ஒரு காலத்தில், சமாதி என்ற பெயருடைய ஒரு பெரும் செல்வந்த வணிகர் இருந்தார். வளமான குடும்பத்தில் பிறந்த அவர், தன்னுடைய சொத்துக்காக பேராசையில் மூழ்கிய தனது மனைவி மற்றும் மகன்களால் வீழ்த்தப்பட்டார்; அவர்கள் தர்மத்தைக் கைவிட்டு, அவரை வீட்டிலிருந்து விரட்டிவிட்டனர். இவ்வாறு, மனைவி, பிள்ளைகள், சொத்து, குடும்பம் அனைத்தையும் இழந்த சமாதி, உறவினர்கள் மற்றும் நண்பர்களால் துறக்கப்பட்டு, மிகுந்த துயரத்துடன் காட்டுக்குள் வந்து சேர்ந்தார். அங்கே அவர், “என் பிள்ளைகள் நலமாக இருக்கிறார்களா, இல்லை துன்பத்தில் இருக்கிறார்களா என எனக்குத் தெரியவில்லை. என் மனைவி, குடும்பம் எப்படி இருக்கிறார்கள் என்றும் அறியேன். இப்போது என் இல்லத்தில் நன்மை இருக்கிறதா, இல்லை தீமை இருக்கிறதா? என் பிள்ளைகள் நல்லொழுக்கத்தோடு இருக்கிறார்களா, கெட்டொழுக்கத்தோடு இருக்கிறார்களா?” என்று மனம் குழம்பினார். அப்போது அருகில் இருந்த ஒருவர், “உன்னைச் சொத்துக்காக விரட்டிய பேராசையுள்ள அந்த மகன்கள், மனைவி மற்றும் மற்றவர்கள் மீது இன்னும் உன் மனதில் பாசம் இருக்கிறதா?” என்று கேட்டார். சமாதி அதற்குப் பதிலளித்து, “நீங்கள் சொல்வது என் எண்ணங்களையே பிரதிபலிக்கிறது; ஆனால் என்ன செய்வேன்? என் மனம் கடுமையாக மாறவில்லை. பேராசையில் பாசத்தை விட்டுவிட்டவர்களாலும் தள்ளப்பட்டாலும், என் மனைவி, பிள்ளைகள், குடும்பத்தினரிடம் என் மனம் இன்னும் பிணைந்திருக்கிறது. இது ஏன் என்று எனக்குத் தெளிவாகப் புரியவில்லை, அறிவும் இருக்கிறது; ஆனாலும், தகுதி இல்லாதவர்களிடமும் என் மனம் பாசத்துடன் இருக்கிறது. அவர்களுக்காக நான் சுவாசித்து வருந்துகிறேன்; என்ன செய்வது? என் மனம் என்னை விட்டு கடுமையாக மாறுவதில்லை,” என்றார். இந்த நேரத்தில், அந்த வணிகர் சமாதி மற்றும் மற்றொருவர், ஒரு சிறந்த அரசர், இருவரும் சேர்ந்து ஒரு முனிவரிடம் வந்தார்கள். அவரை முறையாக வணங்கி, அமர்ந்து பல்வேறு விஷயங்களைப் பேசத் தொடங்கினார்கள். அப்போது வணிகர்,“பெருமையே! எனக்கு ஒரு சந்தேகம் உள்ளது. தயவு செய்து சொல்லுங்கள்: என் மனம் என் கட்டுப்பாட்டில் இல்லாதபோதும், ஏன் துயரத்துடன் பிணைந்திருக்கிறது? என் ராஜ்யம் மற்றும் அதனுடன் சேர்ந்த எல்லாவற்றையும் இழந்த பிறகும், உண்மை தெரிந்தும், ‘இது எனது’ என்ற உணர்வு ஏன் இன்னும் என்னுள் இருக்கிறது?” என்று கேட்டார். முனிவர் பதிலளித்தார்: “இவன் தன் மகன்களால் ஏமாற்றப்பட்டுவிட்டான், மனைவியாலும் பணியாளர்களாலும் விலக்கப்பட்டுவிட்டான், தன் சொந்தவர்களாலும் துறக்கப்பட்டுவிட்டான்; ஆனாலும், அவன் இதயம் அவர்களிடம் இன்னும் பிணைந்திருக்கிறது. இப்படியே, நானும் அவனும் மிகவும் துயரத்தில் இருக்கிறோம்; இவற்றில் குறைகளைப் பார்த்தும், பாசம் காரணமாக நம் மனங்கள் இவற்றை விட்டு விலக முடியவில்லை. பெரிய பாக்கியசாலி! இந்த மயக்கம் புத்திசாலிகளுக்கும் ஏன் ஏற்படுகிறது? இந்த அறிவு குழப்பம், இந்த மூடநம்பிக்கை, நமக்கு ஏன் வருகிறது? எல்லா உயிரினங்களுக்கும் பொருட்களைப் பற்றிய அறிவு இருக்கிறது; ஆனாலும், அந்த பொருட்கள் ஒவ்வொருவருக்கும் விதிவித்தமாகத் தோன்றுகின்றன. சில உயிரினங்கள் பகலில் குருடாக இருக்கின்றன; சில இரவில் குருடாக இருக்கின்றன; சில பகலும் இரவும் ஒரே மாதிரி காண்கின்றன. மனிதர்களுக்கு அறிவு இருக்கிறது என்பது உண்மை; ஆனால் அதில் அவர்கள் தனித்தன்மை இல்லை; ஏனெனில், எல்லா உயிரினங்களுக்கும்—கால்நடைகள், பறவைகள், காட்டு விலங்குகள்—அறிவு இருக்கிறது. மனிதர்களுக்கும் மற்ற உயிரினங்களுக்கும் இருக்கும் அறிவு, அதில் இருக்கும் ஒற்றுமை மற்றும் வேறுபாடு, இரண்டிலும் காணப்படுகிறது. அறிவு இருந்தும், தீயை விரும்பி அதன் சுவையினால் மயங்கி, பசிக்காக விரைந்து சென்று அழிகின்ற பட்டாம்பூச்சிகளைப் பாருங்கள். அதுபோல, மனிதர்களும் தங்கள் பிள்ளைகளிடம் ஆசையுடன் பிணைந்து இருக்கிறார்கள்; பேராசையால், அவர்கள் எதிர்பார்க்கும் பதிலுக்கு விரும்புகிறார்கள்—இதை நீங்களும் காண்கிறீர்களே! ஆனாலும், பாசத்தின் சுழற்சியில் சிக்கி, மாபெரும் மாயையின் சக்தியால் மயக்கமடைந்து, அவர்கள் இவ்விதம் இருக்கிறார்கள். எனவே, இதில் ஆச்சரியம் ஒன்றும் இல்லை; பிரபஞ்சத்தின் ஆண்டவரின் யோகநித்திரையாலும், ஹரியின் மாபெரும் மாயையாலும், உலகம் இப்படியே மயக்கமடைந்துள்ளது. பெரிய பாக்கியசாலி! அந்த பாக்கியவதி தேவியின் மாபெரும் மாயை, புத்திசாலிகளின் மனத்தையும் வலுக்கட்டாயமாக இழுத்து விடுகிறது; அவள் தான் மாபெரும் மாயையை அளிக்கிறாள். அவளால்தான் இந்த முழு பிரபஞ்சம்—செயலுள்ளதும் செயல் இல்லாததும்—உருவாக்கப்படுகிறது; அவள் அருளினால், அவள் வரங்களை அளிக்கிறாள், மக்கள் முக்திக்கான வழியாகவும் ஆகிறாள். அவளே பரம்ஞானமாகவும், நித்தியமாகவும், முக்திக்குக் காரணமாகவும் இருக்கிறாள்; அவளே இந்த சம்சார பந்தத்திற்கு காரணமாகவும், எல்லா அரசிகளுக்கும் அரசியாகவும் இருக்கிறாள். அப்போது, அரசர் முனிவரிடம், “பெருமையே! நீங்கள் கூறும் அந்த மகாமாயை என்ற தேவியார் யார்? அவள் எப்படி தோன்றினாள்? அவளது செயல்கள் என்ன? அவளது இயல்பு, சுருதி, தோற்றம் ஆகியவற்றை நான் கேட்க விரும்புகிறேன். தயவுசெய்து சொல்லுங்கள்,” என்று கேட்டார். முனிவர் பதிலளித்தார்: “அவள் எப்போதும் பிரபஞ்சத்தின் உருவாக இருக்கிறாள்; அவளால் அனைத்தும் பூரிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால் அவளது தோற்றம் பலவிதமாகச் சொல்வது உண்டு—அதை என்னிடமிருந்து கேள். தேவதைகளுக்கு தேவையான காரியங்கள் நிறைவேற வேண்டியபோது அவள் தானாகவே தோன்றி வருகின்றாள்; நித்த்யமாக இருந்தாலும், அவள் அவ்வப்போது உலகில் பிறக்கின்றாள் என்று சொல்லப்படுகிறது. ஒரு முறையில், பிரபஞ்சம் முழுவதும் ஒரே சமுத்திரமாக இருந்தபோது, விஷ்ணு பகவன் ஆதிசேஷனை விரித்து, யோக நித்திரையில் ஆழ்ந்திருந்தார். அப்போது, விஷ்ணுவின் காதிலிருந்து பிறந்த இரண்டு பயங்கர அசுரர்கள்—மது மற்றும் கைடபர்—பிரபஞ்சத்தில் பிரசித்திபெற்றவர்கள், பிரம்மாவை அழிக்கத் திட்டமிட்டு எழுந்தார்கள். பிரம்மா, விஷ்ணுவின் நாபியில் இருந்து எழுந்த தாமரையில் அமர்ந்திருந்தார்; அவர் அந்த பயங்கர அசுரர்களையும், விஷ்ணுவும் ஆழ்ந்த நித்திரையில் இருப்பதையும் பார்த்தார். மனதை ஒருமுகப்படுத்தி, ஹரியின் கண்களில் உறைந்திருந்த யோகநித்திரையைப் போற்றி, விஷ்ணுவை எழுப்ப வேண்டும் என்று விரும்பினார். அப்போது, அவர் உலகத்தின் தேவியை, உலகத்தைத் தாங்குபவளையும், உருவாக்கம் மற்றும் அழிவை நிகழ்த்துபவளையும், விஷ்ணுவின் தெய்வீக நித்திரையையும், பகவானின் ஒப்பற்ற சக்தியையும் போற்றினார்: “நீயே ஸ்வாஹா, நீயே ஸ்வதா, நீயே வசட், நீயே ஓசையின் சாரம்; நீயே அமிர்தம், அழிவற்றவள், நித்தியவள், மூன்று அளவிலான வாக்காக நிலைபெற்றவள். நீயே நித்தியமான, உச்சரிக்க முடியாத அரை எழுத்து, சொல்வதற்கு அப்பாற்பட்டவள்; நீயே சந்தியா, சவித்ரி மந்திரம், நீயே பரமாதி மாதா. உலகம் முழுவதும் உன்னால்தான் தாங்கப்படுகிறது; உன்னால்தான் இந்த பிரபஞ்சம் உருவாகிறது; உன்னால் இந்த உலகம் காக்கப்படுகிறது; நீயே எப்போதும் இதை அழிக்கிறாய். சிருஷ்டியில் நீ உருவாக்கத்தின் ரூபமாகவும், பாதுகாப்பில் நீ தாங்கும் ரூபமாகவும், முடிவில் நீ இந்த பிரபஞ்சத்தின் அழிவின் ரூபமாகவும் இருக்கிறாய், உலகத்தின் உருவமேயாக இருக்கிறாய்,” என்று அவர் மகாமாயையைப் போற்றி புகழ்ந்தார்.