ మీకు వచ్చాయి; అగ్నిదేవుడు కూడా అగ్నిలో శుద్ధిచేసిన వస్త్రాలను సమర్పించాడు. ఇలా, దైత్యాధిపతీ! అన్ని రత్నాలూ మీ వద్దే ఉన్నాయి. అయినా, ఈ స్త్రీరత్నమైన మంగళకరమైన ఆమెను ఎందుకు స్వీకరించరు?” అని చండ, ముండలు శుంభునికి వివరించారు. వారి మాటలు విని, శుంభుడు తన దూత సుగ్రీవుని, చండ, ముండల ద్వారా ఆ దేవికి పంపాడు. “ఈ విషయాన్ని ఆమెకు చెప్పు; ఆమె అనుకూలంగా స్పందిస్తే వెంటనే చర్య తీసుకో,” అని ఆదేశించాడు. సుగ్రీవుడు హిమాలయాల అద్భుత ప్రాంతానికి వెళ్లి, అక్కడ ఉన్న దేవిని మృదువైన, మధురమైన మాటలతో ఉద్దేశించాడు: “ఓ దేవీ! శుంభుడు, అసురుల అధిపతి, మూడు లోకాలకూ అధిపతి. నేను అతని దూతను. అతని ఆజ్ఞలను ఎవరూ అడ్డుకోలేరు; అతడు అసుర శత్రువులను జయించాడు. అతడు ఇలా చెప్పాడు: మూడు లోకాలు నా వశంలో ఉన్నాయి; దేవతలు నా ఆజ్ఞకు లోబడినవారు; యజ్ఞాల్లోని అన్ని భాగాలను నేను మాత్రమే స్వీకరిస్తాను. మూడు లోకాలలోని ఉత్తమ రత్నాలు నా అధీనంలో ఉన్నాయి; దేవేంద్రుని వాహనమైన గజరత్నం కూడా నా వద్ద ఉంది. పాలసముద్ర మథనం నుంచి వచ్చిన ఉచ్చైఃశ్రవసు అశ్వాన్ని అమరులు నాకు సమర్పించారు. దేవతలు, గంధర్వులు, నాగల్లో ఉన్న ఇతర విలువైన వస్తువులన్నీ నా వద్దే ఉన్నాయి. ఓ సుందరీ! మేము ఈ లోకంలో నిన్ను స్త్రీరత్నంగా భావిస్తున్నాము; అందుకే మేము రత్నాధిపతులం కాబట్టి నీవు మాతో రావాలి. నీ కళ్లలో చలనం ఉన్నదా, నీవు నిజంగా రత్నంలాంటిదవు కాబట్టి, నన్నా లేక నా తమ్ముడు నిశుంభుడిని ఎంచుకో. నన్ను స్వీకరిస్తే, అసమానమైన, అత్యున్నత రాజ్యాన్ని పొందుతావు; బాగా ఆలోచించి నా ప్రతిపాదనను ఆమోదించు,” అని చెప్పాడు. అప్పుడు దుర్గాదేవి, జగత్తును పోషించే ఆ మహాశక్తి, నవ్వుతూ ఇలా చెప్పింది: “నీవు చెప్పింది నిజమే; నీ మాటల్లో అసత్యం లేదు. శుంభుడు మూడు లోకాల అధిపతి, నిశుంభుడూ అలాగే. కానీ, ఇక్కడ నేను ఇచ్చిన మాటను ఎలా తప్పగలను? విను, నీకు తెలియనిది, ఇక్కడ ఒక ప్రమాణం ఉంది; అది నేను తప్పక పాటించాలి,” అని చెప్పింది.