ତମାଯାନ୍ତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଦେଵୀ ଶଙ୍ଘମଵାଦଯତ୍ । ଜ୍ଯାଶବ୍ଦଂ ଚାପି ଧନୁଷଶ୍ଚକାରାତୀଵ ଦୁଃ ସହମ୍
ତାଙ୍କୁ ଆଗେଇଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଘଣ୍ଟି ଧ୍ୱନି କରିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଧନୁଷର ତାଣିର ସବ୍ଦ ଅସହ୍ୟ ଭାବେ ଗୁଞ୍ଜିଲା।
ପୂରଯାମାସ କକୁଭୋ ନିଜଘଣ୍ଟାସ୍ଵନେନ ଚ । ସମସ୍ତଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯାନାଂ ତେଜୋଵଧଵିଧାଯିନା
ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଘଣ୍ଟିର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଯାହା ଦାନବ ସେନାମାନଙ୍କର ସାହସକୁ କମାଇଦେଲା।
ତତଃ ସିଂହୋ ମହାନାଦୈସ୍ତ୍ଯାଜିତେଭମହାମଦୈଃ । ପୂରଯାମାସ ଗଗନଂ ଗାଂ ତଥୈଵ ଦିଶୋ ଦଶ
ତାପରେ ସିଂହଟି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି, ଆକାଶ, ମାଟି ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଏମିତି ଭରିଦେଲା, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ମତ୍ତ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହେଉଛି।
ତତଃ କାଲୀ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ଗଗନଂ କ୍ଷ୍ମାମତାଡଯତ୍ । କରାଭ୍ଯାଂ ତନ୍ନିନାଦେନ ପ୍ରାକ୍ସ୍ଵନାସ୍ତେ ତିରୋହିତାଃ
ତାପରେ କାଳୀ ଉଡ଼ି ଆକାଶ ଓ ମାଟିକୁ ଦୁଇହାତରେ ମାରିଲେ; ସେଇ ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
ଅଟ୍ଟାଟ୍ଟହାସମଶିଵଂ ଶିଵଦୂତୀ ଚକାର ହ । ତୈଃ ଶବ୍ଦୈରସୁରାସ୍ତ୍ରେସୁଃ ଶୁମ୍ଭଃ କୋପଂ ପରଂ ଯଯୌ
ଶିବଦୂତୀ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅଶୁଭ ହସ ହସିଲେ; ସେଇ ଶବ୍ଦରେ ଦାନବମାନେ କମ୍ପିଗଲେ ଓ ଶୁମ୍ଭ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ।
ଦୁରାତ୍ମଂସ୍ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠେତି ଵ୍ଯାଜହାରାମ୍ବିକା ଯଦା । ତଦା ଜଯେତ୍ଯଭିହିତଂ ଦେଵୈରାକାଶସଂସ୍ଥିତୈଃ
ଯେତେବେଳେ ଅମ୍ବିକା କହିଲେ, 'ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ରୁହ, ରୁହ', ସେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ଜୟ ଧ୍ୱନି କଲେ।
ଶୁମ୍ଭେନାଗତ୍ଯ ଯା ଶକ୍ତିର୍ମୁକ୍ତା ଜ୍ଵାଲାତିଭୀଷଣା । ଆଯାନ୍ତୀ ଵହ୍ନିକୂଟାଭା ସା ନିରସ୍ତା ମହୋଲ୍କଯା
ଶୁମ୍ଭ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱାଳାରେ ଜଳୁଥିଲା, ଏବଂ ଅଗ୍ନିର ଦଳା ଭଳି ଆସୁଥିଲା, ସେଇ ଶକ୍ତି ଏକ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ସିଂହନାଦେନ ଶୁମ୍ଭସ୍ଯ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଲୋକତ୍ରଯାନ୍ତରମ୍ । ନିର୍ଘାତନିଃ ସ୍ଵନୋ ଘୋରୋ ଜିତଵାନଵନୀପତେ
ଶୁମ୍ଭଙ୍କର ସିଂହ ଗର୍ଜନରେ ତିନି ଜଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଭରିଗଲା; ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ବଜ୍ରପାତ ଭଳି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଲା, ଓ ଭୂମିର ରାଜା।
ଶୁମ୍ଭମୁକ୍ତାଞ୍ଛରାନ୍ଦେଵୀ ଶୁମ୍ଭସ୍ତତ୍ପ୍ରହିତାଞ୍ଛରାନ୍ । ଚିଚ୍ଛେଦ ସ୍ଵଶରୈରୁଗ୍ରୈଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଶୁମ୍ଭ ଯେଉଁ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ତୀରରେ କଟିଦେଲେ । ଏହାପରେ ଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ତୀରରେ ଦେବୀଙ୍କ ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ର ଶତେ ହଜାରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ।
ତତଃ ସା ଚଣ୍ଡିକା କ୍ରୁଦ୍ଧା ଶୂଲେନାଭିଜଘାନ ତମ୍ । ସ ତଦାଭିହତୋ ଭୂମୌ ମୂର୍ଚ୍ଛିତୋ ନିପପାତ ହ
ତାପରେ ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶୂଳରେ ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ । ଏହି ଘାତରେ ଶୁମ୍ଭ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଅଚେତନ ହେଇଗଲେ ।
ତତୋ ନିଶୁମ୍ଭଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚେତନାମାତ୍ତକାର୍ମୁକଃ । ଆଜଘାନ ଶରୈର୍ଦେଵୀଂ କାଲୀଂ କେସରିଣଂ ତଥା
ପୁନି ନିଶୁମ୍ଭ ସଚେତନ ହୋଇ, ଧନୁଷ ଧରି ତୀର ଛାଡ଼ି ଦେବୀ, କାଳୀ ଓ ସିଂହକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ପୁନଶ୍ଚ କୃତ୍ଵା ବାହୂନାମଯୁତଂ ଦନୁଜେଶ୍ଵରଃ । ଚକ୍ରାଯୁଧେନ ଦିତିଜଶ୍ଛାଦଯାମାସ ଚଣ୍ଡିକାମ୍
ପୁନି ଦାନବରାଜ ନିଶୁମ୍ଭ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦଶ ହଜାର କରି, ଚକ୍ର ଧରି ଚଣ୍ଡିକା ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ ।
ତତୋ ଭଗଵତୀ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗାର୍ତିନାଶିନୀ । ଚିଚ୍ଛେଦ ତାନି ଚକ୍ରାଣି ସ୍ଵଶରୈଃ ସାଯକାଂଶ୍ଚ ତାନ୍
ତାପରେ ଦୁଃଖ ନାଶକୀ ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଚକ୍ର ଓ ତୀରକୁ ନିଜ ତୀରରେ କଟିଦେଲେ ।
ତତୋ ନିଶୁମ୍ଭୋ ଵେଗେନ ଗଦାମାଦାଯ ଚଣ୍ଡିକାମ୍ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ଵୈ ହନ୍ତୁଂ ଦୈତ୍ଯସେନାସମାଵୃତଃ
ତାପରେ ନିଶୁମ୍ଭ ବେଗରେ ଗଦା ଧରି, ଦାନବ ସେନାରେ ଘିରି, ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଧାଉଥିଲେ ।
ତସ୍ଯାପତତ ଏଵାଶୁ ଗଦାଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚଣ୍ଡିକା । ଖଡ୍ଗେନ ଶିତଧାରେଣ ସ ଚ ଶୂଲଂ ସମାଦଦେ
ସେ ଆଗକୁ ଝପଟି ଆସିବା ସମୟରେ, ଚଣ୍ଡିକା ତାଙ୍କର ଗଦାକୁ ତିକ୍ତ କଠୋର ତଳୱାରରେ ତୁରନ୍ତ କାଟି ଦେଲେ । ସେ ଏହା ପରେ ତାଙ୍କର ଶୂଳକୁ ଧରିଲେ ।
ଶୂଲହସ୍ତଂ ସମାଯାନ୍ତଂ ନିଶୁମ୍ଭମମରାର୍ଦନମ୍ । ହୃଦି ଵିଵ୍ଯାଧ ଶୂଲେନ ଵେଗାଵିଦ୍ଧେନ ଚଣ୍ଡିକା
ଶୂଳ ହାତରେ ନିଶୁମ୍ଭ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ଚଣ୍ଡିକା ତାଙ୍କର ଶୂଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଘୁସି ଦେଲେ ।
ଭିନ୍ନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଶୂଲେନ ହୃଦଯାନ୍ନିଃ ସୃତୋ ଽପରଃ । ମହାବଲୋ ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତିଷ୍ଠେତି ପୁରୁଷୋ ଵଦନ୍
ଶୂଳରେ ହୃଦୟ ଭାଗି ଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପୁରୁଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, 'ଥାମ!'
ତସ୍ଯ ନିଷ୍କ୍ରାମତୋ ଦେଵୀ ପ୍ରହସ୍ଯ ସ୍ଵନଵତ୍ତତଃ । ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଖଡ୍ଗେନ ତତୋ ଽସାଵପତଦ୍ ଭୁଵି
ସେ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ଦେବୀ ହସିଲେ ଏବଂ ତଳୱାରରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ ।
ତତଃ ସିଂହଶ୍ଚଖାଦୋଗ୍ରଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକ୍ଷୁଣ୍ଣଶିରୋଧରାନ୍ । ଅସୁରାଂସ୍ତାଂସ୍ତଥା କାଲୀ ଶିଵଦୂତୀ ତଥାପରାନ୍
ତାପରେ ସିଂହ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ ଓ ନଖରେ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ଉଖି ଦେଲେ । ଏହିପରି କାଳୀ ଓ ଶିବଦୂତୀ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନେକୁ ମାରି ଦେଲେ ।
କୌମାରୀଶକ୍ତିନିର୍ଭିନ୍ନାଃ କେଚିନ୍ନେଶୁର୍ମହାସୁରାଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣୀମନ୍ତ୍ରପୂତେନ ତୋଯେନାନ୍ଯେ ନିରାକୃତାଃ
କୌମାରୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା କିଛି ମହାସୁର ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳରେ ଦୂରେ ହଟିଗଲେ ।
ମାହେଶ୍ଵରୀତ୍ରିଶୂଲେନ ଭିନ୍ନାଃ ପେତୁସ୍ତଥାପରେ । ଵାରାହୀତୁଣ୍ଡଘାତେନ କେଚିଚ୍ଚୂର୍ଣୋକୃତା ଭୁଵି
ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଦାନବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ଭୂମିରେ ବାରାହୀଙ୍କର ମୁହଁର ଘାତରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ।
ଖଣ୍ଡଂ ଖଣ୍ଡଂ ଚ ଚକ୍ରେଣ ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯା ଦାନଵାଃ କୃତାଃ । ଵଜ୍ରେଣ ଚୈନ୍ଦ୍ରୀହସ୍ତାଗ୍ରଵିମୁକ୍ତେନ ତଥାପରେ
ବୈଷ୍ଣବୀଙ୍କର ଚକ୍ରରେ ଦାନବମାନେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କର ହସ୍ତରୁ ଫିଙ୍ଗାଯିଥିବା ବଜ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
କେଚିଦ୍ଵିନେଶୁରସୁରାଃ କେଚିନ୍ନଷ୍ଟା ମହାହଵାତ୍ । ଭକ୍ଷିତାଶ୍ଚାପରେ କାଲୀଶିଵଦୂତୀମୃଗାଧିପୈଃ
କିଛି ଅସୁର ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, କିଛି ମହାଯୁଦ୍ଧରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ କାଳୀ, ଶିବଦୂତୀ ଓ ସିଂହରେ ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ।
ଋଷିରୁଵାଚ ନିଶୁମ୍ଭଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭ୍ରାତରଂ ପ୍ରାଣସଂମିତମ୍ । ହନ୍ଯମାନଂ ବଲଂ ଚୈଵ ଶୁମ୍ଭଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ଋଷି କହିଲେ: ନିଶୁମ୍ଭ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ସମାନ ଭାଇ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ସେନା ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଶୁମ୍ଭ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ବଲାଵଲେପାଦ୍ ଦୁଷ୍ଟେ ତ୍ଵଂ ମା ଦୁର୍ଗେ ଗର୍ଵମାଵହ । ଅନ୍ଯାସାଂ ବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯୁଧ୍ଯସେ ଯାତିମାନିନୀ
ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ଦୁଷ୍ଟ ହେଇଛ, ଦୁର୍ଗା, ଗର୍ବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛ, ନିଜକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବୁଛ।
ଏକୈଵାହଂ ଜଗତ୍ଯତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯା କା ମମାପରା । ପଶ୍ଯୈତା ଦୁଷ୍ଟ ମଯ୍ଯେଵ ଵିଶନ୍ତ୍ଯୋ ମଦ୍ଵିଭୂତଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକା, ମୋ ଦ୍ୱିତୀୟ କିଏ ଅଛି? ଦୁଷ୍ଟେ, ଦେଖ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଲିନ ହେଉଛନ୍ତି; ଏମାନେ ମୋର ନିଜ ଶକ୍ତିର ଉପାଦାନ।
ତତଃ ସମସ୍ତାସ୍ତା ଦେଵ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାଣୀପ୍ରମୁଖା ଲଯମ୍ । ତସ୍ଯା ଦେଵ୍ଯାସ୍ତନୌ ଜଗ୍ମୁରେକାଵାସୀତ୍ତଦାମ୍ବିକା
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଲୟରେ ଲିନ ହେଲେ; ସେଠି ଏକମାତ୍ର ଅମ୍ବିକା ରହିଗଲେ।
ଅହଂ ଵିଭୂତ୍ଯା ବହୁଭିରିହ ରୂପୈର୍ଯଦାସ୍ଥିତା । ସତ୍ସଂହୃତଂ ମଯୈକୈଵ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯାଜୌ ସ୍ଥିରୋ ଭଵ
ମୁଁ ଏଠି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ସବୁ ଲୟ ହେଉଛି, ମୁଁ ଏକା ରହିଯାଏ; ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ ରୁହ।
ତତଃ ପ୍ରଵଵୃତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶୁମ୍ଭସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାମସୁରାଣାଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ଓ ଶୁମ୍ଭଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଶରଵର୍ଷୈଃ ଶିତୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈସ୍ତଥା ଚାସ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ । ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ ଭୂଯଃ ସର୍ଵଲୋକଭଯଙ୍କରମ୍
ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ପୁନି ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଅଗଣିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲା।