ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟ ଗାଥାରେ, ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ସ୍ୱୟଂ କହିଛନ୍ତି— ଯେ କେହି ସଜାନା ଅଥବା ଅସଜାନାଭାବେ ମୋତେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ବା ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସେଇ ସମସ୍ତ ଉପଚାର ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଶରଦ୍କାଳରେ ବା ବାର୍ଷିକ ମହାପୂଜା ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ମୋର ମହିମା ଶ୍ରବଣ କରାଯାଏ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଏହି ଚରିତ୍ର ଶୁଣନ୍ତି, ମୋର କୃପାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପୀଡାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ମହିମା ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ପ୍ରାକ୍ରମ ଶୁଣିଲେ, ଲୋକ ଭୟହୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ମଙ୍ଗଳ ଆସେ, ଏବଂ ଏହି କଥା ଶୁଣୁଥିବା ପରିବାରରେ ଆନନ୍ଦ ଛାଇଯାଏ। ଶାନ୍ତିର କାମନା, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍୵ପ୍ନ, ବା ଗ୍ରହଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟରେ, ମୋର ମହିମା ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍୵ପ୍ନ ଶୁଭ ସ୍୵ପ୍ନରେ ପରିଣତି ହୁଏ। ଯେଉଁ ଶିଶୁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମହିମା ଶାନ୍ତି ଆଣେ; ମନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବିରୋଧ ଥିଲେ ଏହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏକତା ଦେଇଥାଏ। ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଏ; କେବଳ ଏହି ଚରିତ୍ର ପାଠ କଲେ ଭୂତ, ପିଶାଚ, ଦେମନ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଯଥାଶକ୍ତି ପଶୁ, ପୁଷ୍ପ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଜୀନିଷ, ଧୂପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧ, ଦୀପ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିନ-ରାତି ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଓ ଭୋଗ ଯେଉଁଠି ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର କେବଳ ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ଯେତେ ତୃପ୍ତି ଲଭ୍ୟ, ତାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମିଳେନାହିଁ। ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କଲେ ପାପ ଦୂରିଯାଏ, ଆରୋଗ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ। ମୋର ଜନ୍ମ କଥା ପାଠ କଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ମୋର ଯୁଦ୍ଧ କଥା, ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ନାଶ ଶୁଣିଲେ, ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଆସେନାହିଁ। ତୁମେ ରଚିଥିବା ସ୍ତୁତିଗୀତ, ବ୍ରହ୍ମାର୍ଷିମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତିଆରି ସ୍ତୁତି ମଙ୍ଗଳମୟ ପଥ ଦେଇଥାଏ। ବନରେ, ବନ ସୀମାରେ, ଅଗ୍ନିବଳୟରେ, ଚୋରମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡିଲେ, ବା ଶେର, ବାଘ, ଜଙ୍ଗଲୀ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ପିଛା କରାଯାଏ, କିମ୍ବା କ୍ରୁଧ୍ଧ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ, କିମ୍ବା କାରାଗାରରେ ଅଟକାଯାଏ, ବା ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ସମୁଦ୍ରରେ ଜାହାଜ ଉପରେ ଝଡ଼ ଆସିଥିଲେ, କିମ୍ବା ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରପାତ ହେଉଥିଲେ— ଏପରି ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁଠି ମୋର କଥା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ମୋର ଶକ୍ତିରେ, ସିଂହ, ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋରମାନେ ଦୂରରୁ ଭୟରେ ପଳାଇଯାନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ମୋର କଥା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏପରି କଥା କହି, ଭୟଂକର ପ୍ରାକ୍ରମଶାଳି ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ୱୟଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ଶୁମ୍ଭ, ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଓ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କଲେ, ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ପାତାଳକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏପରି ଦେବୀ ଚିରଅବିନାଶୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାରମ୍ବାର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସଂସାରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇଛି; ସେଉଁଠି ସେଇ ଜଗତ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାନ୍ତି। ମହାକାଳୀ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେଇ ମହାକାଳୀ ଅସୀମ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ। ସମୟରେ ସେଇ ବିନାଶକାରୀ, ଅଜନ୍ମା ହୋଇ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଚିରଅବିନାଶୀ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉନ୍ନତିରେ ସେଇ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବେ ବିନାଶ ଆଣନ୍ତି। ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜିଲେ, ସେ ଧନ, ସନ୍ତାନ, ଧର୍ମବୁଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ପଥ ଦିଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ମାୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହିପରି ତୁମେ, ଏହି ବଣିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବିବେକୀ ଲୋକ ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇଛ; ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେବା। ଏହି ଉତ୍ତମ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ, ମହାରାଜ; ପୂଜିଲେ ସେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା ସୁରଥ ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତି ଓ ରାଜ୍ୟ ହାନି ଦ୍ୱାରା ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ବଣିକ ସହିତ ତ୍ୱରିତ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ମାଁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ ନଦୀତଟେ ରହିଲେ, ବଣିକ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେଠାରେ ମାଟିରେ ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଅଗ୍ନି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଉପବାସ, ନିୟମ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ, ସେମାନେ ନିଜ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ଦେଇ ବଲି ଦେଲେ। ଏପରି ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ନିୟମିତ ଉପାସନା କଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ଜନନୀ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଓ କହିଲେ— "ମହାରାଜ, ତୁମେ ଏବଂ ବଣିକ, ଯେଉଁ ଇଛା କର, ମୋଠାରୁ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତ କର; ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।" ତାପରେ ରାଜା ଏହି ଜନ୍ମରେ ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ ପରଜନ୍ମରେ ଅଟୁଟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଚାହିଲେ। ବଣିକ ତାଙ୍କ ମନ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ଥିଲା, ସେ ଆସକ୍ତି ଛେଦ ଓ 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ଭାବ ଦୂର କରିବା ଜ୍ଞାନ ଚାହିଲେ। ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କ କୃପା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଲାଭ କଲେ।