ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଶରଣାଗତ ଭକ୍ତମାନେ ଓ ଦୁଃଖିତ ଜନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ମହାଦେବୀ ନାରାୟଣୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ଅମଳ ଜଳ ତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପା, ହଂସ ଯୁକ୍ତ ବିମାନରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ରୂପେ ବିଶ୍ୱକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ପୁନି ସେ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଓ ମହାନାଗ ଧାରଣ କରି, ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ମାହେଶ୍ୱରୀ ରୂପେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଲେ। ମୟୂର ଓ କୁକୁଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚର୍ଚ୍ଚିତ, ଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, କୌମାରୀ ରୂପେ ଚମକୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହିପରି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ ଧାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଶକ୍ତିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ବିଷ୍ଣୁମୟୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ନମସ୍କାର କଲେ। ପୁନି, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ଦାନବମାନେଠାରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା ବରାହୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ନରସିଂହୀ ରୂପେ, ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି, ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ରତ୍ନମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ଏକ ହଜାର ଦୀପ୍ତିମାନ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବିଜ୍ରି ଧାରଣ କରିଥିବା, ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଶରଣାଗତ ହେଲେ। ଶିବଦୂତୀ ରୂପେ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ଭୟଙ୍କର ଘୋଷଣା ସହିତ, ଦାନବମାନଙ୍କର ଏକାଧିକ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଚାମୁଣ୍ଡା ରୂପେ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ମୁଣ୍ଡମାଳା ଧାରଣ କରି, ଖପର ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଲଜ୍ଜା, ମହାବିଦ୍ୟା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ପୁଷ୍ଟି, ସ୍ୱଧା, ଧ୍ରୁବା, ମହାରାତ୍ରି, ମହାମାୟା ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଶରଣାଗତ ହେଲେ। ମେଧା, ସରସ୍ୱତୀ, ବରା, ଭୂତି, ବଭ୍ରାବି, ତାମସୀ, ନିୟତି ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ ହାତ, ପାଦ, ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, କାନ ଓ ନାକର ଶେଷ ସୀମାରେ ବିରାଜିତ। ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ସମସ୍ତ ରୂପର ସାର, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତିନୋଟି ଆଖି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମୃଦୁମୁଖ ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, କାଟ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ, ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା, ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାଙ୍କର ଘଣ୍ଟା ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦାନବମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରେ; ସେ ଘଣ୍ଟା ଆମକୁ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ମାତୃବାତ୍ସଲ୍ୟରେ ଦେବୀ ଶିଶୁମାନେଠାରେ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ତଳଵାର, ଦାନବମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ଓ ମାଂସରେ ଲିପ୍ତ, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ, ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରନ୍ତି; କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଆଶା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଶରଣାଗତ, ସେମାନେ କେବେ ଅପମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ; ଏପରି ଶରଣାଗତମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶରଣ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଏଇ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ବିନାଶ, ଧର୍ମର ଶତ୍ରୁମାନେ, ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସଂହାର କରିଛନ୍ତି, ଏହା କିଏ ଅନ୍ୟ କରିପାରିବ ଆଉ ତୁମେ ଛାଡ଼ି? ଜ୍ଞାନ, ଶାସ୍ତ୍ର, ବିବେକ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ମହାମୋହ ଓ ମମତାର ଅନ୍ଧକାରରେ କିଏ ଡୁବାଏ ତୁମେ ଛାଡ଼ି? ଯେଉଁଠି ଦୈତ୍ୟ, ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋର, ଅଗ୍ନି, ଦୁର୍ବନ୍ଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଆପତ୍ତି, ସେଠି ଦେବୀ ଉପସ୍ଥିତ ରହି, ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ବିଶ୍ୱର ମହିଳା, ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଭାବେ ରହି ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଶ୍ୱର ଶରଣ ହୁଅନ୍ତି; ବିଶ୍ୱପତି ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଦେବୀ, ଦୟା କରନ୍ତୁ, ସଦା ଆମକୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରିକି ଆପଣ ଏବେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପାପ ଶୀଘ୍ର ଶମ କରନ୍ତୁ, ବଡ଼ ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉପରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଯେଉଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ତେବେ ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ବରଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ମନରେ ଯେଉଁ ବର ଚାହଁ, ମୁଁ ସେହି ବର ଦେବି, ବିଶ୍ୱର ଭଲ ପାଇଁ।” ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ, ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ବୈବସ୍ବତ ମନୁର ଯୁଗରେ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି ଯୁଗରେ, ଦୁଇ ମହା ଦାନବ—ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ। ତେବେ ମୁଁ, ନନ୍ଦ ଗୋପର ଘରେ, ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳରେ ବସି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବି। ପୁନି, ଅତି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୂଲୋକରେ ଅବତରି, ବୈପ୍ରଚିତ୍ତ ଦାନବମାନେଠାରେ ସଂହାର କରିବି। ଏହି ଦାନବମାନେଠାରେ ମୋର ଦାନ୍ତ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗାଇବ, ଦାନା ଫୁଲ ପରି ଲାଗିବ। ତେବେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତା ଓ ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷମାନେ ମୋତେ ‘ରକ୍ତଦନ୍ତିକା’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରିବେ। ଏହିପରି, ଯେତେବେଳେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହେବ, ଜଳ ନଥିବ, ତେବେ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ି ଜନ୍ମ ନେବି। ତେବେ ଶତ ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରି, ଋଷିମାନେଠାରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାତିବି; ମୋତେ ଲୋକେ ‘ଶତାକ୍ଷୀ’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରିବେ। ଏହା ପରେ, ମୋର ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶାକ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବି। ତେବେ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ‘ଶାକମ୍ଭରୀ’ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଗିବି; ଏଠିଏ ଦୁର୍ଗମ ନାମକ ଦାନବକୁ ବଧ କରିବି, ଏଠି ମୋର ନାମ ‘ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ’ ହେବ।