କାଲଦଣ୍ଡାଦ୍ଯମୋ ଦଣ୍ଡଂ ମାଶଂ ଚାମ୍ବୁପତିର୍ଦଦୌ । ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚାକ୍ଷମାଲାଂ ଦଦୌ ବ୍ରହ୍ମା କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ଯମ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କାଳଦଣ୍ଡ ଦେଲେ, ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ମାଶ ଦେଲେ । ପ୍ରଜାପତି ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷମାଳା ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କମଣ୍ଡଳୁ ଦେଲେ ।
ସମସ୍ତରୋମକୂପେଷୁ ନିଜରଶ୍ମୀନ୍ ଦିଵାକରଃ । କାଲଖ୍ଚ ଦତ୍ତଵାନ୍ ଖଡ୍ଗଂ ତସ୍ଯାଶ୍ଚର୍ମ ଚ ନିର୍ମଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ନିଜ ରଶ୍ମିଗୁଡିକୁ ଦେବୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୋମକୂପରେ ଦେଲେ । କାଳ ତାଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ମଳ ତଳୱାର ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଢାଲ ଦେଲେ ।
କ୍ଷୀରୋଦଶ୍ଚାମଲଂ ହାରମଜରେ ଚ ତଥାମ୍ବରେ । ଚୂଡାମଣିଂ ତଥା ଦିଵ୍ଯଂ କୁଣ୍ଡଲେ କଟକାନି ଚ
କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ମାଆଁ ଏକ ନିର୍ମଳ ହାର, କ୍ଷୟ ନହେଉଥିବା ପୋଷାକ, ଦିବ୍ୟ ଚୂଡାମଣି, କଣଫୁଲ ଓ ବାହୁରେ ପିନ୍ଧିବା କଟକ ପାଇଲେ।
ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ତଥା ଶୁଭ୍ରଂ କେଯୂରାନ୍ ସର୍ଵବାହୁଷୁ । ନୂପୁରୌ ଵିମଲୌ ତଦ୍ଵଦ୍ ଗ୍ରୈଵେଯକମନୁତ୍ତମମ୍ । ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକରତ୍ନାନି ସମସ୍ତାସ୍ଵଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ଚ
ମାଆଁ ଶୁଭ୍ର ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବାହୁରେ କେୟୁର, ନିର୍ମଳ ନୂପୁର, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ରେବେୟକ ଓ ସମସ୍ତ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ରତ୍ନ ଅଙ୍ଗୁଳି ଦେଉଥିବା ଉପହାର ପାଇଲେ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ପରଶୁଞ୍ଚାତିନିର୍ମଲମ୍ । ଅସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନେକରୂପାଣି ତଥାଭେଦ୍ଯଂ ଚ ଦଂଶନମ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମାଆଁଙ୍କୁ ଏକ ଅତି ନିର୍ମଳ ପରଶୁ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ଢାଳ ଦେଲେ।
ଅମ୍ଲାନପଙ୍କଜାଂ ମାଲାଂ ଶିରସ୍ଯୁରସି ଚାପରାମ୍ । ଅଦଦଜ୍ଜଲଧିସ୍ତସ୍ଯୈ ପଙ୍କଜଂ ଚାତିଶୋଭନମ୍
ଜଳର ଦେବତା ମାଆଁଙ୍କୁ ଶିରରେ ପିନ୍ଧିବା ଅମ୍ଲାନ ପଦ୍ମମାଳା, ଛାତିରେ ପିନ୍ଧିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ମାଳା ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମ ଦେଲେ।
ହିମଵାନ୍ ଵାହନଂ ସିଂହଂ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଦଦାଵଶୂନ୍ଯଂ ସୁରଯା ପାନପାତ୍ରଂ ଧନାଧିପଃ
ହିମବତ୍ ମାଆଁଙ୍କୁ ଏକ ସିଂହା ଭାଗା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦେଲେ; ଧନର ଦେବତା ମାଆଁଙ୍କୁ ସଦା ଦିବ୍ୟ ମଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ପାନପାତ୍ର ଦେଲେ।
ଶେଷଶ୍ଚ ସର୍ଵନାଗେଶୋ ମହାମଣିଵିଭୂଷିତମ୍ । ନାଗହାରଂ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ଧତ୍ତେ ଯଃ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ସମସ୍ତ ନାଗଙ୍କର ନାଗରାଜ ଶେଷ, ଯିଏ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମାଆଁଙ୍କୁ ମହାରତ୍ନରେ ଭୂଷିତ ନାଗହାର ଦେଲେ।
ଅନ୍ଯୈରପି ସୁରୈର୍ଦେଵୀ ଭୂଷଣୈରାଯୁଧୈସ୍ତଥା । ସଂମାନିତା ନନାଦୋଚ୍ଚୈଃ ସାଟ୍ଟହାସଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଗହଣା ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିଲେ; ଦେବୀ ପୁନିପୁନି ଉଚ୍ଚ ହସ୍ୟ କରି, ଠାଠା ହସିଲେ।
ତସ୍ଯା ନାଦେନ ଘୋରେଣ କୃତ୍ସ୍ତ୍ରମାପୂରିତଂ ନଭଃ । ଅମାଯତାତିମହତା ପ୍ରତିଶବ୍ଦୋ ମହାନଭୂତ୍
ଦେବୀଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ବନିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ ଭରିଗଲା; ସେ ଅତି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ହେଇଉଠିଲା।
ଚୁକ୍ଷୁଭୁଃ ସକଲା ଲୋକାଃ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚକମ୍ପିରେ । ଚଚାଲ ଵସୁଧା ଚେଲୁଃ ସକଲାଶ୍ଚ ମହୀଧରାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉତ୍ପାତ ହେଇଉଠିଲେ, ସମୁଦ୍ର ଭୟରେ କମ୍ପିଗଲା; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ହେଲେ।
ଜଯେତି ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁଦା ତାମୂଚୁଃ ସିଂହଵାହିନୀମ୍ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମୁନଯଶ୍ଚୈନାଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମମୂର୍ତଯଃ
ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସିଂହାରୁହା ଦେବୀଙ୍କୁ 'ଜୟ!' ବୋଲି କହିଲେ; ଋଷିମାନେ ଭକ୍ତିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମସ୍ତଂ ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମମରାରଯଃ । ସନ୍ନଦ୍ଧାଖିଲସୈନ୍ଯାସ୍ତେ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁରୁଦାଯୁଧାଃ
ସମସ୍ତ ତ୍ରିଲୋକ ଉତ୍ପାତ ହେଇଉଠିବା ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ସଜି, ଉଠିଲେ।
ଆଃ କିମେତଦିତି କ୍ରୋଧାଦାଭାଷ୍ଯ ମହିଷାସୁରଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ତଂ ଶବ୍ଦମଶେଷୈରସୁରୈର୍ଵୃତଃ
ମହିଷାସୁର କ୍ରୋଧରେ 'ଏହା କଣ?' ବୋଲି କହି, ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ସେ ଶବ୍ଦ ଦିଗରେ ଧାଉଥିଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ତତୋ ଦେଵୀଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଲୋକତ୍ରଯାଂ ତ୍ଵିଷା । ପାଦାକ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ନତଭୁଵଂ କିରୀଟୋଲ୍ଲିଖିତାମ୍ବରାମ୍
ତାପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତିନି ଭୁବନକୁ ଭରି ଦେଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ପାଦ ଛୁଆଁରେ ଭୂମି ନମ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା।
କ୍ଷୋଭିତାଶେଷପାତାଲାଂ ଧନୁର୍ଜ୍ଯାନିଃ ସ୍ଵନେନ ତାମ୍ । ଦିଶୋ ଭୁଜସହସ୍ରେଣ ସମନ୍ତାଦ୍ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତାମ୍
ତାଙ୍କର ଧନୁର ତାରର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ପାତାଳ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଦେବୀ ତାଙ୍କର ହଜାର ହାତ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରି, ସମଗ୍ର ଦିଗ ଭରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦଠିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଵଵୃତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ତଯା ଦେଵ୍ଯା ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ । ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରୈର୍ବହୁଧା ମୁକ୍ତୈରାଦୀପିତଦିଗନ୍ତରମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ମହିଷାସୁରସେନାନୀଶ୍ଚିକ୍ଷୁରାଖ୍ଯୋ ମହାସୁରଃ । ଯୁଯୁଧେ ଚାମରଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚତୁରଙ୍ଗବଲାନ୍ଵିତଃ
ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର ନାମକ ମହାସୁର, ଚାମର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ, ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ରଥାନାମଯୁତୈଃ ଷଡ୍ଭିରୁଦଗ୍ରାଖ୍ଯୋ ମହାସୁରଃ । ଅଯୁଧ୍ଯତାଯୁତାନାଞ୍ଚ ସହସ୍ରେଣ ମହାହନୁଃ
ଉଦଗ୍ର ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଷାଠି ହଜାର ରଥ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ମହାହନୁ ଦଶ ହଜାରର ହଜାର ଦଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିଶ୍ଚ ନିଯୁତୈରସିଲୋମା ମହାସୁରଃ । ଅଯୁତାନାଂ ଶତୈଃ ଷଡ୍ଭିର୍ଵାଷ୍କଲୋ ଯୁଯୁଧେ ରଣେ
ଅସିଲୋମା ନାମକ ମହାସୁର ପ୍ଚାଶ ଲକ୍ଷ ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବାଷ୍କଳ ଛଅ ଲକ୍ଷ ଦଶ ହଜାର ଦଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଗଜଵାଜିସହସ୍ରୌଘୈରନେକୈରୁଗ୍ରଦର୍ଶନଃ । ଵୃତୋ ରଥାନାଂ କୋଟ୍ଯା ଚ ଯୁଦ୍ଧେ ତସ୍ମିନ୍ନଯୁଧ୍ଯତ
ସେଉଁଠି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର-ହଜାର ହାତୀ ଓ ଘୋଡା, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଯୋଧା, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ବିଡାଲାକ୍ଷୋ ଽଯୁତାନାଞ୍ଚ ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିରଥାଯୁତୈଃ । ଯୁଯୁଧେ ସଂଯୁଗେ ତତ୍ର ରଥାନାଂ ପରିଵାରିତଃ
ବିଡାଳାକ୍ଷ ପ୍ରାୟ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ରଥ ଓ ଯୋଧା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଵୃତଃ କାଲୋ ରଥାନାଞ୍ଚ ରଣେ ପଞ୍ଚାଶତାଯୁତୈଃ । ଯୁଯୁଧେ ସଂଯୁଗେ ତତ୍ର ତାଵଦ୍ଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
କାଳ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଚ ତତ୍ରାଯୁତଶୋ ରଥନାଗହଯୈର୍ଵୃତାଃ । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଯୁଗେ ଦେଵ୍ଯା ସହ ତତ୍ର ମହାସୁରାଃ
ଅନ୍ୟ ମହାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଦଶ-ଦଶ ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ରଥାନାଂ ଦନ୍ତିନାଂ ତଥା । ହଯାନାଞ୍ଚ ଵୃତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ରାଭୂନ୍ମହିଷାସୁରଃ
ମହିଷାସୁର ଏଠି କୋଟି କୋଟି ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ତୋମରୈର୍ଭିନ୍ଦିପାଲୈଶ୍ଚ ଶକ୍ତିଭିର୍ମୁସଲୈସ୍ତଥା । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଯୁଗେ ଦେଵ୍ଯା ଖଡ୍ଗୈଃ ପରଶୁପଟ୍ଟିଶୈଃ
ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୋମର, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ମୁସଳ, ତଳୱାର, କୁହା, ଓ ପଟ୍ଟିଶ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କେଚିଚ୍ଚ ଚିକ୍ଷିପୁଃ ଶକ୍ତୀଃ କେଚିତ୍ ପାଶାଂସ୍ତଥାପରେ । ଦେଵୀଂ ଖଡ୍ଗପ୍ରହାରୈସ୍ତୁ ତେ ତାଂ ହନ୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମୁଃ
କେହି ବଣ୍ଡୁକ ଫିଙ୍ଗିଲେ, କେହି ଦୂରୀ ଝାଲିଲେ, ଆଉ କେହି ତଳୱାର ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।
ସାପି ଦେଵୀ ତତସ୍ତାନି ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଚଣ୍ଡିକା । ଲୀଲଯୈଵ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ନିଜଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷିଣୀ
କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ସହଜ ଭାବରେ, ଖେଳି କରି, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଭର୍ଷି ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
ଅନାଯସ୍ତାନନା ଦେଵୀ ସ୍ତୂଯମାନା ସୁରର୍ଷିଭିଃ । ମୁମୋଚାସୁରଦେହେଷୁ ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଚେଶ୍ଵରୀ
ଦେବୀ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଗାଇଥିବାବେଳେ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦେହରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ସୋ ଽପି କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧୁତସଟୋ ଦେଵ୍ଯା ଵାହନକେଶରୀ । ଚଚାରାସୁରସୈନ୍ଯେଷୁ ଵନେଷ୍ଵିଵ ହୁତାଶନଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବା ସିଂହ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାର ମୁଣ୍ଡ ଝାଡ଼ି, ଅସୁର ସେନାରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଥିବା ପରି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲା।