ତତୋ ନିଶୁମ୍ଭଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚେତନାମାତ୍ତକାର୍ମୁକଃ । ଆଜଘାନ ଶରୈର୍ଦେଵୀଂ କାଲୀଂ କେସରିଣଂ ତଥା
ପୁନି ନିଶୁମ୍ଭ ସଚେତନ ହୋଇ, ଧନୁଷ ଧରି ତୀର ଛାଡ଼ି ଦେବୀ, କାଳୀ ଓ ସିଂହକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ପୁନଶ୍ଚ କୃତ୍ଵା ବାହୂନାମଯୁତଂ ଦନୁଜେଶ୍ଵରଃ । ଚକ୍ରାଯୁଧେନ ଦିତିଜଶ୍ଛାଦଯାମାସ ଚଣ୍ଡିକାମ୍
ପୁନି ଦାନବରାଜ ନିଶୁମ୍ଭ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦଶ ହଜାର କରି, ଚକ୍ର ଧରି ଚଣ୍ଡିକା ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ ।
ତତୋ ଭଗଵତୀ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗାର୍ତିନାଶିନୀ । ଚିଚ୍ଛେଦ ତାନି ଚକ୍ରାଣି ସ୍ଵଶରୈଃ ସାଯକାଂଶ୍ଚ ତାନ୍
ତାପରେ ଦୁଃଖ ନାଶକୀ ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଚକ୍ର ଓ ତୀରକୁ ନିଜ ତୀରରେ କଟିଦେଲେ ।
ତତୋ ନିଶୁମ୍ଭୋ ଵେଗେନ ଗଦାମାଦାଯ ଚଣ୍ଡିକାମ୍ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ଵୈ ହନ୍ତୁଂ ଦୈତ୍ଯସେନାସମାଵୃତଃ
ତାପରେ ନିଶୁମ୍ଭ ବେଗରେ ଗଦା ଧରି, ଦାନବ ସେନାରେ ଘିରି, ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଧାଉଥିଲେ ।
ତସ୍ଯାପତତ ଏଵାଶୁ ଗଦାଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚଣ୍ଡିକା । ଖଡ୍ଗେନ ଶିତଧାରେଣ ସ ଚ ଶୂଲଂ ସମାଦଦେ
ସେ ଆଗକୁ ଝପଟି ଆସିବା ସମୟରେ, ଚଣ୍ଡିକା ତାଙ୍କର ଗଦାକୁ ତିକ୍ତ କଠୋର ତଳୱାରରେ ତୁରନ୍ତ କାଟି ଦେଲେ । ସେ ଏହା ପରେ ତାଙ୍କର ଶୂଳକୁ ଧରିଲେ ।
ଶୂଲହସ୍ତଂ ସମାଯାନ୍ତଂ ନିଶୁମ୍ଭମମରାର୍ଦନମ୍ । ହୃଦି ଵିଵ୍ଯାଧ ଶୂଲେନ ଵେଗାଵିଦ୍ଧେନ ଚଣ୍ଡିକା
ଶୂଳ ହାତରେ ନିଶୁମ୍ଭ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ଚଣ୍ଡିକା ତାଙ୍କର ଶୂଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଘୁସି ଦେଲେ ।
ଭିନ୍ନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଶୂଲେନ ହୃଦଯାନ୍ନିଃ ସୃତୋ ଽପରଃ । ମହାବଲୋ ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତିଷ୍ଠେତି ପୁରୁଷୋ ଵଦନ୍
ଶୂଳରେ ହୃଦୟ ଭାଗି ଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପୁରୁଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, 'ଥାମ!'
ତସ୍ଯ ନିଷ୍କ୍ରାମତୋ ଦେଵୀ ପ୍ରହସ୍ଯ ସ୍ଵନଵତ୍ତତଃ । ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଖଡ୍ଗେନ ତତୋ ଽସାଵପତଦ୍ ଭୁଵି
ସେ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ଦେବୀ ହସିଲେ ଏବଂ ତଳୱାରରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ ।
ତତଃ ସିଂହଶ୍ଚଖାଦୋଗ୍ରଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକ୍ଷୁଣ୍ଣଶିରୋଧରାନ୍ । ଅସୁରାଂସ୍ତାଂସ୍ତଥା କାଲୀ ଶିଵଦୂତୀ ତଥାପରାନ୍
ତାପରେ ସିଂହ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ ଓ ନଖରେ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ଉଖି ଦେଲେ । ଏହିପରି କାଳୀ ଓ ଶିବଦୂତୀ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନେକୁ ମାରି ଦେଲେ ।
କୌମାରୀଶକ୍ତିନିର୍ଭିନ୍ନାଃ କେଚିନ୍ନେଶୁର୍ମହାସୁରାଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣୀମନ୍ତ୍ରପୂତେନ ତୋଯେନାନ୍ଯେ ନିରାକୃତାଃ
କୌମାରୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା କିଛି ମହାସୁର ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳରେ ଦୂରେ ହଟିଗଲେ ।
ମାହେଶ୍ଵରୀତ୍ରିଶୂଲେନ ଭିନ୍ନାଃ ପେତୁସ୍ତଥାପରେ । ଵାରାହୀତୁଣ୍ଡଘାତେନ କେଚିଚ୍ଚୂର୍ଣୋକୃତା ଭୁଵି
ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଦାନବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ଭୂମିରେ ବାରାହୀଙ୍କର ମୁହଁର ଘାତରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ।
ଖଣ୍ଡଂ ଖଣ୍ଡଂ ଚ ଚକ୍ରେଣ ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯା ଦାନଵାଃ କୃତାଃ । ଵଜ୍ରେଣ ଚୈନ୍ଦ୍ରୀହସ୍ତାଗ୍ରଵିମୁକ୍ତେନ ତଥାପରେ
ବୈଷ୍ଣବୀଙ୍କର ଚକ୍ରରେ ଦାନବମାନେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କର ହସ୍ତରୁ ଫିଙ୍ଗାଯିଥିବା ବଜ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
କେଚିଦ୍ଵିନେଶୁରସୁରାଃ କେଚିନ୍ନଷ୍ଟା ମହାହଵାତ୍ । ଭକ୍ଷିତାଶ୍ଚାପରେ କାଲୀଶିଵଦୂତୀମୃଗାଧିପୈଃ
କିଛି ଅସୁର ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, କିଛି ମହାଯୁଦ୍ଧରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ କାଳୀ, ଶିବଦୂତୀ ଓ ସିଂହରେ ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ।
ଋଷିରୁଵାଚ ନିଶୁମ୍ଭଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭ୍ରାତରଂ ପ୍ରାଣସଂମିତମ୍ । ହନ୍ଯମାନଂ ବଲଂ ଚୈଵ ଶୁମ୍ଭଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ଋଷି କହିଲେ: ନିଶୁମ୍ଭ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ସମାନ ଭାଇ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ସେନା ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଶୁମ୍ଭ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ବଲାଵଲେପାଦ୍ ଦୁଷ୍ଟେ ତ୍ଵଂ ମା ଦୁର୍ଗେ ଗର୍ଵମାଵହ । ଅନ୍ଯାସାଂ ବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯୁଧ୍ଯସେ ଯାତିମାନିନୀ
ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ଦୁଷ୍ଟ ହେଇଛ, ଦୁର୍ଗା, ଗର୍ବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛ, ନିଜକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବୁଛ।
ଏକୈଵାହଂ ଜଗତ୍ଯତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯା କା ମମାପରା । ପଶ୍ଯୈତା ଦୁଷ୍ଟ ମଯ୍ଯେଵ ଵିଶନ୍ତ୍ଯୋ ମଦ୍ଵିଭୂତଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକା, ମୋ ଦ୍ୱିତୀୟ କିଏ ଅଛି? ଦୁଷ୍ଟେ, ଦେଖ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଲିନ ହେଉଛନ୍ତି; ଏମାନେ ମୋର ନିଜ ଶକ୍ତିର ଉପାଦାନ।
ତତଃ ସମସ୍ତାସ୍ତା ଦେଵ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାଣୀପ୍ରମୁଖା ଲଯମ୍ । ତସ୍ଯା ଦେଵ୍ଯାସ୍ତନୌ ଜଗ୍ମୁରେକାଵାସୀତ୍ତଦାମ୍ବିକା
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଲୟରେ ଲିନ ହେଲେ; ସେଠି ଏକମାତ୍ର ଅମ୍ବିକା ରହିଗଲେ।
ଅହଂ ଵିଭୂତ୍ଯା ବହୁଭିରିହ ରୂପୈର୍ଯଦାସ୍ଥିତା । ସତ୍ସଂହୃତଂ ମଯୈକୈଵ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯାଜୌ ସ୍ଥିରୋ ଭଵ
ମୁଁ ଏଠି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ସବୁ ଲୟ ହେଉଛି, ମୁଁ ଏକା ରହିଯାଏ; ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ ରୁହ।
ତତଃ ପ୍ରଵଵୃତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶୁମ୍ଭସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାମସୁରାଣାଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ଓ ଶୁମ୍ଭଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଶରଵର୍ଷୈଃ ଶିତୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈସ୍ତଥା ଚାସ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ । ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ ଭୂଯଃ ସର୍ଵଲୋକଭଯଙ୍କରମ୍
ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ପୁନି ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଅଗଣିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲା।
ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଶତଶୋ ମୁମୁଚେ ଯାନ୍ଯଥାମ୍ବିକା । ବଭଞ୍ଜ ତାନି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ତତ୍ପ୍ରତୀଘାତକର୍ତୃଭିଃ
ଅମ୍ବିକା ଶତଶଃ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୈତ୍ୟମୁକ୍ୟ ତାହାକୁ ପ୍ରତିଘାତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ମୁକ୍ତାନି ତେନ ଚାସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ପରମେଶ୍ଵରୀ । ବଭଞ୍ଜ ଲୀଲଯୈଵୋଗ୍ରହୁଙ୍କାରୋଚ୍ଚାରଣାଦିଭିଃ
ପରମେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ସହଜରେ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଭୟଙ୍କର ହୁଁକାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟାରେ।
ତତଃ ଶରଶତୈର୍ଦେଵୀମାଚ୍ଛାଦଯତ ସୋ ଽସୁରଃ । ସା ଚ ତତ୍କୁପିତା ଦେଵୀ ଧନୁଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚେଷୁଭିଃ
ତାପରେ ସେ ଦାନବ ଶତ-ଶତ ତୀରରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆଛାଦିତ କଲା । ଦେବୀ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ନିଜ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ ।
ଛିନ୍ନେ ଧନୁଷି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ତଥା ଶକ୍ତିମଥାଦଦେ । ଚିଚ୍ଛେଦ ଦେଵୀ ଚକ୍ରେଣ ତାମପ୍ଯସ୍ଯ କରେ ସ୍ଥିତାମ୍
ଧନୁ ଭଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଦାନବରାଜ ଏକ ଶକ୍ତି ନେଲା । ଦେବୀ ତାହାକୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବାବେଳେ ଚକ୍ରରେ କାଟିଦେଲେ ।
ତତଃ ଖଡ୍ଗମୁପାଦାଯ ଶତଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଭାନୁମତ୍ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ୍ତଦା ଦେଵୀଂ ଦୈତ୍ଯାନାମଧିପେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ଶତ-ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୋଭିତ ତଳୱାର ନେଇ, ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା ।
ତସ୍ଯାପତତ ଏଵାଶୁ ଖଡ୍ଗଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚଣ୍ଡିକା । ଧନୁର୍ମୁକ୍ତୈଃ ଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚର୍ମ ଚାର୍କକରାମଲମ୍
ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ଚଣ୍ଡିକା ନିଜ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ତୀରରେ ତାଙ୍କର ତଳୱାର କାଟିଦେଲେ । ସେହିପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ତାଙ୍କର ଢାଲକୁ ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ ।
ଅଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ପାତଯାମାସ ରଥଂ ସାରଥିନା ସହ । ହତାଶ୍ଵଃ ସ ତଦା ଦୈତ୍ଯଶ୍ଛିନ୍ନଧାନ୍ଵା ଵିସାରଥିଃ । ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରଂ ଘୋରମମ୍ବିକାନିଧନୋଦ୍ଯତଃ
ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ସାରଥିକୁ ଏକସাথে ପତିତ କରିଦେଲେ । ଘୋଡ଼ା ମରିଗଲା, ଧନୁ ଭଙ୍ଗିଗଲା, ସାରଥି ନାହିଁ; ଏହାପରେ ଦାନବ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଇ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଗକୁ ଆସିଲା ।
ଚିଚ୍ଛେଦାପତତସ୍ତସ୍ଯ ମୁଦ୍ଗରଂ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ତଥାପି ସୋ ଽଭ୍ଯଧାଵତ୍ତାଂ ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗଵାନ୍
ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଗଦାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ କାଟିଦେଲେ । ତଥାପି, ସେ ତାଙ୍କ ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ ବେଗରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା ।
ସ ମୁଷ୍ଟିଂ ପାତଯାମାସ ହୃଦଯେ ଦୈତ୍ଯପୁଙ୍ଗଵଃ । ଦେଵ୍ଯାସ୍ତଂ ଚାପି ସା ଦେଵୀ ତଲେନୋରସ୍ଯତାଡଯତ୍
ଏହି ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଦେବୀଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ତାଙ୍କର ମୁଠିରେ ଭଳି ଘାତ କଲେ । ଦେବୀ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ତାଳି ଦେଇ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ ।
ତଲପ୍ରହାରାଭିହତୋ ନିପପାତ ମହୀତଲେ । ସ ଦୈତ୍ଯରାଜଃ ସହସା ପୁନରେଵ ତଥୋତ୍ଥିତଃ
ଦେବୀଙ୍କ ହାତର ଘାତରେ, ଦେତ୍ୟରାଜ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ ଆଉ ଏକଥରେ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଗଲେ ।