ଯୁଧାଯମାନୋ ତତସ୍ତୌ ତୁ ତସ୍ମାନ୍ନାଗାନ୍ମହୀଂ ଗତୌ । ଯୁଯୁଧାତେ ଽତିସଂରବ୍ଧୌ ପ୍ରହାରୈରତିଦାରୁଣୈଃ
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ଦୁଇଜଣ ଗଜରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଭୟଙ୍କର ମାର ମାରି ଦେଉଥିଲେ।
ତତୋ ଵେଗାତ୍ଖମୁତ୍ପତ୍ଯ ନିପତ୍ଯ ଚ ମୃଗାରିଣା । କରପ୍ରହାରେଣ ଶିରଶ୍ଚାମରସ୍ଯ ପୃଥକ୍କୃତମ୍
ତାପରେ ସିଂହ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ି ତଳକୁ ତେଜରେ ଆସି, ତାଙ୍କର ପା ଦେଇ ଚାମରାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲା।
ଉଦଗ୍ରଶ୍ଚ ରଣେ ଦେଵ୍ଯା ଶିଲାଵୃକ୍ଷାଦିଭିର୍ହତଃ । ଦନ୍ତମୁଷ୍ଟିତଲୈଶ୍ଚୈଵ କରାଲଶ୍ଚ ନିପାତିତଃ
ଉଦଗ୍ରାକୁ ଦେବୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଥର, ଗଛ ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କରି ମାରିଦେଲେ। କରାଳାକୁ ଦେବୀ ଦାନ୍ତ, ମୁଷ୍ଟି ଓ ହାତର ଚାଟିରେ ପ୍ରହାର କରି ଭୂମିରେ ଫେଲିଦେଲେ।
ଦେଵୀ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଗଦାପାତୈଶ୍ଚୂର୍ଣଯାମାସ ଚୋଦ୍ଧତମ୍ । ଵାଷ୍କଲଂ ଭିନ୍ଦିପାଲେନ ବାଣୈସ୍ତାମ୍ରଂ ତଥାନ୍ଧକମ୍
ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉଦ୍ଧତାକୁ ଗଦାର ଘାଁରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଭିଣ୍ଡିପାଳର ଘାଁରେ ଭାଷ୍କଳାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତୀରରେ ତାମ୍ରା ଓ ଅନ୍ଧକାକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଉଗ୍ରାସ୍ଯମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯଞ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ ମହାହନୁମ୍ । ତ୍ରିନେତ୍ରା ଚ ତ୍ରିଶୂଲେନ ଜଘାନ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଉଗ୍ରାସ୍ୟ, ଉଗ୍ରବୀର୍ୟ ଓ ମହାହନୁକୁ ମାରିଦେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ତ୍ରିନେତ୍ରାକୁ ତିନିଶୂଳରେ ହତ କରିଦେଲେ।
ବିଡାଲସ୍ଯାସିନା କାଯାତ୍ ପାତଯାମାସ ଵୈ ଶିରଃ । ଦୁର୍ଧରଂ ଦୁର୍ମୁଖଂ ଚୋଭୌ ଶରୈର୍ନିନ୍ଯେ ଯମକ୍ଷଯମ୍ । କାଲଂ ଚ କାଲଦଣ୍ଡେନ କାଲରାତ୍ରିରପାତଯତ୍
ବିଡାଳର ଶିରକୁ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ତଳୱାରରେ ଦେହରୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ। ଦୁର୍ଧରା ଓ ଦୁର୍ମୁଖା — ଦୁଇଜଣକୁ ତୀରରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। କାଳରାତ୍ରୀ କାଳକୁ କାଳଦଣ୍ଡରେ ମାରିଦେଲେ।
ଅଗ୍ରଦର୍ଶନମତ୍ଯୁଗ୍ରୈଃ ଖଡ୍ଗପାତୈରତାଡଯତ୍ । ଅସିନୈଵାସିଲୋମାନମଚ୍ଛିଦତ୍ ସା ରଣୋତ୍ସଵେ । ଗଣୈଃ ସିଂହେନ ଦେଵ୍ଯା ଚ ଜଯକ୍ଷ୍ଵେଡାକୃତୋତ୍ସଵୈଃ
ଅଗ୍ରଦର୍ଶନାକୁ ଦେବୀ ଭୟଙ୍କର ତଳୱାରର ଘାଁରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସବରେ ତଳୱାରରେ ଅସିଲୋମାକୁ କାଟିଦେଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଦଳ ଓ ସିଂହ ଜୟର ଉତ୍ସବରେ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ସଂକ୍ଷୀଯମାଣେ ତୁ ସ୍ଵସୈନ୍ଯେ ମହିଷାସୁରଃ । ମାହିଷେଣ ସ୍ଵରୂପେଣ ତ୍ରାସଯାମାସ ତାନ୍ ଗଣାନ୍
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ସେନା ନଶ୍ଟ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମହିଷାସୁର ମହିଷ ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦଳକୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କାଂଶ୍ଚିତ୍ତୁଣ୍ଡପ୍ରିହାରେଣ ଖୁରକ୍ଷେପୈସ୍ତଥାପରାନ୍ । ଲାଙ୍ଗୂଲତାଡିତାଂଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ ଶୃଙ୍ଗାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵିଦାରିତାନ୍
କେତେକୁ ସେ ତାଙ୍କର ଚୁଞ୍ଚୁ ଦେଇ ମାରିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଖୁରର ଚାପରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ; ଆଉ କିଛିକୁ ସେ ତାଙ୍କର ପୁଛ ଦେଇ ଚୋଟ ଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶଙ୍ଖ ଦେଇ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
ଵେଗେନ କାଂଶ୍ଚିଦପରାନ୍ ନାଦେନ ଭ୍ରମଣେନ ଚ । ନିଶ୍ଵାସପଵନେନାନ୍ଯାନ୍ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ତାଙ୍କର ତେଜ ଗତିରେ କିଛିକୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଦେଇ ଚୋଟ ଦେଲେ; ଆଉ କିଛିକୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସର ଝଟକାରେ ଭୂମିରେ ପକାଇ ଦେଲେ।
ନିପାତ୍ଯ ପ୍ରମଥାନୀକମଭ୍ଯଧାଵତ ସୋ ଽସୁରଃ । ସିଂହଂ ହନ୍ତୁଂ ମହାଦେଵ୍ଯାଃ କୋପଂ ଚକ୍ରେ ତତୋ ଽମ୍ବିକା
ପ୍ରମଥାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଭୁଲାଇ ଦେଇ, ସେ ଅସୁର ମହାଦେବୀଙ୍କର ସିଂହକୁ ମାରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ; ତେବେ ଅମ୍ବିକା ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ସୋ ଽପି କୋପାନ୍ମହାଵୀର୍ଯଃ ଖୁରକ୍ଷୁଣ୍ଣମହୀତଲଃ । ଶୃଙ୍ଗାଭ୍ଯାଂ ପର୍ଵତାନୁଚ୍ଚୈଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଚ ନନାଦ ଚ
ସେ ମଧ୍ୟ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଖୁର ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଚୋଟ ଦେଲେ, ଶଙ୍ଖ ଦେଇ ପାହାଡ଼କୁ ଉଚ୍ଚରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଏବଂ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ଵେଗଭ୍ରମଣଵିକ୍ଷୁଣ୍ଣା ମହୀ ତସ୍ଯ ଵ୍ଯଶୀର୍ଯତ । ଲାଙ୍ଗୂଲେନାହତଶ୍ଚାବ୍ଧିଃ ପ୍ଲାଵଯାମାସ ସର୍ଵତଃ
ତାଙ୍କର ତେଜ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଓ ଗତିରେ ଭୂମି ଭାଙ୍ଗି ଚିଁଡ଼ିଗଲା; ପୁଛର ଆଘାତରେ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଉଫାନି ଗଲା।
ଧୁତଶୃଙ୍ଗଵିଭିନ୍ନାଶ୍ଚ ଖଣ୍ଡଂ ଖଣ୍ଡଂ ଯଯୁର୍ଘନା । ଶ୍ଵାସାନିଲାସ୍ତାଃ ଶତଶୋ ନିପେତୁର୍ନଭସୋ ଽଚଲାଃ
ତାଙ୍କର ଶଙ୍ଖ ଦେଇ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦେଲେ, ମେଘମାନେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଚିଁଡ଼ିଗଲେ; ଶ୍ୱାସର ଝଟକାରେ ଶତଶଃ ପାହାଡ଼ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ।
ଇତି କ୍ରୋଧସମାଧ୍ମାତମାପତାନ୍ତଂ ମହାସୁରମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସା ଚଣ୍ଡିକା କୋପଂ ତଦ୍ଵଧାଯ ତଦାକରୋତ୍
ଏହିପରି ରାଗରେ ଫୁଲିଉଠି ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଏହି ବଡ଼ ଦାନବକୁ ଦେଖି, ଚଣ୍ଡିକା ତାହାର ନାଶ ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ସା କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଵୈ ପାଶଂ ତଂ ବବନ୍ଧ ମହାସୁରମ୍ । ତତ୍ଯାଜ ମାହିଷଂ ରୂପଂ ସୋ ଽପି ବଦ୍ଧୋ ମହାମୃଧେ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୂରୀ ଫେଙ୍ଗି ଏହି ବଡ଼ ଦାନବକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ; ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନ୍ଧାଯିବା ସମୟରେ ସେ ମହିଷ ରୂପକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ ସିଂହୋ ଽଭଵତ୍ ସଦ୍ଯୋ ଯାଵତ୍ତସ୍ଯାମ୍ବିକା ଶିରଃ । ଛିନତ୍ତି ତାଵତ୍ପୁରୁଷଃ ଖଡ୍ଗପାଣିରଦୃଶ୍ଯତ
ତାପରେ ତୁରନ୍ତ ସେ ସିଂହ ହେଇଗଲେ; ଆମ୍ବିକା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଉଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ତରୁଆ ଧରିଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ଦେଖାଦେଲା।
ତତ ଏଵାଶୁ ପୁରୁଷଂ ଦେଵୀ ଚିଚ୍ଛେଦ ସାଯକୈଃ । ତଂ ଖଡ୍ଗଚର୍ମଣା ସାର୍ଧଂ ତତଃ ସୋ ଽଭୂନ୍ମହାଗଜଃ
ତାପରେ ଦେବୀ ତୁରନ୍ତ ସେ ପୁରୁଷକୁ ତାଙ୍କର ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ତରୁଆ ଓ ଢାଲ ସହିତ ସେ ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ହେଇଗଲେ।
କରେଣ ଚ ମହାସିଂହଂ ତଂ ଚକର୍ଷ ଜଗର୍ଜ ଚ । କର୍ଷତସ୍ତୁ କରଂ ଦେଵୀ ଖଡ୍ଗେନ ନିରକୃନ୍ତତ
ହାତୀ ତାଙ୍କର ଶୁଣ୍ଡରେ ବଡ଼ ସିଂହକୁ ଧରି ଗର୍ଜିଲା; ତାଙ୍କୁ ଟାଣୁଥିବାବେଳେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଶୁଣ୍ଡକୁ ତରୁଆରେ କାଟିଦେଲେ।
ତତୋ ମହାସୁରୋ ଭୂଯୋ ମାହିଷଂ ଵପୁରାସ୍ଥିତଃ । ତଥୈଵ କ୍ଷୋଭଯାମାସ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍
ତାପରେ ବଡ଼ ଦାନବ ପୁଣି ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବରେ ସେ ତିନି ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଜଗନ୍ମାତା ଚଣ୍ଡିକା ପାନମୁତ୍ତମମ୍ । ପପୌ ପୁନଃ ପୁନଶ୍ଚୈଵ ଜହାସାରୁଣଲୋଚନା
ତାପରେ, ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଜଗତ୍ ମାଆ ଚଣ୍ଡିକା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାନୀୟକୁ ପୁନିପୁନି ପିଲେ, ଲାଲ ଆଖିରେ ହସିଲେ।
ନନର୍ଦ ଚାସୁରଃ ସୋ ଽପି ବଲଵୀର୍ଯମଦୋଦ୍ଧତଃ । ଵିଷାଣାବ୍ଯାଞ୍ଚ ଚିକ୍ଷେପ ଚଣ୍ଡିକାଂ ପ୍ରତି ଭୂଧରାନ୍
ସେ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ମଦରେ ମତାଳି ହୋଇ ଗର୍ଜନ କଲା, ତାହାର ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱାରା ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ ଫିଙ୍ଗିଲା।
ସା ଚ ତାନ୍ ପ୍ରହିତାଂସ୍ତେନ ଚୂର୍ଣଯନ୍ତୀ ଶରୋତ୍କରୈଃ । ଉଵାଚ ତଂ ମଦୋଦ୍ଧୂତମୁଖରାଗାକୁଲାକ୍ଷରମ୍
ସେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫିଙ୍ଗାଯାଇଥିବା ପାହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ମଦରେ ରଙ୍ଗିତ ଓ ଉତ୍ତେଜିତ ଶବ୍ଦରେ ତାହାକୁ କହିଲେ।
ଗର୍ଜ ଗର୍ଜ କ୍ଷଣଂ ମୂଢ ମଧୁ ଯାଵତ୍ପିବାମ୍ଯହମ୍ । ମଯା ତ୍ଵଯି ହତେ ଽତ୍ରୈଵ ଗର୍ଜିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଶୁ ଦେଵତାଃ
ମୂଢ଼, ଏକ କ୍ଷଣ ଗର୍ଜନ କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମୋ ପାନୀୟ ପିଉଛି; ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେଲେ ପରେ ଦେବତାମାନେ ଶୀଘ୍ର ଗର୍ଜନ କରିବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ସାରୂଢା ତଂ ମହାସୁରମ୍ । ପାଦେନାକ୍ରମ୍ଯ କଣ୍ଠେ ଚ ଶୂଲେନୈନମତାଡଯତ୍
ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ଉଡ଼ି ଗଲେ, ସେ ମହାଦାନବ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ପା ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଗଳାକୁ ଚାପି ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଳବାରିକୁ ତାହାରେ ଘାତ କଲେ।
ତତଃ ସୋ ଽପି ପଦାକ୍ରାନ୍ତସ୍ତଯା ନିଜମୁଖାତ୍ତତଃ । ଅର୍ଧନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ଏଵାସୀଦ୍ ଦେଵ୍ଯା ଵୀର୍ଯେଣ ସଂଵୃତଃ
ତାପରେ, ଦେବୀ ତାହାରେ ପା ଚାପି ଦେଲେ, ସେ ନିଜ ମୁହଁରୁ ଆଧା ଉପରେ ଆସୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅଟକି ରହିଗଲା।
ଅର୍ଧନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ଏଵାସୌ ଯୁଧ୍ଯମାନୋ ମହାସୁରଃ । ତଯା ମହାସିନା ଦେଵ୍ଯା ଶିରଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ନିପାତିତଃ
ସେ ମହାଅସୁର ଆଧା ଦେହ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତଳୱାରରେ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଏଵଂ ସ ମହିଷୋ ନାମ ସସୈନ୍ଯଃ ସସୁହୃଦ୍ଗଣଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ମୋହଯିତ୍ଵା ତୁ ତଯା ଦେଵ୍ଯା ଵିନାଶିତଃ
ଏଭଳି, ମହିଷ ନାମକ ଅସୁର, ତାଙ୍କର ସେନା ଓ ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ତିନି ଜଗତକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଥିଲେ; ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ସମୂଳେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଥୈସ୍ତଦା ଭୂତୈର୍ମହିଷେ ଵିନିପାତିତେ । ଜଯେତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତତଃ ସର୍ଵୈଃ ସଦେଵାସୁରମାନଵୈଃ
ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ ମହିଷ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ତାପରେ ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକସାଥି 'ଜୟ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତଂ ସର୍ଵଂ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯଂ ନନାଶ ତତ୍ । ପ୍ରହର୍ଷଞ୍ଚ ପରଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସକଲା ଦେଵତାଗଣାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲା ଓ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।