ଛିନ୍ନେ ଽପି ଚାନ୍ଯେ ଶିରସି ପତିତାଃ ପୁନରୁତ୍ଥିତାଃ । କବନ୍ଧା ଯୁଯୁଧୁର୍ଦେଵ୍ଯା ଗୃହୀତପରମାଯୁଧାଃ
କିଛି ଦାନବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟି ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପୁଣି ଉଠିଯାଇଥିଲେ; ସେଇ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତାଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦେବୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ନନୃତୁଶ୍ଚାପରେ ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧେ ତୂର୍ଯଲଯାଶ୍ରିତାଃ । କବନ୍ଧାଶ୍ଛିନ୍ନଖିରସଃ ଖଡ୍ଗ-ଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିପାଣଯଃ
ସେଠାରେ କିଛି ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧର ବାଦ୍ୟ ତାଳରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତଳୱାର, ବର୍ଷା ଓ ଶୂଳ ଧରି ଘୁରୁଥିଲେ।
ପାତିତୈ ରଥନାଗାଶ୍ଵୈରସୁରୈଶ୍ଚ ଵସୁନ୍ଧରା । ଅଗମ୍ଯା ସାଭଵତ୍ ତତ୍ର ଯତ୍ରାଭୂତ୍ ସ ମହାରଣଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବମାନେ ପଡ଼ି ଥିବାରୁ ପୃଥିବୀ ଚାଲିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଶୋଣିତୌଘା ମହାନଦ୍ଯଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଵିସୁସ୍ତ୍ରୁଵୁଃ । ମଧ୍ଯେ ଚାସୁରସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵାରଣାସୁରଵାଜିନାମ୍
ସେଠାରେ ଦାନବ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତର ତେଜ ଧାରା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଡ଼ ନଦୀ ପରି ବହୁଥିଲା।
କ୍ଷଣେନ ତନ୍ମହାସୈନ୍ଯମସୁରାଣାଂ ତଥାମ୍ବିକା । ନିନ୍ଯେ କ୍ଷଯଂ ଯଥା ଵହ୍ନିସ୍ତୃଣଦାରୁମହାଚଯମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀ ଅସୁରମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଏମିତି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଘାସ ଓ କାଠର ଏକ ଏଠା ଦାହି ଦେଇଥାଏ।
ସ ଚ ସିଂହୋ ମହାନାଦମୁତ୍ସୃଜନ୍ ଧୁତକେସରଃ । ଶରୀରେଭ୍ଯୋ ଽମରାରୀଣାମସୂନିଵ ଵିଚିନ୍ଵତି
ସିଂହଟି ତାହାର କେଶ ହଲେଇ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କରି, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଖୋଜୁଥିଲା।
ଦେଵ୍ଯା ଗଣୈଶ୍ଚ ତୈସ୍ତତ୍ର କୃତଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତଥାସୁରୈଃ । ଯଥୈଷାଂ ତୁତୁଷୁର୍ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିମୁଚୋ ଦିଵି
ସେଠାରେ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କର ସେନା ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରିଲେ।
ନିହନ୍ଯମାନଂ ତତ୍ସୈନ୍ଯମଵଲାକ୍ଯ ମହାସୁରଃ । ସେନାନୀଶ୍ଚିକ୍ଷୁରଃ କୋପାଦ୍ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁମଥାମ୍ବିକାମ୍
ତାଙ୍କର ସେନା ନିହତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ଅସୁର ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର ରାଗରେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ସ ଦେଵୀଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ଵଵର୍ଷ ସମରେ ଽସୁରଃ । ଯଥା ମେରୁଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗଂ ତୋଯଵର୍ଷେଣ ତୋଯଦଃ
ଏହି ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଣେକ ବାଣର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚୁଡ଼ାରେ ବର୍ଷା କରେ।
ତସ୍ଯ ଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵୀ ଲୀଲଯୈଵ ଶରୋତ୍କରାନ୍ । ଜଘାନ ତୁରଗାନ୍ ବାଣୈର୍ଯନ୍ତାରଂ ଚୈଵ ଵାଜିନାମ୍
ଦେବୀ ସହଜରେ ତାହାର ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ନିଜ ବାଣରେ ତାହାର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଚାଳକକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ଧନୁଃ ସଦ୍ଯୋ ଧ୍ଵଜଂ ଚାତିସମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ । ଵିଵ୍ଯାଧ ଚୈଵ ଗାତ୍ରେଷୁ ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାନମାଶୁଗୈଃ
ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ତୀବ୍ର ବାଣରେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ଭେଦିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ସ ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵା ଵିରଥୋ ହତାଶ୍ଵୋ ହତସାରଥିଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ତାଂ ଦେଵୀଂ ଖଡ୍ଗ-ଚର୍ମଧରୋ ଽସୁରଃ
ଧନୁଷ୍ୟ, ରଥ, ଘୋଡା ଓ ସାରଥି ହାରାଇ, ଏଉଁ ଅସୁର ତଳେ ପାଦରେ ଖଡ଼ା ଓ ଢାଲ ନେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ।
ସିଂହମାହତ୍ଯ ଖଡ୍ଗେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରେଣ ମୂର୍ଧନି । ଆଜଘାନ ଭୁଜେ ସଵ୍ଯେ ଦେଵୀମପ୍ଯତିଵେଗଵାନ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଖଡ଼ାରେ ସିଂହର ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କରି, ଏଉଁ ଅତି ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଦେବୀଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ମଧ୍ୟ ଘାତ କରିଦେଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ଖଡ୍ଗୋ ଭୁଜଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପଫାଲ ନୃପନନ୍ଦନ । ତତୋ ଜଗ୍ରାହ ଶୂଲଂ ସ କୋପାଦରୁଣଲୋଚନଃ
ଦେବୀଙ୍କ ହାତରେ ଖଡ଼ା ପଡି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ତାପରେ ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ସେ ଶୂଳ ନେଇଲେ।
ଚିକ୍ଷେପ ଚ ତତସ୍ତତ୍ତୁ ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯାଂ ମହାସୁରଃ । ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନଂ ତେଜୋଭୀ ରଵିବିମ୍ବମିଵାମ୍ବରାତ୍
ତାପରେ ସେ ବଡ଼ ଅସୁର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶୂଳକୁ ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯାହା ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ର ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦାପତଚ୍ଛୂଲଂ ଦେଵୀ ଶୂଲମମୁଞ୍ଚତ । ତଚ୍ଛୂଲଂ ଶତଧା ତେନ ନୀତଂ ସ ଚ ମହାସୁରଃ
ଦେବୀ ଦେଖିଲେ ଶୂଳ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଛି, ସେ ନିଜ ଶୂଳ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଦେବୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାହା ଶୂଳ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଏବଂ ସେ ବଡ଼ ଅସୁର ନଷ୍ଟ ହେଲେ।
ହତେ ତସ୍ମିନ୍ ମହାଵୀର୍ଯେ ମହିଷସ୍ଯ ଚମୂପତୌ । ଆଜଗାମ ଗଜାରୂଢଶ୍ଚାମରସ୍ତ୍ରିଦଶାର୍ଦନଃ
ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନାପତି, ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ମରିବା ପରେ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଚାମରା ଗଜରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ।
ସୋ ଽପି ଶକ୍ତିଂ ମୁମୋଚାଥ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତାମମ୍ବିକା ଦ୍ରୁତମ୍ । ହୁଙ୍କାରାଭିହତାଂ ଭୂମୌ ପାତଯାମାସ ନିଷ୍ପ୍ରଭାମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଶାନା କରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବିକା ତୁରନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହୁଁକାର ଦେଇ ଏହି ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଭୂମିରେ ଫେଲିଦେଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିର୍ବଳ କରିଦେଲେ।
ଭଗ୍ନାଂ ଶକ୍ତିଂ ନିପତିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତଃ । ଚିକ୍ଷେପ ଚାମରଃ ଶୂଲଂ ବାଣୈସ୍ତଦପି ସାଚ୍ଛିନତ୍
ତାଙ୍କର ଭଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଚାମରା କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଫିଙ୍ଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଚିରିଦେଲେ।
ତତଃ ସିଂହଃ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ଗଜକୁମ୍ଭାନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧେନ ଯୁଯୁଧେ ତେନୋଚ୍ଚୈସ୍ତ୍ରିଦଶାରିଣା
ତାପରେ ସିଂହ ଉଡ଼ି ଗଜର ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦଉଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଚାମରା ସହ ହାତେ ହାତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲା।
ଯୁଧାଯମାନୋ ତତସ୍ତୌ ତୁ ତସ୍ମାନ୍ନାଗାନ୍ମହୀଂ ଗତୌ । ଯୁଯୁଧାତେ ଽତିସଂରବ୍ଧୌ ପ୍ରହାରୈରତିଦାରୁଣୈଃ
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ଦୁଇଜଣ ଗଜରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଭୟଙ୍କର ମାର ମାରି ଦେଉଥିଲେ।
ତତୋ ଵେଗାତ୍ଖମୁତ୍ପତ୍ଯ ନିପତ୍ଯ ଚ ମୃଗାରିଣା । କରପ୍ରହାରେଣ ଶିରଶ୍ଚାମରସ୍ଯ ପୃଥକ୍କୃତମ୍
ତାପରେ ସିଂହ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ି ତଳକୁ ତେଜରେ ଆସି, ତାଙ୍କର ପା ଦେଇ ଚାମରାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲା।
ଉଦଗ୍ରଶ୍ଚ ରଣେ ଦେଵ୍ଯା ଶିଲାଵୃକ୍ଷାଦିଭିର୍ହତଃ । ଦନ୍ତମୁଷ୍ଟିତଲୈଶ୍ଚୈଵ କରାଲଶ୍ଚ ନିପାତିତଃ
ଉଦଗ୍ରାକୁ ଦେବୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଥର, ଗଛ ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କରି ମାରିଦେଲେ। କରାଳାକୁ ଦେବୀ ଦାନ୍ତ, ମୁଷ୍ଟି ଓ ହାତର ଚାଟିରେ ପ୍ରହାର କରି ଭୂମିରେ ଫେଲିଦେଲେ।
ଦେଵୀ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଗଦାପାତୈଶ୍ଚୂର୍ଣଯାମାସ ଚୋଦ୍ଧତମ୍ । ଵାଷ୍କଲଂ ଭିନ୍ଦିପାଲେନ ବାଣୈସ୍ତାମ୍ରଂ ତଥାନ୍ଧକମ୍
ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉଦ୍ଧତାକୁ ଗଦାର ଘାଁରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଭିଣ୍ଡିପାଳର ଘାଁରେ ଭାଷ୍କଳାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତୀରରେ ତାମ୍ରା ଓ ଅନ୍ଧକାକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଉଗ୍ରାସ୍ଯମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯଞ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ ମହାହନୁମ୍ । ତ୍ରିନେତ୍ରା ଚ ତ୍ରିଶୂଲେନ ଜଘାନ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଉଗ୍ରାସ୍ୟ, ଉଗ୍ରବୀର୍ୟ ଓ ମହାହନୁକୁ ମାରିଦେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ତ୍ରିନେତ୍ରାକୁ ତିନିଶୂଳରେ ହତ କରିଦେଲେ।
ବିଡାଲସ୍ଯାସିନା କାଯାତ୍ ପାତଯାମାସ ଵୈ ଶିରଃ । ଦୁର୍ଧରଂ ଦୁର୍ମୁଖଂ ଚୋଭୌ ଶରୈର୍ନିନ୍ଯେ ଯମକ୍ଷଯମ୍ । କାଲଂ ଚ କାଲଦଣ୍ଡେନ କାଲରାତ୍ରିରପାତଯତ୍
ବିଡାଳର ଶିରକୁ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ତଳୱାରରେ ଦେହରୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ। ଦୁର୍ଧରା ଓ ଦୁର୍ମୁଖା — ଦୁଇଜଣକୁ ତୀରରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। କାଳରାତ୍ରୀ କାଳକୁ କାଳଦଣ୍ଡରେ ମାରିଦେଲେ।
ଅଗ୍ରଦର୍ଶନମତ୍ଯୁଗ୍ରୈଃ ଖଡ୍ଗପାତୈରତାଡଯତ୍ । ଅସିନୈଵାସିଲୋମାନମଚ୍ଛିଦତ୍ ସା ରଣୋତ୍ସଵେ । ଗଣୈଃ ସିଂହେନ ଦେଵ୍ଯା ଚ ଜଯକ୍ଷ୍ଵେଡାକୃତୋତ୍ସଵୈଃ
ଅଗ୍ରଦର୍ଶନାକୁ ଦେବୀ ଭୟଙ୍କର ତଳୱାରର ଘାଁରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସବରେ ତଳୱାରରେ ଅସିଲୋମାକୁ କାଟିଦେଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଦଳ ଓ ସିଂହ ଜୟର ଉତ୍ସବରେ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ସଂକ୍ଷୀଯମାଣେ ତୁ ସ୍ଵସୈନ୍ଯେ ମହିଷାସୁରଃ । ମାହିଷେଣ ସ୍ଵରୂପେଣ ତ୍ରାସଯାମାସ ତାନ୍ ଗଣାନ୍
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ସେନା ନଶ୍ଟ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମହିଷାସୁର ମହିଷ ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦଳକୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କାଂଶ୍ଚିତ୍ତୁଣ୍ଡପ୍ରିହାରେଣ ଖୁରକ୍ଷେପୈସ୍ତଥାପରାନ୍ । ଲାଙ୍ଗୂଲତାଡିତାଂଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ ଶୃଙ୍ଗାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵିଦାରିତାନ୍
କେତେକୁ ସେ ତାଙ୍କର ଚୁଞ୍ଚୁ ଦେଇ ମାରିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଖୁରର ଚାପରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ; ଆଉ କିଛିକୁ ସେ ତାଙ୍କର ପୁଛ ଦେଇ ଚୋଟ ଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶଙ୍ଖ ଦେଇ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
ଵେଗେନ କାଂଶ୍ଚିଦପରାନ୍ ନାଦେନ ଭ୍ରମଣେନ ଚ । ନିଶ୍ଵାସପଵନେନାନ୍ଯାନ୍ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ତାଙ୍କର ତେଜ ଗତିରେ କିଛିକୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଦେଇ ଚୋଟ ଦେଲେ; ଆଉ କିଛିକୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସର ଝଟକାରେ ଭୂମିରେ ପକାଇ ଦେଲେ।