ମଧୁକୈଟଭୌ ଦୁରାତ୍ମାନାଵତିଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମୌ । କ୍ରୋଧରକ୍ତେକ୍ଷଣାଵତ୍ତୁଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଜନିତୋଦ୍ଯମୌ
ମଧୁ ଓ କୈଟଭ, ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଓ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ଥିବା, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଥିଲେ।
ସମୁତ୍ଥାଯ ତତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଯୁଯୁଧେ ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ । ପଞ୍ଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ବାହୁପ୍ରହରଣୋ ଵିଭୁଃ
ତାପରେ, ଭଗବାନ୍ ହରି ଉଠି, ସେ ଦୁଇଜଣ ସହିତ ନିଜ ବାହୁକୁ ଅସ୍ତ୍ର କରି ଅଂଶେଅଂଶେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତାଵପ୍ଯତିବଲୋନ୍ମତ୍ତୌ ମହାମାଯାଵିମୋହିତୌ । ଉକ୍ତଵନ୍ତୌ ଵରୋ ଽସ୍ମତ୍ତୋ ଵ୍ରିଯତାମିତି କେଶଵମ୍
ସେ ଦୁଇଜଣ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମଦମସ୍ତ ଥିଲେ, ମହାମାୟାଙ୍କର ମୋହରେ ପଡ଼ି, କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମଠାରୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁନିଅ'।
ଭଵନେତାମଦ୍ଯ ମେ ତୁଷ୍ଟୌ ମମ ଵଧ୍ଯାଵୁଭାଵପି । କିମନ୍ଯେନ ଵରେଣାତ୍ର ଏତାଵଦ୍ଧି ଵୃତଂ ମମ
ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଆଜି ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଯଦିଓ ଦୁହେଁ ମୋ ହାତରେ ବଧ ହେବେ, ଏଠାରେ ଆଉ କଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦରକାର? ଏହିଟି ମୋର ଇଚ୍ଛା।
ଵଞ୍ଚିତାଭ୍ଯାମିତି ତଦା ସର୍ଵମାପୋମଯଂ ଜଗତ୍ । ଵିଲୋକ୍ଯ ତାଭ୍ଯାଂ ଗଦିତୋ ଭଗଵାନ୍ କମଲେକ୍ଷଣଃ
ତାଳେ ସେମାନେ ବୁଝିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଠକାଯାଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଜଳରେ ଭରିଯାଇଛି ଦେଖି, କମଳନୟନ ଭଗବାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ:
ଆଵାଂ ଜହି ନ ଯତ୍ରୋର୍ଵୋ ସଲିଲେନ ପରିପ୍ଲୁତା । ପ୍ରୀତୌ ସ୍ଵସ୍ତଵ ଯୁଦ୍ଧେନ ଶ୍ଲାଘ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ମୃତ୍ଯୁରାଵଯୋଃ
ଯେଉଁଠି ପୃଥିବୀ ପାଣିରେ ଢାକା ନାହିଁ, ସେଠି ଆମକୁ ବଧ କର; ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମର ପ୍ରତାପ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ମୃତ୍ୟୁ ତୁମ ହାତରେ ହେଉ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵତା ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଭୃତା । କୃତ୍ଵା ଚକ୍ରେଣ ଵୈ ଚ୍ଛିନ୍ନେ ଜଘନେ ଶିରସୀ ତଯୋଃ
'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ୍ କହି, ତାଙ୍କ ଚକ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କ ଜଘନ ଉପରେ ମାରି, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ଏଵମେଷା ସମୁତ୍ପନ୍ନା ବ୍ରହ୍ମଣା ସଂସ୍ତୁତା ସ୍ଵଯମ୍ । ପ୍ରଭାଵମସ୍ଯା ଦେଵ୍ଯାସ୍ତୁ ଭୂଯଃ ଶୃଣୁ ଵଦାମି ତେ
ଏଭଳି ଦେବୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ; ଏବେ ଆଉଥରେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କହିବି।
ଦେଵାସୁରମଭୂଦ୍ ଯୁଦ୍ଧଂ ପୂର୍ଣମବ୍ଦଶତଂ ପୁରା । ମହିଷେ ଽସୁରାଣାମଧିପେ ଦେଵାନାଂ ଚ ପୁରନ୍ଦରେ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ ମହିଷାସୁର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ ପୁରନ୍ଦର।
ତତ୍ରାସୁରୈର୍ମହାଵୀର୍ଯୈର୍ଦେଵସୈନ୍ଯଂ ପରାଜିତମ୍ । ଜିତ୍ଵା ଚ ସକଲାନ୍ ଦେଵାନିନ୍ଦ୍ରୋ ଽବୂନ୍ମହିଷାସୁରଃ
ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସେନାକୁ ହରାଇଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତି ମହିଷାସୁର ଇନ୍ଦ୍ର ହେଇଯାଇଲେ।
ତତଃ ପରାଜିତା ଦେଵାଃ ପଦ୍ମଯୋନିଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍ । ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଗତାସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ରେଶ-ଗରୁଡଧ୍ଵଜୌ
ତାପରେ ହାରିଥିବା ଦେବତାମାନେ ପଦ୍ମଯୋନି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଯେଉଁଠି ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ତଯୋସ୍ତଦ୍ଵନ୍ମହିଷାସୁରଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ତ୍ରିଦଶାଃ କଥଯାମାସୁର୍ଦେଵାଭିଭଵଵିସ୍ତରମ୍
ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ମହିଷାସୁରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ କେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦମନ କରିଛନ୍ତି, ସବୁ କଥା ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟାକ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସୂର୍ଯେନ୍ଦ୍ରଗ୍ନ୍ଯନିଲେନ୍ଦୂନାଂ ଯମସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ । ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚାଧିକାରାନ୍ ସ ସ୍ଵଯମେଵାଧିତିଷ୍ଠିତି
ସେ ନିଜେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଯମ, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଅଧିକାର ନେଇନେଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନିରାକୃତାଃ ସର୍ଵେ ତେନ ଦେଵଗଣା ଭୁଵି । ଵିଚରନ୍ତି ଯଥା ମର୍ତ୍ଯା ମହିଷେଣ ଦୁରାତ୍ମନା
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମହିଷାସୁର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଉଖାଡ଼ିଦିଆଯାଇ, ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷମାନେ ଭଳି ଘୁରୁଥିଲେ।
ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵମମରାରିଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ଶରଣଂ ଵଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ସ୍ମୋ ଵଧସ୍ତସ୍ଯ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯତାମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ କଣ କରିଛି, ସେ ସବୁ କଥା ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ। ଏବେ ତାଙ୍କର ବିନାଶ କିପରି ହେବ, ସେଥିରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଥଂ ନିଶମ୍ଯ ଦେଵାନାଂ ଵଚାଂସି ମଧୁସୂଦନଃ । ଚକାର କୋପଂ ଶମ୍ଭୁଶ୍ଚ ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲାନନୌ
ଦେବତାମାନେ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଶୁଣି, ମଧୁସୂଦନ ଓ ଶଂଭୁ, ଦୁହେଁ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଭୃକୁଟି ଚିଢ଼ି ଗମ୍ଭୀର ହେଇଗଲା।
ତତୋ ଽତିକୋପପୂର୍ଣସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣୋ ଵଦନାତ୍ତତଃ । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ମହତ୍ତେଜୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମୁହଁରୁ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବଡ଼ ଏକ ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶଂକରଙ୍କ ମୁହଁରୁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ତେଜ ନିସ୍ସରିଲା।
ଅନ୍ଯେଷାଞ୍ଚୈଵ ଦେଵାନାଂ ଶକ୍ରାଦୀନାଂ ଶରୀରତଃ । ନିର୍ଗତଂ ସୁମହତ୍ତେଜସ୍ତଚ୍ଚୈକ୍ଯଂ ସମଗଚ୍ଛତ
ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଶରୀରରୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଏକ ତେଜ ବାହାରିଲା, ଏହି ସମସ୍ତ ତେଜ ଏକଠା ହୋଇଗଲା।
ଅତୀଵ ତେଜସଃ କୂଟଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ପର୍ଵତମ୍ । ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସୁରାସ୍ତତ୍ର ଜ୍ଵାଲାଵ୍ଯାପ୍ତଦିଗନ୍ତରମ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଲେ, ଅତ୍ୟଧିକ ତେଜର ଏକ ବଡ଼ ଗୁଛ, ପାହାଡ଼ ପରି ଜ୍ୱଳିଉଛି, ତାହାର ଆଗୁନିର ଲହରୀ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭରିଦେଇଛି।
ଅତୁଲଂ ତତ୍ର ତତ୍ତେଜଃ ସର୍ଵଦେଵଶରୀରଜମ୍ । ଏକସ୍ଥଂ ତଦଭୂନ୍ନାରୀ ଵ୍ଯାପ୍ତଲୋକତ୍ରଯଂ ତ୍ଵିଷା
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅପୂର୍ବ ତେଜ, ଏକଠା ହୋଇ, ଏକ ନାରୀ ରୂପ ନେଲା, ଯାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତିନି ଲୋକକୁ ଆବୃତ କରିଦେଲା।
ଯଦଭୂଚ୍ଛାମ୍ଭଵଂ ତେଜସ୍ତେନାଜାଯତ ତନ୍ମୁଖମ୍ । ଯାମ୍ଯେନ ଚାଭଵନ୍ କେଶା ବହଵୋ ଵିଷ୍ଣୁତେଜସା
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶିବଙ୍କ ତେଜରୁ ଗଠିତ ହେଲା, ତାଙ୍କର ଘନ କେଶ ଯମଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜରୁ ତିଆରି ହେଲା।
ସୌମ୍ଯେନ ସ୍ତନଯୋର୍ଯୁଗ୍ମଂ ମଧ୍ଯଂ ଚୈନ୍ଦ୍ରେଣ ଚାଭଵତ୍ । ଵାରୁଣେନ ଚ ଜଙ୍ଘୋରୂ ନିତମ୍ବସ୍ତେଜସା ଭୁଵଃ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ସ୍ତନ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉପଜିଲା, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଂଘା ଓ କମର ଵରୁଣଙ୍କ ତେଜରୁ ଗଠିତ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତେଜସା ପାଦୌ ତଦଙ୍ଗୁଲ୍ଯୋର୍ଽକତେଜସା । ଵସୂନାଞ୍ଚ କରାଙ୍ଗୁଲ୍ଯଃ କୌବେରେଣ ଚ ନାସିକା
ତାଙ୍କର ପାଦ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜରୁ ତିଆରି ହେଲା, ତାଙ୍କର ପାଦର ଆଙ୍ଗୁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜରୁ ଉପଜିଲା, ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ବସୁମାନେ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ନାକ କୁବେରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଗଠିତ ହେଲା।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଦନ୍ତାଃ ସମ୍ଭୂତାଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ତେଜସା । ନଯନତ୍ରିତଯଂ ଜଜ୍ଞେ ତଥା ପାଵକତେଜସା
ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ତେଜରୁ ଉପଜିଲା, ତିନିଟି ଆଖି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତେଜରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଭ୍ରୁଵୌ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯଯୋସ୍ତେଜଃ ଶ୍ରଵଣାଵନିଲସ୍ଯ ଚ । ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ଦେଵାନାଂ ସମ୍ଭଵସ୍ତେଜସାଂ ଶିଵା
ତାଙ୍କର ଭୂଁହ ଗୋଧୂଳିବେଳାର ଶକ୍ତିରୁ ତିଆରି ହେଲା, କାନ ବାୟୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉପଜିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ ଅଂଶ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କ ତେଜରୁ ଗଠିତ ହେଲା।
ତତଃ ସମସ୍ତଦେଵାନାଂ ତେଜୋରାଶିସମୁଦ୍ଭଵାମ୍ । ତାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମୁଦଂ ପ୍ରାପୁରମରା ମହିଷାର୍ଦିତାଃ
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ତେଜର ଏକତ୍ର ରୂପ ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଦେବତାମାନେ ବଡ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ତତୋ ଦେଵା ଦଦୁସ୍ତସ୍ଯୈ ସ୍ଵାନି ସ୍ଵାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ । ଊଚୁର୍ଜଯଜଯେତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ଜଯନ୍ତୀଂ ତେ ଜଯୈଷିଣଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇଦେଲେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ 'ଜୟ, ଜୟ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିଲେ । ସେମାନେ ଜୟ ଚାହିଁ ଜୟନ୍ତୀକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ ।
ଶୂଲଂ ଶୂଲାଦ୍ଵିନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ପିନାକଧୃକ୍ । ଚକ୍ରଂ ଚ ଦତ୍ତଵାନ୍ କୃଷ୍ଣଃ ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସ୍ଵଚକ୍ରତଃ
ପିନାକଧର ଶିବ ନିଜ ତ୍ରିଶୂଳ ଉଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ । କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଚକ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ଚକ୍ର ଦେଲେ ।
ଶଙ୍ଖଞ୍ଚ ଵରୁଣଃ ଶକ୍ତିଂ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ହୁତାଶନଃ । ମାରୁତୋ ଦତ୍ତଵାଂଶ୍ଚାପଂ ବାଣପୂର୍ଣେ ତଥେଷୁଧୀ
ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ଶଂଖ ଦେଲେ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ । ମାରୁତ ତାଙ୍କୁ ଧନୁ ଦେଲେ ସହିତ ଏକ ଭରିପୁରା ତୀର ତୁଣୀ ।
ଵଜ୍ରମିନ୍ଦ୍ରଃ ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ କୁଲିଶାଦମରାଧିପଃ । ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଘଣ୍ଟାମୈରାଵତାଦ୍ ଗଜାତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ବଜ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ । ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଏଇରାବତ ହାତୀରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଦେଲେ ।