ନିଶ୍ଵସାନ୍ମୁମୁଚେ ଯାଂଶ୍ଚ ଯୁଧ୍ଯମାନା ରଣେ ଽମ୍ବିକା । ତ ଏଵ ସଦ୍ଯଃ ସମ୍ଭୂତା ଗଣାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଶ୍ୱାସରୁ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶତ-ସହସ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ସହାୟକ ଦଳ ଉପଜିଲା।
ଯୁଯୁଧୁସ୍ତେ ପରଶୁଭିର୍ଭିନ୍ଦିପାଲାସିପଟ୍ଟିଶୈଃ । ନାଶଯନ୍ତୋ ଽସୁରଗଣାନ୍ ଦେଵୀଶକ୍ତ୍ଯୁପବୃଂହିତାଃ
ପରଶୁ, ଗଦା, ତଳୱାର ଓ ବଣ୍ଡୁକ ନେଇ, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅସୁର ଦଳକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଅଵାଦଯନ୍ତ ପଟହାନ୍ ଗଣାଃ ଶଙ୍ଖାଂସ୍ତଥାପରେ । ମୃଦଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ତଥୈଵାନ୍ଯେ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଦ୍ଧମହୋତ୍ସଵେ
ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ସେନା ଢୋଳ ବଜାଇଲେ, କିଛି ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ, ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସବରେ।
ତତୋ ଦେଵୀ ତ୍ରିଶୂଲେନ ଗଦଯା ଶକ୍ତିଵୃଷ୍ଟିଭିଃ । ଶଡ୍ଗାଦିଭିଶ୍ଚ ଶତଶୋ ନିଜଘାନ ମହାସୁରାନ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, ବର୍ଷା ଓ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନବମାନୋକୁ ମାରିଦେଲେ।
ପାତଯାମାସ ଚୈଵାନ୍ଯାନ୍ ଘଣ୍ଟାସ୍ଵନଵିମୋହିତାନ୍ । ଅସୁରାନ୍ ଭୁଵି ପାଶେନ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚାନ୍ଯାନକର୍ଷଯତ୍
ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ମୁହଁ ଘୁରାଇଥିବା କିଛି ଦାନବଙ୍କୁ ସେ ଭୂମିରେ ପକାଇ ଫେଲିଲେ, ଆଉ କିଛିଙ୍କୁ ପାଶ ଦେଇ ବାନ୍ଧି ଟାଣି ନେଲେ।
କେଚିଦ୍ ଦ୍ଵିଧା କୃତାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଡ୍ଗପାତୈସ୍ତଥାପରେ । ଵିପୋଥିତା ନିପାତେନ ଗଦଯା ଭୁଵି ଶେରତେ
କିଛି ଦାନବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରର ଆଘାତରେ ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଗଦାରେ ପିଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଗଲେ।
ଵେମୁଶ୍ଚ କେଚିଦ୍ରୁଧିରଂ ମୁସଲେ ଭୃଶଂ ହତାଃ । କେଚିନ୍ନପାତିତା ଭୂମୌ ଭିନ୍ନାଃ ଶୂଲେନ ଵକ୍ଷସି
କିଛି ଦାନବ ମୁସଳରେ ଭଲଭାବେ ମାରାଯାଇ ରକ୍ତ ବମିଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଛାତି ଭିଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ନିରନ୍ତରାଃ ଶରୌଘେଣ କୃତାଃ କେଚିଦ୍ରଣାଜିରେ । ଶୈଲାନୁକାରିଣଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ମୁମୁଚୁସ୍ତ୍ରିଦଶାର୍ଦନାଃ
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ଦାନବ ଶରରେ ଭରିଯାଇ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନୋକୁ ଯେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କେଷାଞ୍ଚିଦ୍ଵାହଵଶ୍ଛିନ୍ନାଶ୍ଛିନ୍ନଗ୍ରୀଵାସ୍ତଥାପରେ । ଶିରାଂସି ପେତୁରନ୍ଯେଷାମନ୍ଯେ ମଧ୍ଯେ ଵିଦାରିତାଃ
କିଛିଙ୍କ ହାତ କଟିଯାଇଥିଲା, ଆଉ କିଛିଙ୍କ ଗଳା କଟିଯାଇଥିଲା; କିଛିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ଆଉ କିଛି ମଧ୍ୟରେ ଫାଟିଯାଇଥିଲେ।
ଵିଚ୍ଛିନ୍ନଜଙ୍ଘାସ୍ତ୍ଵପରେ ପେତୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ମହାସୁରାଃ । ଏକବାହ୍ଵକ୍ଷିଚରଣାଃ କେଚିଦ୍ଦେଵ୍ଯା ଦ୍ଵିଧା କୃତାଃ
ଅନ୍ୟ କିଛି ବଡ଼ ଦାନବଙ୍କ ଗୋଡ଼ କଟିଯାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; କିଛି ଦାନବ ଏକ ହାତ, ଛାତି କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ ରହି ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇଗଲେ।
ଛିନ୍ନେ ଽପି ଚାନ୍ଯେ ଶିରସି ପତିତାଃ ପୁନରୁତ୍ଥିତାଃ । କବନ୍ଧା ଯୁଯୁଧୁର୍ଦେଵ୍ଯା ଗୃହୀତପରମାଯୁଧାଃ
କିଛି ଦାନବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟି ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପୁଣି ଉଠିଯାଇଥିଲେ; ସେଇ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତାଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦେବୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ନନୃତୁଶ୍ଚାପରେ ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧେ ତୂର୍ଯଲଯାଶ୍ରିତାଃ । କବନ୍ଧାଶ୍ଛିନ୍ନଖିରସଃ ଖଡ୍ଗ-ଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିପାଣଯଃ
ସେଠାରେ କିଛି ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧର ବାଦ୍ୟ ତାଳରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତଳୱାର, ବର୍ଷା ଓ ଶୂଳ ଧରି ଘୁରୁଥିଲେ।
ପାତିତୈ ରଥନାଗାଶ୍ଵୈରସୁରୈଶ୍ଚ ଵସୁନ୍ଧରା । ଅଗମ୍ଯା ସାଭଵତ୍ ତତ୍ର ଯତ୍ରାଭୂତ୍ ସ ମହାରଣଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବମାନେ ପଡ଼ି ଥିବାରୁ ପୃଥିବୀ ଚାଲିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଶୋଣିତୌଘା ମହାନଦ୍ଯଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଵିସୁସ୍ତ୍ରୁଵୁଃ । ମଧ୍ଯେ ଚାସୁରସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵାରଣାସୁରଵାଜିନାମ୍
ସେଠାରେ ଦାନବ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତର ତେଜ ଧାରା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଡ଼ ନଦୀ ପରି ବହୁଥିଲା।
କ୍ଷଣେନ ତନ୍ମହାସୈନ୍ଯମସୁରାଣାଂ ତଥାମ୍ବିକା । ନିନ୍ଯେ କ୍ଷଯଂ ଯଥା ଵହ୍ନିସ୍ତୃଣଦାରୁମହାଚଯମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀ ଅସୁରମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଏମିତି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଘାସ ଓ କାଠର ଏକ ଏଠା ଦାହି ଦେଇଥାଏ।
ସ ଚ ସିଂହୋ ମହାନାଦମୁତ୍ସୃଜନ୍ ଧୁତକେସରଃ । ଶରୀରେଭ୍ଯୋ ଽମରାରୀଣାମସୂନିଵ ଵିଚିନ୍ଵତି
ସିଂହଟି ତାହାର କେଶ ହଲେଇ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କରି, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଖୋଜୁଥିଲା।
ଦେଵ୍ଯା ଗଣୈଶ୍ଚ ତୈସ୍ତତ୍ର କୃତଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତଥାସୁରୈଃ । ଯଥୈଷାଂ ତୁତୁଷୁର୍ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିମୁଚୋ ଦିଵି
ସେଠାରେ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କର ସେନା ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରିଲେ।
ନିହନ୍ଯମାନଂ ତତ୍ସୈନ୍ଯମଵଲାକ୍ଯ ମହାସୁରଃ । ସେନାନୀଶ୍ଚିକ୍ଷୁରଃ କୋପାଦ୍ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁମଥାମ୍ବିକାମ୍
ତାଙ୍କର ସେନା ନିହତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ଅସୁର ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର ରାଗରେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ସ ଦେଵୀଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ଵଵର୍ଷ ସମରେ ଽସୁରଃ । ଯଥା ମେରୁଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗଂ ତୋଯଵର୍ଷେଣ ତୋଯଦଃ
ଏହି ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଣେକ ବାଣର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚୁଡ଼ାରେ ବର୍ଷା କରେ।
ତସ୍ଯ ଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵୀ ଲୀଲଯୈଵ ଶରୋତ୍କରାନ୍ । ଜଘାନ ତୁରଗାନ୍ ବାଣୈର୍ଯନ୍ତାରଂ ଚୈଵ ଵାଜିନାମ୍
ଦେବୀ ସହଜରେ ତାହାର ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ନିଜ ବାଣରେ ତାହାର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଚାଳକକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ଧନୁଃ ସଦ୍ଯୋ ଧ୍ଵଜଂ ଚାତିସମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ । ଵିଵ୍ଯାଧ ଚୈଵ ଗାତ୍ରେଷୁ ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାନମାଶୁଗୈଃ
ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ତୀବ୍ର ବାଣରେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ଭେଦିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ସ ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵା ଵିରଥୋ ହତାଶ୍ଵୋ ହତସାରଥିଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ତାଂ ଦେଵୀଂ ଖଡ୍ଗ-ଚର୍ମଧରୋ ଽସୁରଃ
ଧନୁଷ୍ୟ, ରଥ, ଘୋଡା ଓ ସାରଥି ହାରାଇ, ଏଉଁ ଅସୁର ତଳେ ପାଦରେ ଖଡ଼ା ଓ ଢାଲ ନେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ।
ସିଂହମାହତ୍ଯ ଖଡ୍ଗେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରେଣ ମୂର୍ଧନି । ଆଜଘାନ ଭୁଜେ ସଵ୍ଯେ ଦେଵୀମପ୍ଯତିଵେଗଵାନ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଖଡ଼ାରେ ସିଂହର ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କରି, ଏଉଁ ଅତି ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଦେବୀଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ମଧ୍ୟ ଘାତ କରିଦେଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ଖଡ୍ଗୋ ଭୁଜଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପଫାଲ ନୃପନନ୍ଦନ । ତତୋ ଜଗ୍ରାହ ଶୂଲଂ ସ କୋପାଦରୁଣଲୋଚନଃ
ଦେବୀଙ୍କ ହାତରେ ଖଡ଼ା ପଡି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ତାପରେ ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ସେ ଶୂଳ ନେଇଲେ।
ଚିକ୍ଷେପ ଚ ତତସ୍ତତ୍ତୁ ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯାଂ ମହାସୁରଃ । ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନଂ ତେଜୋଭୀ ରଵିବିମ୍ବମିଵାମ୍ବରାତ୍
ତାପରେ ସେ ବଡ଼ ଅସୁର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶୂଳକୁ ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯାହା ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ର ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦାପତଚ୍ଛୂଲଂ ଦେଵୀ ଶୂଲମମୁଞ୍ଚତ । ତଚ୍ଛୂଲଂ ଶତଧା ତେନ ନୀତଂ ସ ଚ ମହାସୁରଃ
ଦେବୀ ଦେଖିଲେ ଶୂଳ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଛି, ସେ ନିଜ ଶୂଳ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଦେବୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାହା ଶୂଳ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଏବଂ ସେ ବଡ଼ ଅସୁର ନଷ୍ଟ ହେଲେ।
ହତେ ତସ୍ମିନ୍ ମହାଵୀର୍ଯେ ମହିଷସ୍ଯ ଚମୂପତୌ । ଆଜଗାମ ଗଜାରୂଢଶ୍ଚାମରସ୍ତ୍ରିଦଶାର୍ଦନଃ
ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନାପତି, ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ମରିବା ପରେ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଚାମରା ଗଜରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ।
ସୋ ଽପି ଶକ୍ତିଂ ମୁମୋଚାଥ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତାମମ୍ବିକା ଦ୍ରୁତମ୍ । ହୁଙ୍କାରାଭିହତାଂ ଭୂମୌ ପାତଯାମାସ ନିଷ୍ପ୍ରଭାମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଶାନା କରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବିକା ତୁରନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହୁଁକାର ଦେଇ ଏହି ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଭୂମିରେ ଫେଲିଦେଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିର୍ବଳ କରିଦେଲେ।
ଭଗ୍ନାଂ ଶକ୍ତିଂ ନିପତିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତଃ । ଚିକ୍ଷେପ ଚାମରଃ ଶୂଲଂ ବାଣୈସ୍ତଦପି ସାଚ୍ଛିନତ୍
ତାଙ୍କର ଭଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଚାମରା କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଫିଙ୍ଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଚିରିଦେଲେ।
ତତଃ ସିଂହଃ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ଗଜକୁମ୍ଭାନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧେନ ଯୁଯୁଧେ ତେନୋଚ୍ଚୈସ୍ତ୍ରିଦଶାରିଣା
ତାପରେ ସିଂହ ଉଡ଼ି ଗଜର ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦଉଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଚାମରା ସହ ହାତେ ହାତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲା।