ଗଜଵାଜିସହସ୍ରୌଘୈରନେକୈରୁଗ୍ରଦର୍ଶନଃ । ଵୃତୋ ରଥାନାଂ କୋଟ୍ଯା ଚ ଯୁଦ୍ଧେ ତସ୍ମିନ୍ନଯୁଧ୍ଯତ
ସେଉଁଠି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର-ହଜାର ହାତୀ ଓ ଘୋଡା, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଯୋଧା, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ବିଡାଲାକ୍ଷୋ ଽଯୁତାନାଞ୍ଚ ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିରଥାଯୁତୈଃ । ଯୁଯୁଧେ ସଂଯୁଗେ ତତ୍ର ରଥାନାଂ ପରିଵାରିତଃ
ବିଡାଳାକ୍ଷ ପ୍ରାୟ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ରଥ ଓ ଯୋଧା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଵୃତଃ କାଲୋ ରଥାନାଞ୍ଚ ରଣେ ପଞ୍ଚାଶତାଯୁତୈଃ । ଯୁଯୁଧେ ସଂଯୁଗେ ତତ୍ର ତାଵଦ୍ଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
କାଳ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଚ ତତ୍ରାଯୁତଶୋ ରଥନାଗହଯୈର୍ଵୃତାଃ । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଯୁଗେ ଦେଵ୍ଯା ସହ ତତ୍ର ମହାସୁରାଃ
ଅନ୍ୟ ମହାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଦଶ-ଦଶ ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ରଥାନାଂ ଦନ୍ତିନାଂ ତଥା । ହଯାନାଞ୍ଚ ଵୃତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ରାଭୂନ୍ମହିଷାସୁରଃ
ମହିଷାସୁର ଏଠି କୋଟି କୋଟି ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ତୋମରୈର୍ଭିନ୍ଦିପାଲୈଶ୍ଚ ଶକ୍ତିଭିର୍ମୁସଲୈସ୍ତଥା । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଯୁଗେ ଦେଵ୍ଯା ଖଡ୍ଗୈଃ ପରଶୁପଟ୍ଟିଶୈଃ
ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୋମର, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ମୁସଳ, ତଳୱାର, କୁହା, ଓ ପଟ୍ଟିଶ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କେଚିଚ୍ଚ ଚିକ୍ଷିପୁଃ ଶକ୍ତୀଃ କେଚିତ୍ ପାଶାଂସ୍ତଥାପରେ । ଦେଵୀଂ ଖଡ୍ଗପ୍ରହାରୈସ୍ତୁ ତେ ତାଂ ହନ୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମୁଃ
କେହି ବଣ୍ଡୁକ ଫିଙ୍ଗିଲେ, କେହି ଦୂରୀ ଝାଲିଲେ, ଆଉ କେହି ତଳୱାର ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।
ସାପି ଦେଵୀ ତତସ୍ତାନି ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଚଣ୍ଡିକା । ଲୀଲଯୈଵ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ନିଜଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷିଣୀ
କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ସହଜ ଭାବରେ, ଖେଳି କରି, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଭର୍ଷି ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
ଅନାଯସ୍ତାନନା ଦେଵୀ ସ୍ତୂଯମାନା ସୁରର୍ଷିଭିଃ । ମୁମୋଚାସୁରଦେହେଷୁ ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଚେଶ୍ଵରୀ
ଦେବୀ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଗାଇଥିବାବେଳେ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦେହରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ସୋ ଽପି କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧୁତସଟୋ ଦେଵ୍ଯା ଵାହନକେଶରୀ । ଚଚାରାସୁରସୈନ୍ଯେଷୁ ଵନେଷ୍ଵିଵ ହୁତାଶନଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବା ସିଂହ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାର ମୁଣ୍ଡ ଝାଡ଼ି, ଅସୁର ସେନାରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଥିବା ପରି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲା।
ନିଶ୍ଵସାନ୍ମୁମୁଚେ ଯାଂଶ୍ଚ ଯୁଧ୍ଯମାନା ରଣେ ଽମ୍ବିକା । ତ ଏଵ ସଦ୍ଯଃ ସମ୍ଭୂତା ଗଣାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଶ୍ୱାସରୁ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶତ-ସହସ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ସହାୟକ ଦଳ ଉପଜିଲା।
ଯୁଯୁଧୁସ୍ତେ ପରଶୁଭିର୍ଭିନ୍ଦିପାଲାସିପଟ୍ଟିଶୈଃ । ନାଶଯନ୍ତୋ ଽସୁରଗଣାନ୍ ଦେଵୀଶକ୍ତ୍ଯୁପବୃଂହିତାଃ
ପରଶୁ, ଗଦା, ତଳୱାର ଓ ବଣ୍ଡୁକ ନେଇ, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅସୁର ଦଳକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଅଵାଦଯନ୍ତ ପଟହାନ୍ ଗଣାଃ ଶଙ୍ଖାଂସ୍ତଥାପରେ । ମୃଦଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ତଥୈଵାନ୍ଯେ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଦ୍ଧମହୋତ୍ସଵେ
ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ସେନା ଢୋଳ ବଜାଇଲେ, କିଛି ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ, ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସବରେ।
ତତୋ ଦେଵୀ ତ୍ରିଶୂଲେନ ଗଦଯା ଶକ୍ତିଵୃଷ୍ଟିଭିଃ । ଶଡ୍ଗାଦିଭିଶ୍ଚ ଶତଶୋ ନିଜଘାନ ମହାସୁରାନ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, ବର୍ଷା ଓ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନବମାନୋକୁ ମାରିଦେଲେ।
ପାତଯାମାସ ଚୈଵାନ୍ଯାନ୍ ଘଣ୍ଟାସ୍ଵନଵିମୋହିତାନ୍ । ଅସୁରାନ୍ ଭୁଵି ପାଶେନ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚାନ୍ଯାନକର୍ଷଯତ୍
ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ମୁହଁ ଘୁରାଇଥିବା କିଛି ଦାନବଙ୍କୁ ସେ ଭୂମିରେ ପକାଇ ଫେଲିଲେ, ଆଉ କିଛିଙ୍କୁ ପାଶ ଦେଇ ବାନ୍ଧି ଟାଣି ନେଲେ।
କେଚିଦ୍ ଦ୍ଵିଧା କୃତାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଡ୍ଗପାତୈସ୍ତଥାପରେ । ଵିପୋଥିତା ନିପାତେନ ଗଦଯା ଭୁଵି ଶେରତେ
କିଛି ଦାନବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରର ଆଘାତରେ ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଗଦାରେ ପିଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଗଲେ।
ଵେମୁଶ୍ଚ କେଚିଦ୍ରୁଧିରଂ ମୁସଲେ ଭୃଶଂ ହତାଃ । କେଚିନ୍ନପାତିତା ଭୂମୌ ଭିନ୍ନାଃ ଶୂଲେନ ଵକ୍ଷସି
କିଛି ଦାନବ ମୁସଳରେ ଭଲଭାବେ ମାରାଯାଇ ରକ୍ତ ବମିଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଛାତି ଭିଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ନିରନ୍ତରାଃ ଶରୌଘେଣ କୃତାଃ କେଚିଦ୍ରଣାଜିରେ । ଶୈଲାନୁକାରିଣଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ମୁମୁଚୁସ୍ତ୍ରିଦଶାର୍ଦନାଃ
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ଦାନବ ଶରରେ ଭରିଯାଇ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନୋକୁ ଯେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କେଷାଞ୍ଚିଦ୍ଵାହଵଶ୍ଛିନ୍ନାଶ୍ଛିନ୍ନଗ୍ରୀଵାସ୍ତଥାପରେ । ଶିରାଂସି ପେତୁରନ୍ଯେଷାମନ୍ଯେ ମଧ୍ଯେ ଵିଦାରିତାଃ
କିଛିଙ୍କ ହାତ କଟିଯାଇଥିଲା, ଆଉ କିଛିଙ୍କ ଗଳା କଟିଯାଇଥିଲା; କିଛିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ଆଉ କିଛି ମଧ୍ୟରେ ଫାଟିଯାଇଥିଲେ।
ଵିଚ୍ଛିନ୍ନଜଙ୍ଘାସ୍ତ୍ଵପରେ ପେତୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ମହାସୁରାଃ । ଏକବାହ୍ଵକ୍ଷିଚରଣାଃ କେଚିଦ୍ଦେଵ୍ଯା ଦ୍ଵିଧା କୃତାଃ
ଅନ୍ୟ କିଛି ବଡ଼ ଦାନବଙ୍କ ଗୋଡ଼ କଟିଯାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; କିଛି ଦାନବ ଏକ ହାତ, ଛାତି କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ ରହି ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇଗଲେ।
ଛିନ୍ନେ ଽପି ଚାନ୍ଯେ ଶିରସି ପତିତାଃ ପୁନରୁତ୍ଥିତାଃ । କବନ୍ଧା ଯୁଯୁଧୁର୍ଦେଵ୍ଯା ଗୃହୀତପରମାଯୁଧାଃ
କିଛି ଦାନବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟି ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପୁଣି ଉଠିଯାଇଥିଲେ; ସେଇ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତାଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦେବୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ନନୃତୁଶ୍ଚାପରେ ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧେ ତୂର୍ଯଲଯାଶ୍ରିତାଃ । କବନ୍ଧାଶ୍ଛିନ୍ନଖିରସଃ ଖଡ୍ଗ-ଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିପାଣଯଃ
ସେଠାରେ କିଛି ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧର ବାଦ୍ୟ ତାଳରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତଳୱାର, ବର୍ଷା ଓ ଶୂଳ ଧରି ଘୁରୁଥିଲେ।
ପାତିତୈ ରଥନାଗାଶ୍ଵୈରସୁରୈଶ୍ଚ ଵସୁନ୍ଧରା । ଅଗମ୍ଯା ସାଭଵତ୍ ତତ୍ର ଯତ୍ରାଭୂତ୍ ସ ମହାରଣଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବମାନେ ପଡ଼ି ଥିବାରୁ ପୃଥିବୀ ଚାଲିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଶୋଣିତୌଘା ମହାନଦ୍ଯଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଵିସୁସ୍ତ୍ରୁଵୁଃ । ମଧ୍ଯେ ଚାସୁରସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵାରଣାସୁରଵାଜିନାମ୍
ସେଠାରେ ଦାନବ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତର ତେଜ ଧାରା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଡ଼ ନଦୀ ପରି ବହୁଥିଲା।
କ୍ଷଣେନ ତନ୍ମହାସୈନ୍ଯମସୁରାଣାଂ ତଥାମ୍ବିକା । ନିନ୍ଯେ କ୍ଷଯଂ ଯଥା ଵହ୍ନିସ୍ତୃଣଦାରୁମହାଚଯମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀ ଅସୁରମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଏମିତି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଘାସ ଓ କାଠର ଏକ ଏଠା ଦାହି ଦେଇଥାଏ।
ସ ଚ ସିଂହୋ ମହାନାଦମୁତ୍ସୃଜନ୍ ଧୁତକେସରଃ । ଶରୀରେଭ୍ଯୋ ଽମରାରୀଣାମସୂନିଵ ଵିଚିନ୍ଵତି
ସିଂହଟି ତାହାର କେଶ ହଲେଇ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କରି, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଖୋଜୁଥିଲା।
ଦେଵ୍ଯା ଗଣୈଶ୍ଚ ତୈସ୍ତତ୍ର କୃତଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତଥାସୁରୈଃ । ଯଥୈଷାଂ ତୁତୁଷୁର୍ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିମୁଚୋ ଦିଵି
ସେଠାରେ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କର ସେନା ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରିଲେ।
ନିହନ୍ଯମାନଂ ତତ୍ସୈନ୍ଯମଵଲାକ୍ଯ ମହାସୁରଃ । ସେନାନୀଶ୍ଚିକ୍ଷୁରଃ କୋପାଦ୍ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁମଥାମ୍ବିକାମ୍
ତାଙ୍କର ସେନା ନିହତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ଅସୁର ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର ରାଗରେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ସ ଦେଵୀଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ଵଵର୍ଷ ସମରେ ଽସୁରଃ । ଯଥା ମେରୁଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗଂ ତୋଯଵର୍ଷେଣ ତୋଯଦଃ
ଏହି ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଣେକ ବାଣର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚୁଡ଼ାରେ ବର୍ଷା କରେ।
ତସ୍ଯ ଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵୀ ଲୀଲଯୈଵ ଶରୋତ୍କରାନ୍ । ଜଘାନ ତୁରଗାନ୍ ବାଣୈର୍ଯନ୍ତାରଂ ଚୈଵ ଵାଜିନାମ୍
ଦେବୀ ସହଜରେ ତାହାର ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ନିଜ ବାଣରେ ତାହାର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଚାଳକକୁ ମାରିଦେଲେ।