तदा अम्बिका तेषां शत्रूणां प्रति तीव्रं कोपं जगाम। तस्याः क्रोधेन मुखं काजलेन समं कृष्णं बभूव। भ्रूयुगलेन संकुचितेन ललाटदेशे तस्याः शीघ्रं कालिका समुत्पन्ना, भीषणाननासिता, खड्गपाशधारिणी च। सैव विचित्रकपालदण्डधराऽभूत्, नरमुण्डमालाभूषिता, व्याघ्रचर्माम्बरधारिणी, कृशाङ्गी चातिभयानका। तस्याः मुखं अतीव विस्तीर्णं, ललज्जिह्वा घोररूपा, निम्ननेत्रा रक्तवर्णा च, तस्याः गर्जितेन सर्वदिक्प्रदेशाः सम्पूरिताः। सा त्वरया समुत्पत्य सुरारिशत्रूणां सेनायां महादैत्यान् निपात्य, तेषां सैन्यं जघास। सा एकेनैव हस्तेन गजपतिसमन्वितान् अंकुशघण्टायुक्तान् गजान् गृहित्वा स्वमुखे क्षिपन्ति स्म। एवं च रथिनं तस्य अश्वैः सारथिना सह गृह्य, तं स्वमुखे क्षिप्य, तस्याः भीषणदंष्ट्राभिः चर्वयन्ति स्म। केचन केशेषु, अन्यं कण्ठे, अन्यं पादेन निपीड्य, अन्यं वक्षसा ताडयन्ति स्म। असुरैः क्षिप्तानि शस्त्राणि महास्त्राणि च सा क्रुद्धा स्वमुखेन गृह्णाति स्म, दंष्ट्राभिः चूर्णितानि अपि। एवं सैव तेषां दुष्टचित्तमहासुराणां समग्रं बलं चूर्णयन्ति स्म, केचन जघास, केचन अपातयत्। केचन तस्याः खड्गेन निपातिताः, केचन गदया ताडिताः, अन्ये दंष्ट्राकोटिभिः समरे हताः। क्षणेन तद् दैत्यबलमहाचमूः नष्टा बभूव। तद् दृष्ट्वा महदैत्यः चण्डः क्रोधसंयुतः तस्याः प्रति अग्रे जगाम। तदा मुण्डोऽपि, भूमिनयनयुता देवीं भयानकबाणवर्षेण, सहस्रचक्रप्रवर्षेण च छादयामास। ते बहवः चक्राः, तस्याः मुखं प्रति पतन्तः, घनान्तरे सूर्यसमूहवत् अदृश्यन्त। तदा कालिका भीषणघोरनादं कृत्वा, विशालमुखा, दहद् दंष्ट्रा, कोपेन प्रहसन्ती स्फुटमट्टहासं चकार। उत्तिष्ठ्य सा देवी महाशार्दूलं आरोह्य चण्डं प्रति त्वरया धावित्वा, केशेषु गृह्य तं खड्गेन शिरश्छेदम् अकरोत्। तस्य शिरः पतिते, स दैत्याधिपः घोरतमं निनादं चक्रे, तेन शब्देन त्रयो लोकाः कम्पिताः। ततः मुण्डः चण्डं निपातितं दृष्ट्वा तस्याः प्रति धावित्वा, सा अपि तम् उग्रखड्गेन भूमौ निपात्य हन्यात्। शेषं सैन्यं विनष्टं दृष्ट्वा, चण्डस्य पतनं च, मुण्डः भयाकुलः दिशो दिशः पलायित। कालिका चण्डस्य शिरः, मुण्डस्य च शिरः गृहित्वा चण्डिकायाः समीपं गत्वा, घोरनादेन हसन्ती ताम् अब्रवीत्— “एते चण्डमुन्डौ मम युद्धयज्ञे समर्पितौ, त्वं स्वयमेव शुम्भनिशुम्भौ हनिष्यसि।” तदा चण्डमुन्डौ समानीय चण्डिकां दृष्ट्वा, सा शुभा कालिकां मधुरया वाचा प्रोवाच— “यतः त्वया चण्डमुन्डौ समानीयौ, अतः त्वं लोके ‘चामुण्डा’ इति प्रसिद्धा भविष्यसि।” एवं चण्डस्य निहते, मुण्डस्य च निपातिते, सैन्यानां च महती क्षतिः जाता, तदा दैत्याधिपः शुम्भः क्रोधाविष्टः, बलशाली सन्, सर्वासुरबलानि समाह्वयामास। “अद्यैव षडशीतिर्युद्धमुख्याः, चतुरशीतिः कंबुपतयः स्वस्वबलैः सह आगच्छन्तु। मम आज्ञया पञ्चाशत् महासुरकुलानि, शतं च धौम्रकुलानि यान्तु। कालकाः, दौर्हृदाः, मौर्याः, कालकेयाः च, एते सर्वे युद्धाय सज्जाः स्यु: शीघ्रं मम आज्ञया प्रस्थिताः सन्तु।” एवं शुम्भेन, भीष्मस्वामिना दैत्याधिपेन, आज्ञापितः सन्, महाबलसैन्यसमवृतः निर्गतः। तं भीषणं सैन्यं समागच्छन्तं दृष्ट्वा, चण्डिका धनुःप्रणादेन भूम्यन्तरिक्षं पूरयामास। तस्याः सिंहः अपि घोरं निनादं चकार, अम्बिका च घंटानिनादेन तं शब्दं वृद्धयामास। दिशः धनुःप्रणादैः, सिंहनिनादैः, घंटानिनादैः च पूरिताः; कालिका अपि प्रसृतमुखा शब्दनिनादैः शत्रून् व्याप्य तस्थौ। तं कोलाहलं श्रुत्वा, दैत्यबलानि क्रुद्धानि, देवीं सिंहं कालिकां च सर्वतः परिवव्रुः। तस्मिन् काले, सुरारिशत्रूणां विनाशाय, अमृतसिंहानां च कल्याणाय, ये महाबलपराक्रमसमन्विताः— ब्रह्मशिवगुहविष्ण्विन्द्राणां शक्तयः स्वस्वदेहात् निर्गत्य, स्वस्वरूपेण चण्डिकायाः समीपं आगच्छन्। यः यस्य देवस्य रूपं, भूषणं, वाहनं च, तेनैव प्रकारेण तस्य शक्तिः दैत्यान् जिघांसन्ती समुपस्थिताः। हंसयुक्तविमानाग्रे, जपमालाकमण्डलुधारिणी ब्रह्मशक्तिः ब्राह्मणी रूपेण आगता। महेश्वरी वृषारूढा, त्रिशूलधारिणी, वरप्रदा, महार्णवसर्पाभूषिता, चन्द्रशेखरा च आगता। कौमारी अपि शस्त्रपाणिः, उत्तममयूरारूढा, गुहरूपा अम्बिका, दैत्यान् प्रति युद्धाय समुपस्थिताः। तथा विष्णोः शक्तिः गरुडारूढा, शंखचक्रगदाधनुःखड्गधारिणी च, समागता।