ଯୋ ମାଂ ଜଯତି ସଂଗ୍ରାମେ ଯୋ ମେ ଦର୍ପଂ ଵ୍ଯପୋହତି । ଯୋ ମେ ପ୍ରତିବଲୋ ଲୋକେ ସ ମେ ଭର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଯିବି, ଯେଉଁଠି ମୋ ଅହଂକାର କମିଯିବ, ଯେଉଁଠି ଏହି ସଂସାରରେ ମୋ ସମାନ ଶକ୍ତି ରହିଛି—ସେଇ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।
ତଦାଗଚ୍ଛତୁ ଶୁମ୍ଭୋ ଽତ୍ର ନିଶୁମ୍ଭୋ ଵା ମହାସୁରଃ । ମାଂ ଜିତ୍ଵା କିଂ ଚିରେଣାତ୍ର ପାଣି ଗୃହ୍ଣାତୁ ମେ ଲଘୁ
ଶୁମ୍ଭ କିମ୍ବା ନିଶୁମ୍ଭ, ଏହି ଦୁଇ ମହା ଦାନବ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ମୋତେ ହାରାଇଲେ, ଏଠି ଅପେକ୍ଷା କାହିଁକି? ଶୀଘ୍ର ମୋ ହାତ ଧରନ୍ତୁ।
ଅଵଲିପ୍ତାସି ମୈଵଂ ତ୍ଵଂ ଦେଵି ବ୍ରୂହି ମମାଗ୍ରତଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ କଃ ପୁମାଂସ୍ତିଷ୍ଠେଦଗ୍ରେ ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭଯୋଃ
ତୁମେ ଅହଂକାରୀ ହେବା ଦେବୀ, ମୋ ସାମ୍ନାରେ କହ; ତିନି ଜଗତରେ କିଏ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହେବ?
ଅନ୍ଯେଷାମପି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ସର୍ଵେ ଦେଵା ନ ଵୈ ଯୁଧି । ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସଂମୁଖେ ଦେଵି କିଂ ପୁନଃ ସ୍ତ୍ରୀ ତ୍ଵମେକିକା
ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହେଇପାରିନାହାନ୍ତି, ଦେବୀ; ତେବେ, ଏକା ଜଣେ ଜନାନୀ ହେଇ, କିପରି ତୁମେ ଠିଆ ହେବ?
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଦେଵାସ୍ତସ୍ଥୁର୍ଯେଷାଂ ନ ସଂଯୁଗେ । ଶୁମ୍ଭାଦୀନାଂ କଥଂ ତେଷାଂ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଯାସ୍ଯସି ସଂମୁଖମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ହଟିଯାଇଛନ୍ତି; ଏକା ଜଣେ ଜନାନୀ ହେଇ, ତୁମେ କିପରି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିବ?
ସା ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ମଯୈଵୋକ୍ତା ପାର୍ଶ୍ଵଂ ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭଯୋଃ । କେଶାକର୍ଷଣନିର୍ଧୂତଗୌରଵା ମା ଗମିଷ୍ଯସି
ମୁଁ ଯେପରି କହିଛି, ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; କେଶ ଟାଣି ଦ୍ୱାରା ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇ ତୁମେ ଯିବନାହିଁ।
ଏଵମେତଦ୍ ବଲୀ ଶୁମ୍ଭୋ ନିଶୁମ୍ଭଶ୍ଚାତିଵୀର୍ଯଵାନ୍ । କିଂ କରୋମି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମେ ଯଦନାଲୋଚିତା ପୁରା
ଏହିପରି ଶୁମ୍ଭ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଟେ, ନିଶୁମ୍ଭ ଅତିବଳୀ ଅଟେ । ମୁଁ କଣ କରିବି ? ଆଗରୁ ଭାବିନାହିଁ, ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲି ।
ସ ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ମଯୋକ୍ତଂ ତେ ଯଦେତତ୍ସର୍ଵମାଦୃତଃ । ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵାସୁରେନ୍ଦ୍ରାଯ ସ ଚ ଯୁକ୍ତଂ କରୋତୁ ତତ୍
ତୁମେ ଯାଅ, ମୁଁ ଯେଉଁପରି ଦେଇଛି, ସମ୍ମାନରେ ସେହି ସବୁ କଥା ଅସୁରମହାରାଜଙ୍କୁ କହ । ସେ ଯେଉଁପରି ଉଚିତ ମନେ କରିବେ, ସେହିପରି କରନ୍ତୁ ।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ସ ଦୂତୋ ଽମର୍ଷପୂରିତଃ । ସମାଚଷ୍ଟ ସମାଗମ୍ଯ ଦୈତ୍ଯରାଜାଯ ଵିସ୍ତରାତ୍
ଦେବୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦୂତ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ଦେମନ୍ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଲା ।
ତସ୍ଯ ଦୂତସ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯାସୁରରାଟ୍ ତତଃ । ସକ୍ରୋଧଃ ପ୍ରାହ ଦୈତ୍ଯାନାମଧିପଂ ଧୂମ୍ରଲୋଚନମ୍
ଦୂତର କଥା ଶୁଣି, ଅସୁରମହାରାଜ କ୍ରୋଧରେ ଧୂମ୍ରଲୋଚନ, ଦେମନ୍ମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟକୁ କହିଲେ ।
ହେ ଧୂମ୍ରଲୋଚନାଶୁ ତ୍ଵଂ ସ୍ଵସୈନ୍ଯପରିଵାରିତଃ । ତାମାନଯ ବଲାଦ୍ ଦୁଷ୍ଟାଂ କେଶାକର୍ଷଣଵିହ୍ଵଲାମ୍
ହେ ଧୂମ୍ରଲୋଚନ, ତୁମର ସେନା ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟାକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆଣିନିଅ, ଯଦି ବିରୋଧ କରେ, ତାଙ୍କ ଚୁଲ ଟାଣି ଆଣ ।
ତତ୍ପରିତ୍ରାଣଦଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଯଦି ଵୋତ୍ତିଷ୍ଠତେ ଽପରଃ । ସ ହନ୍ତଵ୍ଯୋ ଽମରୋ ଵାପି ଯକ୍ଷୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ ଏଵ ଵା
ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆସେ, ସେ ଅମର, ଯକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଗନ୍ଧର୍ବ ହେଉ, ସେକୁ ମାରିଦେବା ଉଚିତ ।
ତେନାଜ୍ଞପ୍ତସ୍ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ସ ଦୈତ୍ଯୋ ଧୂମ୍ରଲୋଚନଃ । ଵୃତଃ ପଷ୍ଟ୍ଯା ସହସ୍ରାଣାମସୁରାଣାଂ ଦ୍ରୁତଂ ଯଯୋ
ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ଧୂମ୍ରଲୋଚନ ଦାନବ ହଜାର ହଜାର ଅସୁରଙ୍କ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲା ।
ନ ଚେତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯାଦ୍ଯ ଭଵତୀ ମଦ୍ଭର୍ତାରମୁପୈଷ୍ଯତି । ତତୋ ବଲାନ୍ନଯାମ୍ଯେଷ କେଶାକର୍ଷଣଵିହ୍ଵଲାମ୍
ଆଜି ଆପଣ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ନାଆସିଲେ, ତେବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚୁଲ ଧରି ଟାଣି ନେଇଯିବି ।
ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରେଣ ପ୍ରହିତୋ ବଲଵାନ୍ ବଲସଂଵୃତଃ । ବଲାନ୍ନଯସି ମାମେଵଂ ତତଃ କିଂ ତେ କରୋମ୍ଯହମ୍
ଦାନବ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦଳ ସହିତ ଆସିଛି, ଆପଣ ମୋତେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନେଇଯିବେ, ତେବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କଣ କରିପାରିବି ?
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋ ଽଭ୍ଯଧାଵତ୍ତାମସୁରୋ ଧୂମ୍ରଲୋଚନଃ । ହୁଙ୍କାରେଣୈଵ ତଂ ଭସ୍ମ ସା ଚକାରାମ୍ବିକା ତତଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଧୂମ୍ରଲୋଚନ ଦାନବ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା; ଦେବୀ ଏକ ଗର୍ଜନରେ ତାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ ।
ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ମହାସୈନ୍ଯମସୁରାଣାଂ ତଥାମ୍ବିକା । ଵଵର୍ଷ ସାଯକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈସ୍ତଥା ଶକ୍ତିପରଶ୍ଵଧୈଃ
ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଅସୁର ସେନାକୁ ଦେବୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଶକ୍ତି ଓ କୁଟାର ମାରି ବର୍ଷା କଲେ ।
ତତୋ ଧୁତସଟଃ କୋପାତ୍ କୃତ୍ଵା ନାଦଂ ସୁଭୈରଵମ୍ । ପପାତାସୁରସେନାଯାଂ ସିଂହୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ସ୍ଵଵାହନଃ
ତାପରେ, ଦେବୀଙ୍କର ସିଂହ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି, ଅସୁର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଜମ୍ପ କଲା ।
କାଂଶ୍ଚିତ୍ କରପ୍ରହାରେଣ ଦୈତ୍ଯାନାସ୍ଯେନ ଚାପରାନ୍ । ଆକ୍ରମ୍ଯ ଚାଧରେଣାନ୍ଯାନ୍ ସ ଜଘାନ ମହାସୁରାନ୍
ସେ ସିଂହ କେତେକ ଦାନବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପାଉଁ ଦେଇ ଆଘାତ କରିଲେ, କେତେକଙ୍କୁ ମୁହଁରେ ଧରିଲେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ତଳ ଜିହ୍ବାରେ ଧରି ମାରିଦେଲେ।
କେଷାଞ୍ଚିତ୍ ପାଟଯାମାସ ନଖୈଃ କୋଷ୍ଠାନି କେସରୀ । ତଥା ତଲପ୍ରିହାରେଣ ଶିରାଂସି କୃତଵାନ୍ ପୃଥକ୍
ସିଂହ କେତେକ ଦାନବଙ୍କର ପେଟ ନଖରେ ଫାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଳ ଦେଇ ଆଘାତ କରି କେତେକଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଅଲଗା କରିଦେଲେ।
ଵିଚ୍ଛିନ୍ନବାହୁଶିରସଃ ସୃତାସ୍ତେନ ତଥାପରେ । ପପୌ ଚ ରୁଧିରଂ କୋଷ୍ଠାଦନ୍ଯେଷାଂ ଧୁତକେସରଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବାହୁ ଓ ମୁଣ୍ଡ କଟାଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ପଡିଗଲେ; ଏବଂ ସିଂହ ତାଙ୍କର କେଶ ଝାଡ଼ି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ପେଟରୁ ରକ୍ତ ପିଇଲେ।
କ୍ଷଣେନ ତଦ୍ବଲଂ ସର୍ଵଂ କ୍ଷଯଂ ନୀତଂ ମହାତ୍ମନା । ତେନ କେସରିଣା ଦେଵ୍ଯା ଵାହନେନାତିକୋପିନା
ଏହି ସିଂହ, ଦେବୀଙ୍କର ରୁଷ୍ଟ ଭାଗିନୀ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମସୁରଂ ଦେଵ୍ଯା ନିହତଂ ଧୂମ୍ରଲୋଚନମ୍ । ବଲଂ ଚ କ୍ଷଯିତଂ କୃତ୍ସ୍ତ୍ରଂ ଦେଵୀକେସରିଣା ତତଃ
ଦେବୀ ଧୂମ୍ରଲୋଚନ ଦାନବକୁ ମାରିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସିଂହ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି,
ଚୁକୋପ ଦୈତ୍ଯାଧିପତିଃ ଶୁମ୍ଭଃ ପ୍ରସ୍ଫୁରିତାଧରଃ । ଆଜ୍ଞାପଯାମାସ ଚ ତୌ ଚଣ୍ଡମୁଣ୍ଡୌ ମହାସୁରୌ
ଦାନବମାନ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଶୁମ୍ଭ, ରାଗରେ ତାଙ୍କର ଅଧର କମ୍ପି ଉଠିଲା, ଏବଂ ସେ ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦୁଇ ମହାଦାନବକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।
ହେ ଚଣ୍ଡ ହେ ମୁଣ୍ଡ ବଲୈର୍ବହୁଭିଃ ପରିଵାରିତୌ । ତତ୍ର ଗଚ୍ଛତ ଗତ୍ଵା ଚ ସା ସମାନୀଯତାଂ ଲଘୁ
ହେ ଚଣ୍ଡ, ହେ ମୁଣ୍ଡ, ତୁମେ ଅନେକ ସେନା ସହିତ ଘେରି ଏଠାକୁ ଯାଉ। ତୁମେ ଯାଇ, ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆଣ।
କେଶେଷ୍ଵାକୃଷ୍ଯ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଵା ଯଦି ଵଃ ସଂଶଯୋ ଯୁଧି । ତଦାଶେଷାଯୁଧୈଃ ସର୍ଵୈରସୁରୈର୍ଵିନିହନ୍ଯତାମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯଦି ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ତାହାଲେ ତାଙ୍କୁ କେଶ ଧରି ଗଛିବା କିମ୍ବା ଏକାଠି ସମସ୍ତ ଅସୁର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଉ।
ତସ୍ଯାଂ ହତାଯାଂ ଦୁଷ୍ଟାଯାଂ ସିଂହେ ଚ ଵିନିପାତିତେ । ଶୀଘ୍ରମାଗମ୍ଯତାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଗୃହୀତ୍ଵା ତାମଥାମ୍ବିକାମ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟା ମରିଗଲେ ଓ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ବାନ୍ଧି ଧରି ଆଣି, ଫେରି ଆସ।
ଆଜ୍ଞପ୍ତାସ୍ତେ ତତୋ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚଣ୍ଡମୁଣ୍ଡପୁରୋଗମାଃ । ଚତୁରଙ୍ଗବଲୋପେତା ଯଯୁରଭ୍ଯୁଦ୍ଯତାଯୁଧାଃ
ଏପରେ ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେତ୍ୟମାନେ, ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଆଗେ ବଢିଲେ।
ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ତତୋ ଦେଵୀମୀଷଦ୍ଧାସାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାମ୍ । ସିଂହସ୍ଯୋପରି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଶୃଙ୍ଗେ ମହତି କାଞ୍ଚନେ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସିଂହ ଉପରେ ରହି, ସୁନା ରଙ୍ଗର ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ, ହାଲୁକା ହସ ମୁହଁରେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ସମାଦାତୁମୁଦ୍ଯମଂ ଚକ୍ରୁରୁଦ୍ଯତାଃ । ଆକୃଷ୍ଟଚାପାସିଧରାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ସତ୍ସମୀପଗାଃ
ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; କେହି ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣିଲେ, କେହି ତଳୱାର ଚଳାଇଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନିକଟରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।