तदा कोपसमाविष्टा विश्वजननी चण्डिका पुनः पुनः श्रेष्ठमदिरां पपौ, हसितवदना रक्तलोचनाभिः। तस्मिन्नन्तरे महाबलपराक्रमेण मदोन्मत्तो महिषासुरोऽपि गर्जन्, शृङ्गाभ्यां पर्वतान् आदाय चण्डिकायै क्षिपन् तस्थौ। सा भगवती तेन प्रक्षिप्तान् पर्वतान् शरवर्षैः विदार्य, मदोन्मथिता विक्षुब्धया वाचा तम् इदं प्रोवाच— “गर्ज, गर्ज, मुहूर्तमेकमन्धगर्जन्! यावत् अहं मदिरां पिबामि, तव नाशे कृते सुराः शीघ्रं हर्षगर्जनं करिष्यन्ति।” एवं उक्त्वा सा देवी तं महादैत्यं समारुह्य, पादेन तस्य ग्रीवां निपीड्य, शूलप्रहारं चकार। तदा तस्य पादपीडितस्य मुखाद् उद्गच्छन्तं महिषं भगवत्याः तेजसा निगृह्य, अर्धनिष्क्रान्तमेव तं दैत्यं युद्धतः सा देवी महतीनसिना शिरश्छित्त्वा भूतले पातयामास। एवं महिषः नाम दैत्यः स्वसैन्यबन्धुभिः सहितः, त्रैलोक्यं मोहयन्, भगवत्या विनाशितः। ततः तस्य महिषस्य निपाते सर्वे त्रैलोक्यस्थिताः—देवा, दानवा, मनुष्याश्च—‘जयः’ इति शब्दं कृत्वा हर्षमूचुः। असुरसेनायाः तु सर्वस्याः शोकवेगेन विनाशे जाते, देवगणाः परमं प्रमोदं प्रापुर्य। देवा दिव्यर्षिभिः सहिताः भगवतीं स्तुतिमकुर्युः; गन्धर्वाधिपाः गीतानि गायन्ति, अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति स्म। ततः सर्वे देवा, इन्द्रमुख्याः, महिषासुरवधानन्तरं भगवत्यै स्तोत्राणि समर्पयामासुः। सा च महाबलवती देवशत्रुवधेन भगवत्यां देवगणाः इन्द्रपूर्वकाः, नम्रशिरसः प्रमुदिताङ्गाः, हर्षोत्कण्ठितवचनैः स्तुतिं प्रचक्रुः। या स्वशक्त्या विश्वमिदं व्याप्य तिष्ठति, या सर्वदेवताशक्तिस्वरूपा, या सर्वदैवतर्षिभिः पूजिता, तस्यै अम्बिकायै वयं प्रणमामः—सा नः कल्याणं ददातु। यस्याः अनुपमं तेजः न च अनन्तो न च ब्रह्मा न च शङ्करः वर्णयितुं न शक्नुवन्ति, सा चण्डिका या विश्वस्य रक्षिका, सर्वदुष्टनाशिनी, सदा नः बुद्धिं नियुनक्ति। या साधूनां गृहेषु श्रीरिव, दुष्टेषु विपत्तिरिव, पण्डितानां हृदये बुद्धिरिव, साधुषु श्रद्धा, कुलीनानां कुलशोभा च—तस्यै भगवत्यै वयं नमामः, सा विश्वं पातु। कथं तव रूपं वर्णयामः, या चिन्तातीतं? कथं तव महत्तमं तेजो दुष्टनाशिनि वदेम? कथं युद्धविजयानि सर्वदैवतदानवगणेषु तव अद्भुतानि कर्माणि वर्णयेम? त्वं सर्वलोककारणं, त्रिगुणात्मिका अपि न विष्णुना न शम्भुना ज्ञेया, अनन्तरूपा। त्वम् एव सर्वस्याधारः, इदं विश्वं तवांश एव। त्वम् आद्यया प्रकृतिरव्यक्ता। या भगवती येन वचसा सर्वे देवा यज्ञे तृप्तिं प्राप्नुवन्ति, सा त्वं स्वाहा, पितृगणानां तृप्तिकारिणी, तस्मात् त्वं स्वधा इति लोकेषु कथ्यसे। त्वम् एव मोक्षप्रदा, दुर्धर्षव्रतधारिणी, येषां मनःशरीरेंद्रियसंयमः, तैः निष्पापैः मुनिभिः त्वं परा विद्या उपास्यसे। त्वम् एव शब्दस्वरूपा, यजमानानां विशुद्धिस्थानं, सामगायिनां हर्षदायिनी, त्वं त्रयीविद्या, जगदुत्पत्तिकरणी, दुःखनाशिनी। त्वं शास्त्रसारभूता विद्या, दुर्गा, संसारसागरस्य पारगमिनी नौः, त्वं श्रीः कैटभारिनः हृदयस्थिता, गौर्यपि चन्द्रशेखरेण प्रतिष्ठिता। यदा महिषासुरस्तव मुखं अपश्यत्—मन्दस्मितं, कलङ्करहितं, पूर्णचन्द्रनिभं, सुवर्णवर्णप्रभाभास्वरं, क्रोधरौद्रवदनं—तदा, देवि, तव क्रुद्धं भ्रुकुटीभृतं मुखं चन्द्रोदयप्रभामिव स्फुरन्तं दृष्ट्वा, महिषः तत्क्षणमेव न म्रियते स्म, इति आश्चर्यम्; कः हि मृत्युमुखं क्रुद्धं सहते? परमेश्वरि, त्वं प्रसन्ना भूत्वा जगतां हिताय क्रोधेन कुलान्यपि क्षिप्रं विनाशयसि; महिषास्य महत्तेजो विनाशं प्राप्तमिति स्फुटं ज्ञायते। येषु देशेषु त्वं पूजिता, तेषां धनं यशश्च वर्धते, धर्ममार्गः न कदापि भ्रश्यति; धन्यास्ते, येषां सुताः दासाः भार्याश्च सुरक्षिताः, त्वं प्रसन्ना सती तेषां सम्पदं सदा ददासि। सदाचारी भक्तिमान् पुरुषः प्रतिदिनं धर्मकर्माणि कुर्वन्, तव कृपया स्वर्गं प्राप्नोति; त्वं त्रिषु लोकेषु फलं दात्री। या स्मृता दुर्गे, सर्वभूतानां भयं नाशयसि; आरोग्येभ्यः स्मृता, परमशुभं ददासि। त्वं दारिद्र्यदुःखभयनाशिनी, सर्वेषां सहाय्ये सदा प्रवृत्ता, त्वत्तः अन्यः कः करुणासिन्धुः? एतेषां हतेषु जगत्सुखं प्राप्नोति; येऽन्ये दुष्कृतिनः, ते चिरकालं नरके पतन्तु। एवं विचिन्त्य, त्वं दुष्टान् युद्धे हत्वा तान् स्वर्गं प्रापयसि, भगवति। किमर्थं सर्वान् दानवान् दृष्टिमात्रेण न भस्मीकरोषि? त्वं तु शत्रुषु शस्त्रप्रयोगं कुर्वन्ती, तदपि तेषां शस्त्रशुद्ध्यै, येन ते अपि दिवं यान्ति; तव परमौदार्यमिदम्। त्वदीयसिंहधारारुचिप्रभाभिः, शूलाग्रतेजसा च, ये असुराः तव मुखं चन्द्रकलाशोभितं पश्यन्तः, तद्रसं न सहन्ते स्म, तस्मात् विनष्टाः। भगवति, दुष्टनिग्रहे तव प्रवृत्तिः, रूपं च अद्भुतं, अचिन्त्यं, अनुपमं च। तव शौर्यं, शत्रुविनाशिनि, अनुपमं; शत्रुषु अपि तव दया स्पष्टा। कस्मिन्नि तव शौर्यस्य उपमा? कुतः तव रूपस्य उपमा, येन शत्रुभयम् अपाक्रियते? त्वयि एव, वरप्रदायिनि, दया च युद्धे च विक्रान्तता च दृश्यते, त्रिषु लोकेषु अपि अन्यत्र न। त्वया हि त्रैलोक्यं शत्रुनाशेन रक्षितम्, युद्धमध्ये तेषां संहारः कृतः, शत्रुगणाः स्वर्गं नीताः, असुरदर्पोत्थितं भयम् अपि नष्टम्; त्वां वयं नमामः। रक्ष मां शूलपाण्या, रक्ष मां अम्बिके खड्गेन; घण्टानिनादेन रक्ष, धनुःस्फुटितेन च। पूरवे, पश्चिमे, दक्षिणे, चण्डिके, रक्ष; स्वशूलविवर्तनैः उत्तरदिशि अपि रक्ष। तव तानि सौम्यानि रूपाणि, यानि त्रैैलोक्ये विचरन्ति, तानि च भीषणानि च, तैः अस्मान् पृथ्वीं च रक्ष। हे मातः, तव कोमलहस्तेषु स्थितैः शस्त्रैः—खड्गशूलगदादिभिः—सर्वतः अस्मान् पालय। एवं देवैः नन्दनाद् दिव्यपुष्पैः स्तूयमाना, लोकपालैः सुरभिः लेपैः पूजिता, अमरगणैः भक्त्या दिव्यधूपैः सुवासिता, सा सौम्यवदना देवी प्रणतान् सर्वान् देवान् इदं वचः प्रोवाच।