ଚୁକ୍ଷୁଭୁଃ ସକଲା ଲୋକାଃ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚକମ୍ପିରେ । ଚଚାଲ ଵସୁଧା ଚେଲୁଃ ସକଲାଶ୍ଚ ମହୀଧରାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉତ୍ପାତ ହେଇଉଠିଲେ, ସମୁଦ୍ର ଭୟରେ କମ୍ପିଗଲା; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ହେଲେ।
ଜଯେତି ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁଦା ତାମୂଚୁଃ ସିଂହଵାହିନୀମ୍ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମୁନଯଶ୍ଚୈନାଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମମୂର୍ତଯଃ
ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସିଂହାରୁହା ଦେବୀଙ୍କୁ 'ଜୟ!' ବୋଲି କହିଲେ; ଋଷିମାନେ ଭକ୍ତିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମସ୍ତଂ ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମମରାରଯଃ । ସନ୍ନଦ୍ଧାଖିଲସୈନ୍ଯାସ୍ତେ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁରୁଦାଯୁଧାଃ
ସମସ୍ତ ତ୍ରିଲୋକ ଉତ୍ପାତ ହେଇଉଠିବା ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ସଜି, ଉଠିଲେ।
ଆଃ କିମେତଦିତି କ୍ରୋଧାଦାଭାଷ୍ଯ ମହିଷାସୁରଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ତଂ ଶବ୍ଦମଶେଷୈରସୁରୈର୍ଵୃତଃ
ମହିଷାସୁର କ୍ରୋଧରେ 'ଏହା କଣ?' ବୋଲି କହି, ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ସେ ଶବ୍ଦ ଦିଗରେ ଧାଉଥିଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ତତୋ ଦେଵୀଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଲୋକତ୍ରଯାଂ ତ୍ଵିଷା । ପାଦାକ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ନତଭୁଵଂ କିରୀଟୋଲ୍ଲିଖିତାମ୍ବରାମ୍
ତାପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତିନି ଭୁବନକୁ ଭରି ଦେଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ପାଦ ଛୁଆଁରେ ଭୂମି ନମ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା।
କ୍ଷୋଭିତାଶେଷପାତାଲାଂ ଧନୁର୍ଜ୍ଯାନିଃ ସ୍ଵନେନ ତାମ୍ । ଦିଶୋ ଭୁଜସହସ୍ରେଣ ସମନ୍ତାଦ୍ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତାମ୍
ତାଙ୍କର ଧନୁର ତାରର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ପାତାଳ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଦେବୀ ତାଙ୍କର ହଜାର ହାତ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରି, ସମଗ୍ର ଦିଗ ଭରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦଠିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଵଵୃତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ତଯା ଦେଵ୍ଯା ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ । ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରୈର୍ବହୁଧା ମୁକ୍ତୈରାଦୀପିତଦିଗନ୍ତରମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ମହିଷାସୁରସେନାନୀଶ୍ଚିକ୍ଷୁରାଖ୍ଯୋ ମହାସୁରଃ । ଯୁଯୁଧେ ଚାମରଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚତୁରଙ୍ଗବଲାନ୍ଵିତଃ
ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର ନାମକ ମହାସୁର, ଚାମର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ, ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ରଥାନାମଯୁତୈଃ ଷଡ୍ଭିରୁଦଗ୍ରାଖ୍ଯୋ ମହାସୁରଃ । ଅଯୁଧ୍ଯତାଯୁତାନାଞ୍ଚ ସହସ୍ରେଣ ମହାହନୁଃ
ଉଦଗ୍ର ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଷାଠି ହଜାର ରଥ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ମହାହନୁ ଦଶ ହଜାରର ହଜାର ଦଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିଶ୍ଚ ନିଯୁତୈରସିଲୋମା ମହାସୁରଃ । ଅଯୁତାନାଂ ଶତୈଃ ଷଡ୍ଭିର୍ଵାଷ୍କଲୋ ଯୁଯୁଧେ ରଣେ
ଅସିଲୋମା ନାମକ ମହାସୁର ପ୍ଚାଶ ଲକ୍ଷ ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବାଷ୍କଳ ଛଅ ଲକ୍ଷ ଦଶ ହଜାର ଦଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଗଜଵାଜିସହସ୍ରୌଘୈରନେକୈରୁଗ୍ରଦର୍ଶନଃ । ଵୃତୋ ରଥାନାଂ କୋଟ୍ଯା ଚ ଯୁଦ୍ଧେ ତସ୍ମିନ୍ନଯୁଧ୍ଯତ
ସେଉଁଠି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର-ହଜାର ହାତୀ ଓ ଘୋଡା, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଯୋଧା, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ବିଡାଲାକ୍ଷୋ ଽଯୁତାନାଞ୍ଚ ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିରଥାଯୁତୈଃ । ଯୁଯୁଧେ ସଂଯୁଗେ ତତ୍ର ରଥାନାଂ ପରିଵାରିତଃ
ବିଡାଳାକ୍ଷ ପ୍ରାୟ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ରଥ ଓ ଯୋଧା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଵୃତଃ କାଲୋ ରଥାନାଞ୍ଚ ରଣେ ପଞ୍ଚାଶତାଯୁତୈଃ । ଯୁଯୁଧେ ସଂଯୁଗେ ତତ୍ର ତାଵଦ୍ଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
କାଳ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଚ ତତ୍ରାଯୁତଶୋ ରଥନାଗହଯୈର୍ଵୃତାଃ । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଯୁଗେ ଦେଵ୍ଯା ସହ ତତ୍ର ମହାସୁରାଃ
ଅନ୍ୟ ମହାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଦଶ-ଦଶ ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ରଥାନାଂ ଦନ୍ତିନାଂ ତଥା । ହଯାନାଞ୍ଚ ଵୃତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ରାଭୂନ୍ମହିଷାସୁରଃ
ମହିଷାସୁର ଏଠି କୋଟି କୋଟି ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ତୋମରୈର୍ଭିନ୍ଦିପାଲୈଶ୍ଚ ଶକ୍ତିଭିର୍ମୁସଲୈସ୍ତଥା । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଯୁଗେ ଦେଵ୍ଯା ଖଡ୍ଗୈଃ ପରଶୁପଟ୍ଟିଶୈଃ
ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୋମର, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ମୁସଳ, ତଳୱାର, କୁହା, ଓ ପଟ୍ଟିଶ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କେଚିଚ୍ଚ ଚିକ୍ଷିପୁଃ ଶକ୍ତୀଃ କେଚିତ୍ ପାଶାଂସ୍ତଥାପରେ । ଦେଵୀଂ ଖଡ୍ଗପ୍ରହାରୈସ୍ତୁ ତେ ତାଂ ହନ୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମୁଃ
କେହି ବଣ୍ଡୁକ ଫିଙ୍ଗିଲେ, କେହି ଦୂରୀ ଝାଲିଲେ, ଆଉ କେହି ତଳୱାର ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।
ସାପି ଦେଵୀ ତତସ୍ତାନି ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଚଣ୍ଡିକା । ଲୀଲଯୈଵ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ନିଜଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷିଣୀ
କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ସହଜ ଭାବରେ, ଖେଳି କରି, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଭର୍ଷି ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
ଅନାଯସ୍ତାନନା ଦେଵୀ ସ୍ତୂଯମାନା ସୁରର୍ଷିଭିଃ । ମୁମୋଚାସୁରଦେହେଷୁ ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଚେଶ୍ଵରୀ
ଦେବୀ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଗାଇଥିବାବେଳେ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦେହରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ସୋ ଽପି କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧୁତସଟୋ ଦେଵ୍ଯା ଵାହନକେଶରୀ । ଚଚାରାସୁରସୈନ୍ଯେଷୁ ଵନେଷ୍ଵିଵ ହୁତାଶନଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବା ସିଂହ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାର ମୁଣ୍ଡ ଝାଡ଼ି, ଅସୁର ସେନାରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଥିବା ପରି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲା।
ନିଶ୍ଵସାନ୍ମୁମୁଚେ ଯାଂଶ୍ଚ ଯୁଧ୍ଯମାନା ରଣେ ଽମ୍ବିକା । ତ ଏଵ ସଦ୍ଯଃ ସମ୍ଭୂତା ଗଣାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଶ୍ୱାସରୁ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶତ-ସହସ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ସହାୟକ ଦଳ ଉପଜିଲା।
ଯୁଯୁଧୁସ୍ତେ ପରଶୁଭିର୍ଭିନ୍ଦିପାଲାସିପଟ୍ଟିଶୈଃ । ନାଶଯନ୍ତୋ ଽସୁରଗଣାନ୍ ଦେଵୀଶକ୍ତ୍ଯୁପବୃଂହିତାଃ
ପରଶୁ, ଗଦା, ତଳୱାର ଓ ବଣ୍ଡୁକ ନେଇ, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅସୁର ଦଳକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଅଵାଦଯନ୍ତ ପଟହାନ୍ ଗଣାଃ ଶଙ୍ଖାଂସ୍ତଥାପରେ । ମୃଦଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ତଥୈଵାନ୍ଯେ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଦ୍ଧମହୋତ୍ସଵେ
ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ସେନା ଢୋଳ ବଜାଇଲେ, କିଛି ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ, ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସବରେ।
ତତୋ ଦେଵୀ ତ୍ରିଶୂଲେନ ଗଦଯା ଶକ୍ତିଵୃଷ୍ଟିଭିଃ । ଶଡ୍ଗାଦିଭିଶ୍ଚ ଶତଶୋ ନିଜଘାନ ମହାସୁରାନ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, ବର୍ଷା ଓ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନବମାନୋକୁ ମାରିଦେଲେ।
ପାତଯାମାସ ଚୈଵାନ୍ଯାନ୍ ଘଣ୍ଟାସ୍ଵନଵିମୋହିତାନ୍ । ଅସୁରାନ୍ ଭୁଵି ପାଶେନ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚାନ୍ଯାନକର୍ଷଯତ୍
ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ମୁହଁ ଘୁରାଇଥିବା କିଛି ଦାନବଙ୍କୁ ସେ ଭୂମିରେ ପକାଇ ଫେଲିଲେ, ଆଉ କିଛିଙ୍କୁ ପାଶ ଦେଇ ବାନ୍ଧି ଟାଣି ନେଲେ।
କେଚିଦ୍ ଦ୍ଵିଧା କୃତାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଡ୍ଗପାତୈସ୍ତଥାପରେ । ଵିପୋଥିତା ନିପାତେନ ଗଦଯା ଭୁଵି ଶେରତେ
କିଛି ଦାନବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରର ଆଘାତରେ ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇଗଲେ, ଆଉ କିଛି ଗଦାରେ ପିଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଗଲେ।
ଵେମୁଶ୍ଚ କେଚିଦ୍ରୁଧିରଂ ମୁସଲେ ଭୃଶଂ ହତାଃ । କେଚିନ୍ନପାତିତା ଭୂମୌ ଭିନ୍ନାଃ ଶୂଲେନ ଵକ୍ଷସି
କିଛି ଦାନବ ମୁସଳରେ ଭଲଭାବେ ମାରାଯାଇ ରକ୍ତ ବମିଲେ, ଆଉ କିଛି ଦାନବ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଛାତି ଭିଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ନିରନ୍ତରାଃ ଶରୌଘେଣ କୃତାଃ କେଚିଦ୍ରଣାଜିରେ । ଶୈଲାନୁକାରିଣଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ମୁମୁଚୁସ୍ତ୍ରିଦଶାର୍ଦନାଃ
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ଦାନବ ଶରରେ ଭରିଯାଇ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନୋକୁ ଯେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କେଷାଞ୍ଚିଦ୍ଵାହଵଶ୍ଛିନ୍ନାଶ୍ଛିନ୍ନଗ୍ରୀଵାସ୍ତଥାପରେ । ଶିରାଂସି ପେତୁରନ୍ଯେଷାମନ୍ଯେ ମଧ୍ଯେ ଵିଦାରିତାଃ
କିଛିଙ୍କ ହାତ କଟିଯାଇଥିଲା, ଆଉ କିଛିଙ୍କ ଗଳା କଟିଯାଇଥିଲା; କିଛିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ଆଉ କିଛି ମଧ୍ୟରେ ଫାଟିଯାଇଥିଲେ।
ଵିଚ୍ଛିନ୍ନଜଙ୍ଘାସ୍ତ୍ଵପରେ ପେତୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ମହାସୁରାଃ । ଏକବାହ୍ଵକ୍ଷିଚରଣାଃ କେଚିଦ୍ଦେଵ୍ଯା ଦ୍ଵିଧା କୃତାଃ
ଅନ୍ୟ କିଛି ବଡ଼ ଦାନବଙ୍କ ଗୋଡ଼ କଟିଯାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; କିଛି ଦାନବ ଏକ ହାତ, ଛାତି କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ ରହି ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇଗଲେ।