ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਮਾਤਾ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਤਾ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਨ ਹੈ। ਉਹੀ ਮਾਤਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣ ਕੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਉਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਹੌਂਸਲੇ, ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ, ਯਾਦਾਸ਼ਤ, ਦਇਆ, ਧਰਮ, ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਮੋਹ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ—ਇਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਕਰੇ, ਸਾਡੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਹੰਕਾਰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਉਸ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਜਿਹੀ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਭੌਹਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਛਦੀ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਇਹ ਭਜਨ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਅੰਬਿਕਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪਾਰਵਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ, ਤਦ ਪਾਰਵਤੀ ਕਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਦੂਤ ਸਨ, ਨੇ ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੁੰਭ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਣ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸਭ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੜਵਾਓ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਤਨ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਆਏ ਹੋ, ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਵੀ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਆਓ।" ਉਹ ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ, ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ, ਉੱਚੈਹਸ਼੍ਰਵਾ ਘੋੜਾ, ਹੰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ, ਮਹਾਪਦਮ ਖਜਾਨਾ, ਸਦਾ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਰਥ, ਮੌਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਫੰਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਤਨ, ਅੱਗ ਦੀ ਸੁਧ ਕੀਤੀ ਪੋਸ਼ਾਕ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨ, ਇਹ ਸੁਭਾਗਣ ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ ਰਾਹੀਂ, ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਾ, ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇਹ-ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਫੌਰਨ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੀਂ।" ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਦੂਤ ਸੀ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਵੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮਾਤਾ, ਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਕਦੇ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।