ତତଃ ପରାଜିତା ଦେଵାଃ ପଦ୍ମଯୋନିଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍ । ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଗତାସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ରେଶ-ଗରୁଡଧ୍ଵଜୌ
ତାପରେ ହାରିଥିବା ଦେବତାମାନେ ପଦ୍ମଯୋନି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଯେଉଁଠି ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ତଯୋସ୍ତଦ୍ଵନ୍ମହିଷାସୁରଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ତ୍ରିଦଶାଃ କଥଯାମାସୁର୍ଦେଵାଭିଭଵଵିସ୍ତରମ୍
ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ମହିଷାସୁରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ କେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦମନ କରିଛନ୍ତି, ସବୁ କଥା ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟାକ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସୂର୍ଯେନ୍ଦ୍ରଗ୍ନ୍ଯନିଲେନ୍ଦୂନାଂ ଯମସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ । ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚାଧିକାରାନ୍ ସ ସ୍ଵଯମେଵାଧିତିଷ୍ଠିତି
ସେ ନିଜେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଯମ, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଅଧିକାର ନେଇନେଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନିରାକୃତାଃ ସର୍ଵେ ତେନ ଦେଵଗଣା ଭୁଵି । ଵିଚରନ୍ତି ଯଥା ମର୍ତ୍ଯା ମହିଷେଣ ଦୁରାତ୍ମନା
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମହିଷାସୁର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଉଖାଡ଼ିଦିଆଯାଇ, ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷମାନେ ଭଳି ଘୁରୁଥିଲେ।
ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵମମରାରିଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ଶରଣଂ ଵଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ସ୍ମୋ ଵଧସ୍ତସ୍ଯ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯତାମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ କଣ କରିଛି, ସେ ସବୁ କଥା ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ। ଏବେ ତାଙ୍କର ବିନାଶ କିପରି ହେବ, ସେଥିରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଥଂ ନିଶମ୍ଯ ଦେଵାନାଂ ଵଚାଂସି ମଧୁସୂଦନଃ । ଚକାର କୋପଂ ଶମ୍ଭୁଶ୍ଚ ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲାନନୌ
ଦେବତାମାନେ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଶୁଣି, ମଧୁସୂଦନ ଓ ଶଂଭୁ, ଦୁହେଁ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଭୃକୁଟି ଚିଢ଼ି ଗମ୍ଭୀର ହେଇଗଲା।
ତତୋ ଽତିକୋପପୂର୍ଣସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣୋ ଵଦନାତ୍ତତଃ । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ମହତ୍ତେଜୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମୁହଁରୁ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବଡ଼ ଏକ ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶଂକରଙ୍କ ମୁହଁରୁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ତେଜ ନିସ୍ସରିଲା।
ଅନ୍ଯେଷାଞ୍ଚୈଵ ଦେଵାନାଂ ଶକ୍ରାଦୀନାଂ ଶରୀରତଃ । ନିର୍ଗତଂ ସୁମହତ୍ତେଜସ୍ତଚ୍ଚୈକ୍ଯଂ ସମଗଚ୍ଛତ
ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଶରୀରରୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଏକ ତେଜ ବାହାରିଲା, ଏହି ସମସ୍ତ ତେଜ ଏକଠା ହୋଇଗଲା।
ଅତୀଵ ତେଜସଃ କୂଟଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ପର୍ଵତମ୍ । ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସୁରାସ୍ତତ୍ର ଜ୍ଵାଲାଵ୍ଯାପ୍ତଦିଗନ୍ତରମ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଲେ, ଅତ୍ୟଧିକ ତେଜର ଏକ ବଡ଼ ଗୁଛ, ପାହାଡ଼ ପରି ଜ୍ୱଳିଉଛି, ତାହାର ଆଗୁନିର ଲହରୀ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭରିଦେଇଛି।
ଅତୁଲଂ ତତ୍ର ତତ୍ତେଜଃ ସର୍ଵଦେଵଶରୀରଜମ୍ । ଏକସ୍ଥଂ ତଦଭୂନ୍ନାରୀ ଵ୍ଯାପ୍ତଲୋକତ୍ରଯଂ ତ୍ଵିଷା
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅପୂର୍ବ ତେଜ, ଏକଠା ହୋଇ, ଏକ ନାରୀ ରୂପ ନେଲା, ଯାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତିନି ଲୋକକୁ ଆବୃତ କରିଦେଲା।
ଯଦଭୂଚ୍ଛାମ୍ଭଵଂ ତେଜସ୍ତେନାଜାଯତ ତନ୍ମୁଖମ୍ । ଯାମ୍ଯେନ ଚାଭଵନ୍ କେଶା ବହଵୋ ଵିଷ୍ଣୁତେଜସା
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶିବଙ୍କ ତେଜରୁ ଗଠିତ ହେଲା, ତାଙ୍କର ଘନ କେଶ ଯମଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜରୁ ତିଆରି ହେଲା।
ସୌମ୍ଯେନ ସ୍ତନଯୋର୍ଯୁଗ୍ମଂ ମଧ୍ଯଂ ଚୈନ୍ଦ୍ରେଣ ଚାଭଵତ୍ । ଵାରୁଣେନ ଚ ଜଙ୍ଘୋରୂ ନିତମ୍ବସ୍ତେଜସା ଭୁଵଃ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ସ୍ତନ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉପଜିଲା, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଂଘା ଓ କମର ଵରୁଣଙ୍କ ତେଜରୁ ଗଠିତ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତେଜସା ପାଦୌ ତଦଙ୍ଗୁଲ୍ଯୋର୍ଽକତେଜସା । ଵସୂନାଞ୍ଚ କରାଙ୍ଗୁଲ୍ଯଃ କୌବେରେଣ ଚ ନାସିକା
ତାଙ୍କର ପାଦ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜରୁ ତିଆରି ହେଲା, ତାଙ୍କର ପାଦର ଆଙ୍ଗୁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜରୁ ଉପଜିଲା, ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ବସୁମାନେ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ନାକ କୁବେରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଗଠିତ ହେଲା।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଦନ୍ତାଃ ସମ୍ଭୂତାଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ତେଜସା । ନଯନତ୍ରିତଯଂ ଜଜ୍ଞେ ତଥା ପାଵକତେଜସା
ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ତେଜରୁ ଉପଜିଲା, ତିନିଟି ଆଖି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତେଜରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଭ୍ରୁଵୌ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯଯୋସ୍ତେଜଃ ଶ୍ରଵଣାଵନିଲସ୍ଯ ଚ । ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ଦେଵାନାଂ ସମ୍ଭଵସ୍ତେଜସାଂ ଶିଵା
ତାଙ୍କର ଭୂଁହ ଗୋଧୂଳିବେଳାର ଶକ୍ତିରୁ ତିଆରି ହେଲା, କାନ ବାୟୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉପଜିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ ଅଂଶ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କ ତେଜରୁ ଗଠିତ ହେଲା।
ତତଃ ସମସ୍ତଦେଵାନାଂ ତେଜୋରାଶିସମୁଦ୍ଭଵାମ୍ । ତାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମୁଦଂ ପ୍ରାପୁରମରା ମହିଷାର୍ଦିତାଃ
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ତେଜର ଏକତ୍ର ରୂପ ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଦେବତାମାନେ ବଡ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ତତୋ ଦେଵା ଦଦୁସ୍ତସ୍ଯୈ ସ୍ଵାନି ସ୍ଵାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ । ଊଚୁର୍ଜଯଜଯେତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ଜଯନ୍ତୀଂ ତେ ଜଯୈଷିଣଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇଦେଲେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ 'ଜୟ, ଜୟ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିଲେ । ସେମାନେ ଜୟ ଚାହିଁ ଜୟନ୍ତୀକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ ।
ଶୂଲଂ ଶୂଲାଦ୍ଵିନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ପିନାକଧୃକ୍ । ଚକ୍ରଂ ଚ ଦତ୍ତଵାନ୍ କୃଷ୍ଣଃ ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସ୍ଵଚକ୍ରତଃ
ପିନାକଧର ଶିବ ନିଜ ତ୍ରିଶୂଳ ଉଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ । କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଚକ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ଚକ୍ର ଦେଲେ ।
ଶଙ୍ଖଞ୍ଚ ଵରୁଣଃ ଶକ୍ତିଂ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ହୁତାଶନଃ । ମାରୁତୋ ଦତ୍ତଵାଂଶ୍ଚାପଂ ବାଣପୂର୍ଣେ ତଥେଷୁଧୀ
ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ଶଂଖ ଦେଲେ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ । ମାରୁତ ତାଙ୍କୁ ଧନୁ ଦେଲେ ସହିତ ଏକ ଭରିପୁରା ତୀର ତୁଣୀ ।
ଵଜ୍ରମିନ୍ଦ୍ରଃ ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ କୁଲିଶାଦମରାଧିପଃ । ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଘଣ୍ଟାମୈରାଵତାଦ୍ ଗଜାତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ବଜ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ । ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଏଇରାବତ ହାତୀରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଦେଲେ ।
କାଲଦଣ୍ଡାଦ୍ଯମୋ ଦଣ୍ଡଂ ମାଶଂ ଚାମ୍ବୁପତିର୍ଦଦୌ । ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚାକ୍ଷମାଲାଂ ଦଦୌ ବ୍ରହ୍ମା କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ଯମ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କାଳଦଣ୍ଡ ଦେଲେ, ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ମାଶ ଦେଲେ । ପ୍ରଜାପତି ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷମାଳା ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କମଣ୍ଡଳୁ ଦେଲେ ।
ସମସ୍ତରୋମକୂପେଷୁ ନିଜରଶ୍ମୀନ୍ ଦିଵାକରଃ । କାଲଖ୍ଚ ଦତ୍ତଵାନ୍ ଖଡ୍ଗଂ ତସ୍ଯାଶ୍ଚର୍ମ ଚ ନିର୍ମଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ନିଜ ରଶ୍ମିଗୁଡିକୁ ଦେବୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୋମକୂପରେ ଦେଲେ । କାଳ ତାଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ମଳ ତଳୱାର ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଢାଲ ଦେଲେ ।
କ୍ଷୀରୋଦଶ୍ଚାମଲଂ ହାରମଜରେ ଚ ତଥାମ୍ବରେ । ଚୂଡାମଣିଂ ତଥା ଦିଵ୍ଯଂ କୁଣ୍ଡଲେ କଟକାନି ଚ
କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ମାଆଁ ଏକ ନିର୍ମଳ ହାର, କ୍ଷୟ ନହେଉଥିବା ପୋଷାକ, ଦିବ୍ୟ ଚୂଡାମଣି, କଣଫୁଲ ଓ ବାହୁରେ ପିନ୍ଧିବା କଟକ ପାଇଲେ।
ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ତଥା ଶୁଭ୍ରଂ କେଯୂରାନ୍ ସର୍ଵବାହୁଷୁ । ନୂପୁରୌ ଵିମଲୌ ତଦ୍ଵଦ୍ ଗ୍ରୈଵେଯକମନୁତ୍ତମମ୍ । ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକରତ୍ନାନି ସମସ୍ତାସ୍ଵଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ଚ
ମାଆଁ ଶୁଭ୍ର ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବାହୁରେ କେୟୁର, ନିର୍ମଳ ନୂପୁର, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ରେବେୟକ ଓ ସମସ୍ତ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ରତ୍ନ ଅଙ୍ଗୁଳି ଦେଉଥିବା ଉପହାର ପାଇଲେ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ପରଶୁଞ୍ଚାତିନିର୍ମଲମ୍ । ଅସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନେକରୂପାଣି ତଥାଭେଦ୍ଯଂ ଚ ଦଂଶନମ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମାଆଁଙ୍କୁ ଏକ ଅତି ନିର୍ମଳ ପରଶୁ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ଢାଳ ଦେଲେ।
ଅମ୍ଲାନପଙ୍କଜାଂ ମାଲାଂ ଶିରସ୍ଯୁରସି ଚାପରାମ୍ । ଅଦଦଜ୍ଜଲଧିସ୍ତସ୍ଯୈ ପଙ୍କଜଂ ଚାତିଶୋଭନମ୍
ଜଳର ଦେବତା ମାଆଁଙ୍କୁ ଶିରରେ ପିନ୍ଧିବା ଅମ୍ଲାନ ପଦ୍ମମାଳା, ଛାତିରେ ପିନ୍ଧିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ମାଳା ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମ ଦେଲେ।
ହିମଵାନ୍ ଵାହନଂ ସିଂହଂ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଦଦାଵଶୂନ୍ଯଂ ସୁରଯା ପାନପାତ୍ରଂ ଧନାଧିପଃ
ହିମବତ୍ ମାଆଁଙ୍କୁ ଏକ ସିଂହା ଭାଗା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦେଲେ; ଧନର ଦେବତା ମାଆଁଙ୍କୁ ସଦା ଦିବ୍ୟ ମଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ପାନପାତ୍ର ଦେଲେ।
ଶେଷଶ୍ଚ ସର୍ଵନାଗେଶୋ ମହାମଣିଵିଭୂଷିତମ୍ । ନାଗହାରଂ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ଧତ୍ତେ ଯଃ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ସମସ୍ତ ନାଗଙ୍କର ନାଗରାଜ ଶେଷ, ଯିଏ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମାଆଁଙ୍କୁ ମହାରତ୍ନରେ ଭୂଷିତ ନାଗହାର ଦେଲେ।
ଅନ୍ଯୈରପି ସୁରୈର୍ଦେଵୀ ଭୂଷଣୈରାଯୁଧୈସ୍ତଥା । ସଂମାନିତା ନନାଦୋଚ୍ଚୈଃ ସାଟ୍ଟହାସଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଗହଣା ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିଲେ; ଦେବୀ ପୁନିପୁନି ଉଚ୍ଚ ହସ୍ୟ କରି, ଠାଠା ହସିଲେ।
ତସ୍ଯା ନାଦେନ ଘୋରେଣ କୃତ୍ସ୍ତ୍ରମାପୂରିତଂ ନଭଃ । ଅମାଯତାତିମହତା ପ୍ରତିଶବ୍ଦୋ ମହାନଭୂତ୍
ଦେବୀଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ବନିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ ଭରିଗଲା; ସେ ଅତି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ହେଇଉଠିଲା।