ఒకప్పుడు, ధనిక కుటుంబంలో జన్మించిన సామాధి అనే వాణికుడు ఉన్నాడు. అతడు తన భార్య, కుమారులు ధనలో ఆశపడి, ధర్మాన్ని పక్కనబెట్టి, అతడిని ఇంటి నుంచి తరిమేశారు. ఇలా తన సొమ్ము, భార్య, పిల్లలు అన్నీ పోయి, బంధువులు స్నేహితులు కూడా వదిలిపెట్టేసరికి, సామాధి బాధతో అడవిలోకి వచ్చాడు. అక్కడ అతడు తన కుమారులు ఎలా ఉన్నారో, కుటుంబ పరిస్థితి ఏమిటో కూడా తెలియక తడబడిపోయాడు. "ఇప్పుడు నా ఇంట్లో శుభమా, అనర్థమా జరుగుతోంది? నా కుమారులు మంచివారై ఉన్నారా, చెడ్డవారై ఉన్నారా?" అని విచారించేవాడు. ఆ సమయంలో, అతడిని వదిలేసిన భార్య, కుమారులు, ఇతరులు—all ధనదాహంతో నన్ను తృణప్రాయంగా చూసిన వారిని—నా హృదయం ఇంకా ప్రేమతో ఎందుకు తడబడుతోంది?" అని తనను తాను ప్రశ్నించుకున్నాడు. ఆ సమయంలో, అతడితో పాటు ఉన్న మహాత్ముడు అడిగాడు: "నిన్ను ధనదాహంతో వదిలేసిన వారిపట్ల నీ మనస్సు ఇంకా ప్రేమతో ఉందా?" అని. దీనికి సామాధి బాధతో సమాధానం ఇచ్చాడు: "మీరు చెప్పింది సత్యమే. నేను బాగా తెలుసుకున్నా, నా మనస్సు కఠినంగా మారటం లేదు. ధనదాహంతో ప్రేమను వదిలేసిన వారిపట్ల నా హృదయం ఇంకా బంధంతోనే ఉంది. దీనికి కారణం నాకు అర్థం కావడం లేదు. వారు నన్ను పట్టించుకోకపోయినా, నా మనస్సు వారిపట్ల ప్రేమను వదలడం లేదు. దుఃఖంతో ఊపిరి పీల్చుకుంటూ బాధపడుతున్నాను. నా మనస్సు దురాశతో గట్టిగా మారటం లేదు." అంతలో, వాణికుడు సామాధి మరియు రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన మరొకరు ఇద్దరూ కలిసి అక్కడ ఉన్న మహర్షిని దర్శించడానికి వెళ్లారు. మహర్షిని యథావిధిగా వందించి, ఇద్దరూ కూర్చొని వివిధ విషయాలపై సంభాషించసాగారు. అప్పుడు వాణికుడు మనోభావాన్ని వెల్లడిస్తూ అడిగాడు: "భగవన్! నా మనస్సు నా నియంత్రణలో లేకపోయినా, ఎందుకు దుఃఖానికి బంధించబడింది? నా రాజ్యాన్ని కోల్పోయినా, అన్ని విషయాలు తెలిసినవాడినై, ఇంకా 'నా' అనే భావన ఎందుకు పోవడం లేదు?" మహర్షి సమాధానంగా వివరించాడు: "ఇతడు తన కుమారుల చేత మోసపోయి, భార్య, సేవకులు, బంధువుల చేత విడిచిపెట్టబడి కూడా, ఇంకా వారిపట్ల హృదయం బంధంతోనే ఉంది. నేను కూడా అలాగే బాధపడుతున్నాను. మనం వాటిలో తప్పులన్నీ చూసినా, మనస్సు ఇంకా బంధంతో లాగబడుతోంది. మహాభాగ్యవంతుడా! ఇది ఎందుకు జరుగుతోంది? తెలివిగలవారికీ ఈ మోహం ఎందుకు వస్తుంది? మనసు ఎందుకు భ్రమకు గురవుతుంది?" "ప్రతి జీవికి విషయాలపై జ్ఞానం ఉంది. కానీ ఆ విషయాలు ప్రతి జీ్వికి వేర్వేరు విధంగా కనిపిస్తాయి. కొన్ని జీవులు పగలు చూడలేవు, మరికొన్ని రాత్రి చూడలేవు, ఇంకొన్ని రెండింటిలోనూ సమానంగా చూస్తాయి. మనుషులకు మాత్రమే జ్ఞానం ఉన్నదని కాదు; పశు, పక్షి, అడవి జంతువులకూ అది ఉంది. మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు—వారిలో ఏ తేడా ఉందో, ఏ పోలిక ఉందో, అది రెండింటికీ వర్తిస్తుంది." "జ్ఞానం ఉన్నా, ఆగ్ని వెలుతురుకు ఆకర్షితమై, ఆకలితో బాధపడుతూ, మాయలో పడిపోయి, తాము నాశనం చేసుకుంటున్న పటంగులను చూడు. అలాగే, మనుషులు తమ పిల్లల పట్ల మోహంతో, ధనదాహంతో, ప్రతిఫలాన్ని ఆశిస్తూ జీవిస్తారు. ఈ బంధమనే తిరుగుబాటులో పడిపోయి, మహామాయ అనే శక్తి చేత మాయలో పడిపోతారు." "అందువల్ల, ఇక్కడ ఆశ్చర్యపడాల్సిన అవసరం లేదు. జగన్నాథుడైన హరిలోని యోగనిద్ర, మహామాయ శక్తి వల్లే ప్రపంచం ఇలా మాయకు లోనవుతోంది. దేవీ! మహామాయా శక్తి వల్లే మేధావుల మనస్సులు కూడా లాగబడతాయి. ఆమె అనుగ్రహిస్తే మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది; ఆమె వల్లే బంధనమూ, విమోచనమూ కలుగుతాయి." "ఆమె ఎవరు? ఆమె మహామాయ అనే దేవతను మీరు ఏమిటని అంటారు? ఆమె ఎలా ఉద్భవించింది? ఆమె స్వరూపం ఏమిటి? మీరు చెప్పండి, బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడా!" "ఆమె ఈ జగత్తుకే ఆధారం. ఆమె వల్లే ఈ సృష్టి అంతా వ్యాపించి ఉంది. ఆమె స్వరూపాన్ని వివిధ విధాలుగా చెబుతారు. దేవతల కార్యసిద్ధికై అవసరమైనప్పుడు ఆమె అవతరిస్తుంది. శాశ్వతురాలైన ఆమె, అవసరమైనప్పుడు జన్మిస్తుందని చెబుతారు." "ప్రళయకాలంలో, విష్ణువు శేషనాగంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, యోగనిద్రలో ఉండగా, ఆయన చెవిలోంచి మధు, కైటభ అనే రెండు భయంకరమైన అసురులు జన్మించారు. వారు బ్రహ్మను సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో వచ్చారు. బ్రహ్మ, విష్ణునాభికమలంలో కూర్చుని, ఆ అసురులను చూసి, విష్ణువును నిద్రలో మునిగిపోయి ఉన్నాడని గ్రహించాడు." "అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణువు కన్నుల్లో నివసిస్తున్న యోగనిద్రను, జగత్తుని పోషించే జగదంబను, సృష్టి, లయకారిణిని, అనుపమశక్తిని మనస్సులో ధ్యానించి స్తుతించసాగాడు. 'మీరు స్వాహా, మీరు స్వధా, మీరు వషట్, మీరు శబ్దస్వరూపిణి. మీరు అమృతం, అక్షరమైనది, త్రివిధ వాక్స్వరూపిణి. మీరు శాశ్వతమైన, ఉచ్చరించని అర్ధమాత్ర, సంధ్య, సావిత్రి, పరమమాత. మీ వల్లే ఈ జగత్తు పోషించబడుతుంది, సృష్టించబడుతుంది, రక్షించబడుతుంది, లయమవుతుంది. సృష్టిలో మీరు సృష్టిస్వరూపం, స్థితిలో స్థితిస్వరూపం, లయకాలంలో లయస్వరూపం.'" ఇలా మహర్షి, వాణికుడు, రాజు ముగ్గురూ మహామాయా తత్త్వాన్ని, జగదంబ మహిమను వినిపించుకున్నారు.