ଏହି ଦିବ୍ୟ ଷ୍ଟୋରୀ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ଶୁମ୍ଭ ଦାନବକୁ ହଟାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ପରାଜିତ କରିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଏକ ଷ୍ଲୋକ ରଚନା କରୁଛନ୍ତି। ପର୍ବତୀଙ୍କର ଶରୀରରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଲା—ଏହି ଶକ୍ତି ହେଲେ ଅମ୍ବିକା, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ 'କୌଶିକୀ' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ। ଅମ୍ବିକା ପର୍ବତୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ପରେ, ପର୍ବତୀଙ୍କ ଶରୀର ଅନ୍ଧକାର ହେଲା—ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ 'କାଳୀ' ଭାବରେ ହିମାଳୟରେ ବାସ କରିବା ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ। ଏହି ଅମ୍ବିକାଙ୍କର ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିଲେ ଚଣ୍ଡା ଓ ମୁଣ୍ଡା, ଯେଉଁମାନେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ସାଥୀ। ସେମାନେ ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ—“ହେ ମହାରାଜ, ଏକ ଅତି ଦିବ୍ୟ ନାରୀ ହିମାଳୟରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରୂପ ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଯେ କେହି କଦାଚିତ୍ ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ଏହି ଦେବୀ କିଏ ତାହା ଜଣାଯିଉ। ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଅପହରଣ କରନ୍ତୁ।” ସେମାନେ ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ନାରୀର ବିବରଣୀ ଦେଲେ—“ଏହି ନାରୀ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତି ଲାଗ୍ଲାଗି; ତାଙ୍କର ଚାରିପାଖରେ ଦିବ୍ୟ ଚମକ ତିରିଛି। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାଉଚିତ।” ଏହିପରି, ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୂଲ୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଘରେ ଚମକୁଛି। ଏଇରାବତ, ଦିବ୍ୟ ହାତୀ, ପୁରନ୍ଦରା ଠାରୁ ଆଣାଯାଇଛି; ପାରିଜାତ ଗଛ ଓ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ ଘୋଡ଼ା ବି ଆଣାଯାଇଛି। ହଂସ ଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରେ ଉପସ୍ଥିତ; ଏହି ରଥ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମାଣ। ମହାପଦ୍ମ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଧନ ଧନ୍ୟ ରାଜା ଠାରୁ ଆଣାଯାଇଛି; ସାଗର ଅମର କମଳ ମାଳା ଦେଇଛି। ଭାରୁଣଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଛତା ଆପଣଙ୍କ ଘରେ ଚମକୁଛି; ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥ ବି ଏଠାରେ। ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତିଦା ଶକ୍ତି, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାଏ, ଆପଣ ନେଇଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ ଭାରୁଣଙ୍କର ପାଶ ବି ଆପଣଙ୍କ ଅଧିନ। ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ବି ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଛି। ଏଭଳି, ଦିତ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ତିନି ଜଗତର ଦୂଲ୍ଲଭ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ନାରୀ, ଶୁଭା ଦେବୀକୁ କିଏ ନେଇ ନାହାନ୍ତି? ଏହା ଶୁନି ଶୁମ୍ଭ, ମହା ଦିତ୍ୟ, ଚଣ୍ଡା ଓ ମୁଣ୍ଡା ମାଧ୍ୟମରେ ସୁଗ୍ରୀବ ନାମକ ଦୂତକୁ ଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। “ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ଏହି କଥା କହ; ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।” ସୁଗ୍ରୀବ ଦିବ୍ୟ ପହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ—“ହେ ଦେବୀ, ଶୁମ୍ଭ ଦିତ୍ୟର ମହାରାଜ, ତିନି ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ; ମୁଁ ତାଙ୍କର ଦୂତ, ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ କେହି ବାଧା ଦେଇନାହାନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଦିତ୍ୟର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ତିନି ଜଗତ ମୋର; ଦେବତାମାନେ ମୋର ଅଧିନ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଭୋଗ କରେ। ତିନି ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ମୋର ଅଧିନ; ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ହାତୀ ମଣି ମୁଁ ନେଇଛି। ଦୁଧ ସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ ଘୋଡ଼ା ଅମରମାନେ ସମ୍ମାନରେ ମୋତେ ଦେଇଛନ୍ତି। ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଦୂଲ୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ତା ସବୁ ମୋର ଅଧିନ। ଦେବୀ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ଭାବରେ ଗଣନା କରୁ; ତେଣୁ, ଆମ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଆମେ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଅଧିକାରୀ। ଆପଣ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ସ୍୵ରୂପ; ତେଣୁ, ଆପଣ ଚାହିଲେ ମୋ କିମ୍ବା ମୋ ଭାଇ ନିଶୁମ୍ଭ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଧ୍ୟରୁ ଏକକୁ ଚୟନ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସନ ଲାଭ କରିବେ; ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ମୋର ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ସମ୍ବୋଧିତ ହେବା ପରେ, ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା, ଯିଏ ଏହି ଜଗତର ଧାରଣା କରିଛନ୍ତି, ହସିଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ସତ୍ୟ; ଏଠି କିଛି ଅସତ୍ୟ ନାହିଁ। ଶୁମ୍ଭ ତିନି ଜଗତର ମହାରାଜ; ନିଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଏପରି। କିନ୍ତୁ ଏଠି ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କିପରି ଭଙ୍ଗ କରିବି? ତୁମେ ଅବିବେକୀ, ଏହା ଶୁଣ—ପୂର୍ବରୁ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି। ଯିଏ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବେ, ମୋ ଅଭିମାନ କୁ ଦୂର କରିବେ, ଏହି ଜଗତରେ ମୋ ସମାନ ହେବେ—ସେ ମୋର ସ୍୵ାମୀ ହେବେ। ଶୁମ୍ଭ କିମ୍ବା ନିଶୁମ୍ଭ, ମହା ଦିତ୍ୟ, ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ; ମୋତେ ଜିତିଲେ, ଶୀଘ୍ର ମୋ ହାତ ଧରନ୍ତୁ।” ସୁଗ୍ରୀବ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଅଭିମାନୀ, ଦେବୀ; ମୋ ପାଖରେ କହ—ତିନି ଜଗତରେ କିଏ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ସମ୍ନାଗରେ ଠିଆ ହେବି? ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦିତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ନାଗରେ ଠିଆ ହେଇନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ, ତୁମେ ଏକା ନାରୀ ହେଇ କିପରି ଦେବେ?” ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ସମ୍ନାଗରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଏପରି ହଟି ଯାଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ଏକା ନାରୀ ହେଇ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ?” ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ତୁମେ ନାହିଁ ଯିବେ, ତୁମର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇ ଚୁଲ ଟାଣି ଦେଇ ଯିବା ହେବ।” ଦେବୀ ଉତ୍ତର କଲେ—“ଏହିପରି, ଶୁମ୍ଭ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଶୁମ୍ଭ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲି, ଏହା ଭାବିନଥିଲି। ତେଣୁ, ତୁମେ ଯାଅ, ଯାହା କହିଛି, ଦିତ୍ୟ ମହାରାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ଏହି କଥା କହ; ସେ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।” ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୂତ ରୂଷ୍ଟି ଭରି, ଦିତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଖବର କଲେ। ଦୂତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦିତ୍ୟ ରାଜା ଶୁମ୍ଭ କ୍ରୋଧରେ ଧୂମ୍ରଲୋଚନ, ଦିତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।