सर्वेषां लोकानां कम्पनं समुत्पन्नम्। समुद्राः कम्पिताः, पृथिवी चापि कम्पिता, सर्वे च पर्वताः चलिताः। तदा देवाः सिंहवाहिन्यै देवीम् उल्लासेन "जय" इति समुच्चैः शशंसुः। मुनयः अपि भक्त्या नम्ररूपाः तां स्तोतुं प्रचक्रमुः। त्रैलोक्यस्य सम्पूर्णं कम्पनं दृष्ट्वा, सुरारयः सर्वायुधधारिणः, समग्रबलसमन्विताः, समुत्थाय स्थिताः। तत्र महिषासुरः क्रोधेन "किमेतत्?" इति वदन्, सर्वैः असुरैः परिवृतः, तस्याः शब्दस्य दिशि अभ्यधावत्। सः तदा तां देवीम् अपश्यत्, या स्वतेजसा त्रैलोक्यं व्याप्य तिष्ठति। या भूमिं पदैः नमयन्ती, किरीटेन गगनम् स्पृशन्ती च विराजते। तस्या धनुषः जृम्भितध्वनिना पातालमपि कम्पितम्। सहस्रभुजा सा देवी सर्वदिक् व्याप्य स्थितवती। ततः देव्या सुरारिभिः सह महायुद्धं प्रववृते, यत्र नानाप्रकाराः शस्त्रास्त्रवर्षाः सर्वदिक् प्रकाशयन्ति। तत्र महिषासुरसेनापतिः महादैत्यः चिक्षुरः, चामरः चान्ये च, चतुरङ्गबलैः सहिताः युद्धाय समुपस्थिताः। उदग्रः महाबलवान् षष्टिचत्वारिंशत्सहस्ररथैः युद्धं अकरोत्। महाहनुः अपि दशसहस्रायुतैः सैन्यैः सम्यग् युद्धाय प्रवृत्तः। असिलोमः पञ्चाशत्कोटिसैन्यैः युद्धे प्रवृत्तः। वाष्कलः षड्विंशतिसहस्रायुतैः बलैः समन्ततः युद्धाय स्थितः। सः सहस्रैः गजाश्वैः, बहुभिः उग्ररूपैः, कोट्याः रथैः च परिवृतः युद्धे स्थितः। विडालाक्षः अपि पञ्चाशत्सहस्ररथैः, पञ्चाशत्सहस्रसैनिकैः च युद्धे प्रवृत्तः। कालः अपि पञ्चाशत्सहस्ररथैः परिवृतः तत्र युयुधे। अन्ये च महादैत्याः दशसहस्ररथगजाश्वैः परिवृताः, देवीम् युद्धे अभ्ययुः। तत्र महिषासुरः कोट्यः कोटिसहस्ररथगजाश्वैः परिवृतः युद्धे स्थितः। ते देवीम् युद्धे शूलमुसलतोमरखड्गपरशुपट्टिशादिभिः आयुधैः प्रहारं चक्रुः। केचित्तु शूलानि प्रक्षिपन्ति, अन्ये पाशान् क्षिपन्ति, अपरे देवीम् असिभिः प्रहारयन्तः हन्तुं प्रचक्रमुः। किन्तु सा देवी चण्डिका, लीलया तेषां शस्त्रास्त्राणि छित्वा, स्वश्रेण्यः श्रेष्ठानि शस्त्राणि वर्षयन्ती प्रत्युत्तरं दत्तवती। सा देवी, अव्यथा, प्रसन्नमुखी, देवर्षिभिः स्तूयमाना, स्वशस्त्रास्त्राणि असुरदेहेषु संप्रमुमोच। तस्याः सिंहवाहनः क्रुद्धः, केशसंवर्तनं कृत्वा, असुरसेनायां वनाग्निवत् सञ्चरन् प्रज्वलितः। तस्याः अम्बिकायाः युद्धे श्वासैः सहस्रशः गणाः त्वरितं समुत्पन्नाः। ते गणाः परशुमुसलखड्गशूलपाणयः, देवीतेजसा समन्विताः, असुरगणान् सम्यक् विनाशयन्तः युद्धे प्रवृत्ताः। तेषां गणानां केचित् दुन्दुभीन् नादयन्ति, अन्ये शङ्खान् वादयन्ति, अपरे मृदङ्गान् वादयन्तः तत्र युद्धमहोत्सवे रमन्ते। तदा देवी त्रिशूलेन, मुसलेन, शूलवृष्टिभिः, शतशः शस्त्रैः च, महादैत्यान् प्राहरत्। केचन देवीघण्टानिनादेन मूढाः पतिताः, अन्ये पाशेन बद्ध्वा भूमौ आकृष्य क्षिप्ताः। अपरे तीक्ष्णखड्गप्रहारैः द्विधा कृताः, अन्ये मुसलाभिहतान् भूमौ पतिताः। केचित् मुसलप्रहारेण रक्तं वमन्तः पतन्ति; अन्ये त्रिशूलवेधेन वक्षसि विदारिताः भूमौ पतन्ति। अपरे शरैः सम्पूर्णाः, पर्वतानिव, प्राणान् मुमुचुः, ते देवद्विषः। केषाञ्चित् भुजौ छिन्नौ, अन्येषां ग्रीवा छिन्ना; केषाञ्चित् शिरः पतितम्, अन्ये मध्ये द्विधा कृताः। अन्ये महादैत्याः पादच्छेदेन भूमौ पतिताः; केषाञ्चित् एकबाहुवक्षःपादशेषाः देवीद्विधा कृताः। अपरे शिरश्छेदेन अपतिताः अपि, तेषां शिरोविहीनानि काया उत्थाय, श्रेष्ठानि शस्त्राणि गृहित्वा, पुनः देवीम् युद्धे अभ्ययुः। अन्ये तत्र युद्धे दुन्दुभिनादानुसारं नृत्यन्ति, शिरोविहीनाः खड्गशूलटंकारोपेताः विचरन्ति। यत्र तत्र महायुद्धे, भूमिः पतितरथगजाश्वासुरैः समावृता, अतीव दुर्लङ्घ्या जाता। तत्र रक्तनद्यो महानदीरूपेण असुरसेनायाम्, गजाश्वासुरमध्ये, त्वरया प्रवहन्ति। क्षणमात्रेणैव अम्बिका तां महतीम् असुरसेनां दग्धवती, यथा वह्निः शुष्ककाष्ठगुल्मसमूहं दहति। सिंहः केशसंवर्तनं कृत्वा, महनादं नदन्, देवद्विषां शरीरमध्यगः, तेषां प्राणान् जिघांसुः विचरन्। तत्र देवी गणैः सह असुरैः संग्रामे युद्धं कृत्वा, देवाः प्रमुदिताः, आकाशात् पुष्पवृष्टिं चक्रुः। स्वस्य सैन्यस्य विनाशं दृष्ट्वा, महादैत्यसेनापतिः चिक्षुरः क्रुद्धः, अम्बिकायाः समीपं युद्धाय प्रचक्रमे। सः असुरः युद्धे देवीम् उपरि बाणवर्षं कृतवान्, यथा मेघः मेरुशिखरे जलवर्षं कुर्वीत। सा देवी तस्य बाणवृष्टिं सहजया लीलया छित्वा, तस्य अश्वान् स्वशरैः व्याघातयत्, तस्य सारथिमपि प्राहिणोत्। एवं देवीमहासुरयुद्धं दिव्यं, भीषणं, अद्भुतं च प्रवृत्तम्।