ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ ଯୋଧା, ହାତୀରୁ ପଡି ଭୂମିରେ ଗଡି ଗଲେ, ଦୁହେଁ ଉଗ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଏକାପକା ମାରାମାରି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସିଂହ ଆକ୍ସମିକ ଭାବରେ ଆକାଶକୁ ଲାଫି ତୁରନ୍ତ ତଳକୁ ଆସି, ତାଙ୍କର ପାଉଁର ଘାଁରେ କାମରାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ। ଉଦଗ୍ରାଙ୍କୁ ଦେବୀ ପାହାଡ, ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷର ଘାଁରେ ମାରି ଦଳି ଦେଲେ; କରାଳାଙ୍କୁ ଦେବୀ ଦାନ୍ତ, ମୁଠି ଓ ହାତର ଘାଁରେ ମାରି ତଳେଇ ଦେଲେ। ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉଦ୍ଧତାଙ୍କୁ ଗଦାର ଘାଁରେ ଦଳି ଦେଲେ; ଭାସ୍କଳାଙ୍କୁ କ୍ଲବର ଘାଁରେ ଭଙ୍ଗ କରି ଦେଲେ, ତମ୍ରା ଓ ଅନ୍ଧକାଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରି ତଳେଇ ଦେଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ଉଗ୍ରାସ୍ୟ, ଉଗ୍ରବୀର୍ୟ ଓ ମହାହନୁଙ୍କୁ ମାରି ତଳେଇ ଦେଲେ; ତିନି ଆଖି ଦେବୀ ତ୍ରିନେତ୍ରଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବଧ କରିଦେଲେ। ବିଦାଳାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କର ଦେହରୁ କାଟି ଦେଲେ; ଦୁର୍ଧରା ଓ ଦୁର୍ମୁଖାଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରି ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇ ଦେଲେ; କାଳରାତ୍ରି କାଳଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡରେ ବଧ କଲେ। ଅଗ୍ରଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଦେବୀ ତୀବ୍ର ତଳୱାର ଘାଁରେ ମାରି ଦଳି ଦେଲେ; ତଳୱାରରେ ଅସିଲୋମାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସବରେ ମାରି ତଳେଇ ଦେଲେ, ଦେବୀଙ୍କ ଦଳ ଓ ସିଂହ ଏହି ବିଜୟ ଉତ୍ସବରେ ଆନନ୍ଦ ମନାଇଲେ। ଏପରେ, ନିଜ ଦଳ ଏପରି ଭାବରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କର ମହିଷ ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦଳକୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। କିଛିଙ୍କୁ ସେ ନିଜ ଚୁଅରେ ମାରିଲେ, କିଛିଙ୍କୁ ଖୁରରେ ଘାଁ ଦେଲେ, ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ପଛରେ ଚେପି ଦେଲେ, କିଛିଙ୍କୁ ଶିଙ୍ଗରେ ଫାଟି ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କିଛିଙ୍କୁ ଭୂମିକୁ ଫେଲି ଦେଲେ, କିଛିଙ୍କୁ ଗର୍ଜନ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ମାରି ତଳେଇ ଦେଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛିଙ୍କୁ ଶ୍ୱାସର ଶକ୍ତିରେ ଭୂମିକୁ ଫେଲି ଦେଲେ। ପ୍ରମଥାଙ୍କ ଦଳକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରି, ଏହି ଦାନବ ମହାଦେବୀଙ୍କ ସିଂହକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଦୌଡିଗଲେ; ଏହା ଦେଖି ଅମ୍ବିକା ଉଗ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ମହିଷାସୁର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଧର କ୍ରୋଧରେ ଭୂମିକୁ ଖୁରରେ ଦଳି ଦେଲେ, ଶିଙ୍ଗରେ ପାହାଡ ଉଚ୍ଚକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଗର୍ଜନ କରିଲେ। ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଓ ଗତିରେ ଭୂମି ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା; ପଛର ଘାଁରେ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଶିଙ୍ଗର ଘାଁରେ ମେଘ ଭାଗି ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଶ୍ୱାସର ଶକ୍ତିରେ ଶତାଧିକ ପାହାଡ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ଖସି ପଡିଲା। ଏପରେ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ଏହି ମହା ଦାନବକୁ ଉଗ୍ର ରୂପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ଉଗ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ନୂସରେ ବାନ୍ଧି ଦେଲେ; ଏହି ମହା ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ ମହିଷାସୁର ମହିଷ ରୂପକୁ ଛାଡିଦେଲେ। ଏହାପରେ ତୁରନ୍ତ ସେ ସିଂହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଅମ୍ବିକା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ, ଏଠାରେ ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ଦେଖାଦେଲେ। ଦେବୀ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରି ଦେଲେ; ସେ ତଳୱାର ଓ ଢାଲ ଧାରଣ କରି ଏକ ମହା ହାତୀ ହେଇଗଲେ। ତାଙ୍କର ଶୁଣ୍ଡରେ ସିଂହକୁ ଧରି ଗର୍ଜନ କଲେ; ଦେବୀ ତଳୱାରରେ ତାଙ୍କର ଶୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ। ଏହାପରେ ମହିଷାସୁର ପୁନି ମହିଷ ରୂପ ନେଲେ, ଏହି ଭାବରେ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବକୁ ଉପଦ୍ରବ କଲେ। ଏହା ଦେଖି ଚଣ୍ଡିକା, ଯେଉଁ ମହା ଶକ୍ତି ଜଗତର ମା, ପୁନିପୁନି ମଦ ପାନ କରି, ଲାଲ ଆଖିରେ ହସିଲେ। ଦାନବ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଶୂରତାରେ ମଦିରାପାନ କରି ଗର୍ଜନ କଲେ, ଶିଙ୍ଗରେ ପାହାଡ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ। ଦେବୀ ଏହି ପାହାଡଗୁଡିକୁ ବାଣର ଝଡରେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ମଦରେ ରଙ୍ଗିତ ଓ ବିକଳ ହୋଇ ଦାନବକୁ କହିଲେ—"ମୂର୍ଖ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଗର୍ଜନ କର, ମୁଁ ମଦ ପାନ କରିବି; ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବାପରେ ଦେବଗଣ ଦ୍ରୁତ ଗର୍ଜନ କରିବେ।" ଏପରେ ଦେବୀ ମହା ଦାନବ ଉପରେ ଲାଫିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଚଢି, ଚାରଣରେ ଗଳାକୁ ଦବିଲେ, ତୀରରେ ଘାଁ ଦେଲେ। ଦେବୀ ଚାରଣରେ ଦବିଲେବେଳେ ସେ ନିଜ ମୁଁ ଠାରୁ ବାହାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଅଟକି ରହିଲେ। ଏହି ମହା ଦାନବ ଅଧା ବାହାରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଦେବୀ ତଳୱାରରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ତଳେଇ ଦେଲେ। ଏହିପରି, ମହିଷାସୁର ନାମକ ଦାନବ, ତାଙ୍କର ଦଳ ଓ ସାଙ୍ଗମାନେ ସହିତ, ତିନି ଲୋକକୁ ଭ୍ରମିତ କରି, ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଲେ। ମହିଷାସୁର ବଧ ହେବାପରେ, ତିନି ଲୋକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ "ବିଜୟ!" ଚିତ୍କାର କଲେ। ଏହା ପରେ ଦାନବ ଦଳ ପ୍ରମାଦରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା, ଦେବଗଣ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଦେବଗଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ମହାରାଜମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରା ଦଳ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଏହାପରେ, ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମହିଷାସୁର ବଧ ପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦେବଶତ୍ରୁ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲାପରେ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସମ୍ମାନ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଯାହା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେହି ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରିଛୁ—ସେ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯାହାଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ଅନନ୍ତ ଭଗବାନ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—ସେହି ଚଣ୍ଡିକା ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଅଶୁଭକୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ଆମ ଚିତ୍ତକୁ ଉନ୍ମୁଖ କରନ୍ତୁ। ସେ ନିର୍ମଳ ଘରରେ ଶ୍ରୀ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜ୍ଞାନ, ସଦ୍ଗୁଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳରେ ଲଜ୍ଜା—ଓ ଦେବୀ, ଆମେ ତୁମକୁ ବନ୍ଦନା କରିଛୁ; ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମର ରୂପ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ; ତୁମର ଅପାର ଶକ୍ତି ଦାନବକୁ ନାଶ କରିଥାଏ; ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦଳରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି?