ସମସ୍ତ ଜଗତ କମ୍ପିଉଥିଲା, ସାଗର ମଣ୍ଡିଉଥିଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା ଏବଂ ପର୍ବତମାନେ ଉଠିଉଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ହସି ହସି ସିଂହ ଉପରେ ଅସୀନ ଦେବୀଙ୍କୁ “ଜୟ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ; ଋଷିମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶିର ନମାଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ତିନି ଲୋକ ଉତ୍ପାତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସେନା ନିୟୋଜିତ କରି ଉଠିଉଥିଲେ। ମହିଷାସୁର ରାଗରେ କହିଲେ, “ଅହ! ଏହା କ’ଣ?” ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ସେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଦେବୀଙ୍କ ତେଜ ତିନି ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପିଯାଇଛି; ପୃଥିବୀ ଦେବୀଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ନମିଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ମୁକୁଟ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଯାଇଛି। ଦେବୀଙ୍କ ଧନୁର ତାର ଦଗ୍ଦମ ଶବ୍ଦରେ ପାତାଳ ଲୋକ ମଣ୍ଡିଉଥିଲା; ସେ ତାଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ଭୁଜା ଦିଗଦିଗନ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ଦେବୀ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ହେଲା, ଦିଗନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଗଲା। ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର, କମାର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଚାରି ଦଳ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଉଦଗ୍ର ଅସୁର ଷଷ୍ଟି ହଜାର ରଥ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ମହାହନୁ ଦଶ ହଜାର ଯୋଧା ଦଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଅସିଲୋମା ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅସୁର ପଞ୍ଚ କୋଟି ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଭାଷ୍କଳ ଛଉ ଲକ୍ଷ ଦଶ ହଜାର ଦଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ସେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହଜାର ହଜାର ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନେକ ଯୋଧା ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ରଥ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ବିଡାଳାକ୍ଷ ପଞ୍ଚ ହଜାର ରଥ ଓ ଯୋଧା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। କାଳା, ପଞ୍ଚ ହଜାର ରଥ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନେ ଦଶ ହଜାର ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ମହିଷାସୁର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୋଟି କୋଟି ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚାରିପାଖରେ ଘିରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ତାଳବ, ଗଦା, ଶୂଳ, ତଳୱାର, କୁଟି, ପଟ୍ଟିଶ ଓ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ। କେହି ଶୂଳ ଫିଙ୍ଗୁଥିଲେ, କେହି ପାଶ ଫିଙ୍ଗୁଥିଲେ, କେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ତଳୱାର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କରି ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡିକା ସହଜ ଏବଂ ଲୀଳାଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର କାଟି ଦେଇ ନିଜ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ଝଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ। ଦେବୀ କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦେହ ଉପରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଶିଂହ ରାଗରେ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ଅସୁର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିର ଦହନ ଭଳି ଚଳିଥିଲା। ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ତାରକାରେ ଶତ ହଜାର ଦୂତମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ କୁଟି, ଗଦା, ତଳୱାର, ଶୂଳ ନେଇ, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅସୁର ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ। ସେମାନେ ଢୋଲ ରବାବ, ଶଙ୍ଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇ, ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସବରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ। ଦେବୀ ନିଜ ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, ଶୂଳ ଓ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ ବଡ଼ ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କିଛି ଅସୁର ଦେବୀଙ୍କ ଘଣ୍ଟା ଶବ୍ଦରେ ଅସ୍ତ୍ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ଦେବୀଙ୍କ ପାଶରେ ବାନ୍ଧି ଭୂମିରେ ଟାଣି ଆଣିଥିଲେ। କିଛି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦେଇ ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲେ, କିଛି ଗଦା ଦେଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ। କିଛି ମୁସଳ ଦେଇ ଭୟଙ୍କର ଘାତରେ ରକ୍ତ ଉଗଳିଥିଲେ; କିଛି ତ୍ରିଶୂଳ ଦେଇ ଛାତିରେ ଘାତ ଲାଗି ପୃଥିବୀରେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ଅସୁର ତୀର ଦେଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ। କିଛି ଅସୁରଙ୍କର ଭୁଜା କାଟି ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିଛି ଗଳା କାଟିଦିଆଯାଇଥିଲା, କିଛି ମୁଣ୍ଡ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କିଛି ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସୁରମାନେ ତାଙ୍କର ପାଦ କାଟି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ; କିଛି ଏକ ଭୁଜା, ଛାତି ବା ପାଦ ଅଛି, ଦେବୀ ସେମାନେ ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲେ। କିଛି ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ, ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହ ଉଠି ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। କିଛି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ ନାଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହ ତଳୱାର, ଶୂଳ, ଲାଞ୍ଚ ନେଇ ଚଳିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଭୂମି ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅସୁରମାନେ ପଡ଼ି ଅବରୋଧିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ରକ୍ତ ଝରା ଏହି ଅସୁର ସେନା ମଧ୍ୟରେ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଯୋଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଦୀର ଭଳି ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା ଏହି ଅସୁରମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଦହିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶୁଖି ଗୋଟିଏ ଘାସ ଓ କାଠ ଦହିଦେଇଥାଏ। ଶିଂହ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଦେହ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଦହା ଦେଇ ଚଳିଥିଲା। ସେଠାରେ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କର ଦୂତମାନେ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଆକାଶରୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରିଥିଲେ। ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସେନା ନଶ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ଅସୁର ସେନାପତି ଚିକ୍ଷୁର ରାଗରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ। ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଅଗ୍ନିବର୍ଷାର ଭଳି ତୀର ବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ। ଦେବୀ ସହଜରେ ତାଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷାକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ନିଜ ତୀରରେ ସେ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥଚାଳକକୁ ବି ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।