ଏହିପରି ଭୟାନକ ସମୟରେ, ମହାଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରମଥ ସେନାକୁ ଚିଥରାଇ ଦେଇ, ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କ ଦେବୀ ସିଂହକୁ ମାରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲା। ତାକୁ ଦେଖି ଆମ୍ବିକା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଉଠିଲେ। ମହିଷାସୁର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କ ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଚକମକ କରିଦେଲେ, ସିଂଗ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଉଠାଇ ଆକାଶକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ। ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ଚକ୍ରବାତ ଓ ତୀବ୍ରତାରେ ପୃଥିବୀ ଉଖଣ୍ଡିଯାଇଥିଲା, ତାଙ୍କ ପୁଛର ଆଘାତରେ ସମୁଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ସିଂଗ ଦ୍ୱାରା ମେଘମାନେ ଚିରିଯାଇ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଶ୍ୱାସର ତୀବ୍ରତାରେ ଶତଶଃ ପାହାଡ଼ ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିଲା। ଏଭଳି ରୂଦ୍ର ଅସୁରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଚଣ୍ଡିକା ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ନାଗପାଶ ଫିଙ୍ଗି ଅସୁରକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ; ଏମିତି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ବଂଧିଯିବା ସମୟରେ ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କ ମହିଷ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେ ମାତ୍ର କ୍ଷଣେ ସିଂହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଆମ୍ବିକା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେବା ସମୟରେ ତିଁଠିରେ ତାଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଦେବୀ ସେହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବାଣମାଳା ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ; ସେ ତାଳୱାର ଓ ଢାଳ ସହିତ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସୁଣ୍ଡରେ ଦେବୀଙ୍କ ସିଂହକୁ ଧରି ଗର୍ଜନ କଲା; ତାଙ୍କୁ ଟାଣିବା ସମୟରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ସୁଣ୍ଡକୁ ତାଳୱାରରେ କାଟିଦେଲେ। ଏହା ପରେ ମହାସୁର ପୁଣି ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ମଣ୍ଡାଇଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଚଣ୍ଡିକା, ଜଗତ୍ଜନନୀ, ବହୁବାରି ଉତ୍ତମ ମଦ୍ୟ ପାନ କରି, ହସି, ଆଖି ରକ୍ତିମ କରି ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଉଠିଲେ। ମହିଷାସୁର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସିଂଗରେ ପାହାଡ଼ ଉଠାଇ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ଦେବୀ ସେହି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବାଣମାଳା ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମତ୍ତ ଭାବରେ ଅସୁରକୁ କହିଲେ, “ଅବୋଧ! ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଜନ କର, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି, ତେବେ ଦେବତାମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଗର୍ଜନ କରିବେ।” ଏମିତି କହି, ଦେବୀ ସେହି ମହାସୁର ଉପରେ ଝାପି ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ଗଳା ଉପରେ ପାଉଁ ଦେଇ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯିବା ସମୟରେ, ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ବାହାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବାଧା ପାଇଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଅଧା ଶରୀର ବାହାରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ତାଳୱାର ଦ୍ୱାରା କାଟି ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ମହିଷା ନାମକ ଏହି ମହାସୁର ସେନାପତି, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ, ତିନି ଲୋକକୁ ଭ୍ରମିତ କରି, ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ପାଇଲେ। ମହିଷାସୁର ବଧ ହେବା ପରେ, ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମାନବମାନେ “ଜୟ!” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ସେନା ଶୋକରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ନଶ୍ୱ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବନାୟକମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଏହାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମହିଷାସୁର ବଧ ପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦେବଶତ୍ରୁ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶିର ନମାଇ, ଶରୀର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—ଯିଏ ତାଙ୍କ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ସମ୍ମିଳିତ ରୂପ, ସେହି ଆମ୍ବିକାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ସେ ଆମୋଘ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିକୁ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ମଧ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ଚଣ୍ଡିକା ଜଗତ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଅସୁଭକୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ଆମ ମନସ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ। ସେ ନିଜେ ଧର୍ମିକଙ୍କ ଗୃହରେ ଶ୍ରୀ, ଅଧର୍ମୀଙ୍କ ପାଖରେ ଅଶୁଭ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜ୍ଞାନ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ କୁଳରେ ଲଜ୍ଜା ରୂପେ ବିରାଜିଛନ୍ତି। ଦେବୀ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ଆପଣ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପାର, ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ଶୌର୍ୟ କଥା କିପରି କହିବି? ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ, ତିନି ଗୁଣରେ ତଥା ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅବ୍ୟକ୍ତ ପ୍ରକୃତି ରୂପେ ଅବିଗ୍ୟାତ। ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆପଣଙ୍କ ଅଂଶମାତ୍ର। ଦେବୀଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯଜ୍ଞରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭବନ୍ତି; ଆପଣ ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା ରୂପେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ଆପଣ ମୋକ୍ଷର ଦାତ୍ରୀ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଏବଂ ମହାବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଅନୁସରଣୀ, ଦୋଷରହିତ ଋଷିମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯାହା ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଅପରାଜିତ ଜ୍ଞାନର ଆପଣ ମୂର୍ତ୍ତି। ଆପଣ ଶବ୍ଦର ସାର, ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିବାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଧାମ, ସାମଗାନର ସ୍ୱରର ଆନନ୍ଦ, ତିନି ବେଦର ରୂପ, ଜଗତ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଶୁଭା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ନାଶିନୀ। ଆପଣ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଜ୍ଞାନ, ଦୁର୍ଗା ରୂପେ ଭବସାଗର ପାର କରାନ୍ତି, କୈଟଭବିଧ୍ୱଂସୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶ୍ରୀ ଭାବେ ବିରାଜିଛନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ନିକଟରେ ଗୌରୀ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ମହିଷାସୁର ଏହି ଚମତ୍କାର ଓ କ୍ରୋଧିତ ଦେବୀଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରବଦନ, ସ୍ନିଗ୍ଧ ହାସ୍ୟ, ନିର୍ମଳତା, ସୁନା ଚମକ ଦେଖି ଭୟଭିତ ହେଇଗଲେ। ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧିତ ଭୂକୁଟି ଯୁକ୍ତ ମୁହଁ ଦେଖି ମହିଷାସୁର ତୁରନ୍ତ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିନଥିଲେ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! କାରଣ, ମୃତ୍ୟୁ ରୂପ ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସହିପାରିବା କିଏ? ଉଚ୍ଚତମେ, ଦେବୀ, ଦୟା କରନ୍ତୁ! ଆପଣ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ବଂଶକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦେଇଥିବେ।