തേ ഽപി ദേവ്യാ നിരാതങ്കാ സ്വാധികാരാന് യഥാ പുരാ । യജ്ഞഭാഗഭുജഃ സര്വേ ചക്രുര്വിനിഹതാരയഃ
ദേവിയുടെ കൃപയാൽ ഭയം മാറിയ ദേവന്മാർ, ശത്രുക്കൾ നശിച്ചപ്പോൾ, പഴയപോലെ യജ്ഞങ്ങളിൽ അവരവരുടെ ഭാഗം വീണ്ടും ഏറ്റുവാങ്ങി.
ദൈത്യാശ്ച ദേവ്യാ നിഹതേ ശുമ്ഭേ ദേവരിപൌ യുധി । ജഗദ്വിധ്വംസകേ തസ്മിന് മഹോഗ്രേ ഽതുലവിക്രമേ । നിശുമ്ഭേ ച മഹാവീര്യേ ശേഷാഃ പാതാലമായയുഃ
ദേവിയുടെ കരുണയാൽ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ ശുംബനും ലോകത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച അതിശക്തനായ നിശുംബനും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശേഷിച്ച അസുരന്മാർ പാതാളത്തിലേക്ക് ഒഴിഞ്ഞുപോയി.
ഏവം ഭഗവതീ ദേവീ സാ നിത്യാപി പുനഃ പുനഃ । സമ്ഭൂയ കുരുതേ ഭൂപ ജഗതഃ പരിപാലനമ്
അങ്ങനെയാണ്, നിത്യമായ ഭഗവതി ദേവി, പുനഃപുനഃ രൂപം ധരിച്ച് ഈ ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു രാജാവേ.
തയൈതന്മോഹ്യതേ വിശ്വം സൈവ വിശ്വം പ്രസൂയതേ । സാ യാചിതാ ച വിജ്ഞാനം തുഷ്ടാ ഋദ്ധിം പ്രയച്ഛതി
അവളാൽ ഈ ലോകം മായ്ച്ചുപോകുന്നു; അവളാണ് ഈ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്; അവളെ പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ജ്ഞാനം നൽകുന്നു, സന്തോഷത്തോടെ ഐശ്വര്യവും നൽകുന്നു.
വ്യാപ്തം തയൈതത്സകലം ബ്രഹ്മാണ്ഡം മനുജേശ്വര । മഹാകാല്യാ മഹാകാലേ മഹാകാരീസ്വരൂപയാ
മനുഷ്യരിലെ രാജാവേ, മഹാകാളിയുടെ മഹത്തായ രൂപംകൊണ്ട് ഈ മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം അവൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സൈവ കാലേ മഹാമാരീ സൈവ സൃഷ്ടിര്ഭവത്യജാ । സ്ഥിതിം കരോതി ഭൂതാനാം സൈവ കാലേ സനാതനീ
കാലം വന്നപ്പോൾ മഹാമാരി ആകുന്നതും, ജനനം ഇല്ലാത്തവളായ അവൾ സൃഷ്ടി ആകുന്നതും, കാലത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ സകല ജീവികളും നിലനിൽക്കുന്നതും അതേ ശാശ്വതിയായ ദേവിയാലാണ്.
ഭവകാലേ നൃണാം സൈവ ലക്ഷ്മീര്വൃദ്ധിപ്രദാ ഗൃഹേ । സൈവാഭാവേ തഥാലക്ഷ്മീര്വിനാശായോപജായതേ
മനുഷ്യരുടെ ഭവകാലത്ത് അവളാണ് വീട്ടിൽ ഐശ്വര്യവും വളർച്ചയും നൽകുന്ന ലക്ഷ്മി; അവളുടെ അഭാവത്തിൽ അവൾ അശുഭമായ അലൈക്ഷ്മിയായി നാശത്തിനായി ഉദിക്കുന്നു.
സ്തുതാ സമ്പൂജിതാ പുഷ്പൈര്ധൂപഗന്ധാദിബിസ്തഥാ । ദദാതി വിത്തം പുത്രാംശ്ച മതിം ധര്മേ ഗതിം ശുഭാമ്
പൂക്കളാൽ, ധൂപം, സുഗന്ധങ്ങൾ മുതലായവകൊണ്ട് സ്തുതിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൾ സമ്പത്തും പുത്രന്മാരെയും ധർമ്മത്തിൽ ബുദ്ധിയും ശുഭമായ മാർഗ്ഗവും നൽകുന്നു.
ഏതത്തേ കഥിതം ഭൂപ ദേവീമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । ഏവംപ്രഭാവാ സാ ദേവീ യയേദം ധാര്യതേ ജഗത്
രാജാവേ, ദേവിയുടെ പരമമായ മഹത്വം ഇതാ ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ഈ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത് ആ ദേവിയുടെ ശക്തിയാലാണ്.
വിദ്യാ തഥൈവ ക്രിയതേ ഭഗവദ്വിഷ്ണുമായയാ । തഥാ ത്വമേഷ വൈശ്യശ്ച തഥൈവാന്യേ വിവേകിനഃ । മോഹ്യന്തേ മോഹിതാശ്ചൈവ മോഹമേഷ്യന്തി ചാപരേ
വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവ്യമായ മായയാൽ തന്നെ ജ്ഞാനവും ഉണ്ടാകുന്നു; അതുപോലെ നീയും ഈ വാണിയുമാണ്, മറ്റ് വിവേകമുള്ളവരും, മായയിൽ ആകുന്നു, ആകിയിട്ടുണ്ട്, ഇനി മറ്റുള്ളവരും ആകും.
താമുപൈഹി മഹാരാജ ശരണം പരമേശ്വരീമ് । ആരാധിതാ സൈവ നൃണാം ഭോഗസ്വര്ഗാപവര്ഗദാ
മഹാരാജാവേ, പരമേശ്വരിയായ ദേവിയിലേക്കു അഭയം തേടൂ. അവളെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, മനുഷ്യർക്കു സുഖവും സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സുരഥഃ സ നരാധിപഃ । പ്രണിപത്യ മഹാഭാഗം തമൃഷിം ശംസിതവ്രതമ്
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, സുരഥൻ ആ മഹാഭാഗവാനായ വ്രതസ്ഥനായ ഋഷിക്ക് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
നിര്വിണ്ണോ ഽതിമമത്വേന രാജ്യാപഹരണേന ച । ജഗമ സദ്യസ്തപസേ സ ച വൈശ്യോ മഹാമുനേ
അതിർത്തിയുള്ള മമതയും രാജ്യം നഷ്ടമായതിന്റെ ദുഃഖവും കൊണ്ട് വിഷണ്ണനായ സുരഥനും, ആ വൈശ്യനും, മഹാമുനിയേ, ഉടൻ തന്നെ തപസ്സിനായി പുറപ്പെട്ടു.
സംദര്ശനാര്ഥമമ്ബായാ നദീപുലിനസംസ്ഥിതഃ । സ ച വൈശ്യസ്തപസ്തേപേ ദേവീസൂക്തം പരം ജപന്
അമ്മയേ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവരിരുവരും നദീതീരത്ത് താമസിച്ചു. വൈശ്യൻ ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്ന പരമോന്നതമായ സ്തോത്രം ജപിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തു.
തൌ തസ്മിന് പിലിനേ ദേവ്യാഃ കൃത്വാ മൂര്തി മഹീമയീമ് । അര്ഹണാം ചക്രതുസ്തസ്യാഃ പുഷ്പധൂപാഗ്നിതര്പണൈഃ
അവിടെ, ആ നദീതീരത്ത്, അവർ മണ്ണുകൊണ്ട് ദേവിയുടെ രൂപം ഉണ്ടാക്കി. പുഷ്പം, ധൂപം, അഗ്നി, അർപ്പണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജ നടത്തി.
നിരാഹാരൌ യതാത്മാനൌ തന്മനസ്കൌ സമാഹിതൌ । ദദതുസ്തൌ ബലിം ചൈവ നിജഗാത്രാസൃഗുക്ഷിതമ്
അവർ ഇരുവരും ഉപവാസം പാലിച്ചു, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, ആത്മസംയമനം പാലിച്ചു. തങ്ങളുടേതായ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള രക്തം ഉപയോഗിച്ച് ബലി അർപ്പിച്ചു.
ഏവം സമാരാധയതോസ്ത്രിഭിര്വര്ഷൈര്യതാത്മനോഃ । പരിതുഷ്ടാ ജഗദ്ധാത്രീ പ്രത്യക്ഷം പ്രാഹ ചണ്ഡികാ
അങ്ങനെ, മൂന്ന് വര്ഷങ്ങളോളം ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ ആരാധിച്ചപ്പോള്, ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന അമ്മയാകുന്ന ചണ്ഡികാ തൃപ്തരായി നേരിട്ട് അവരോട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു സംസാരിച്ചു.
യത്പ്രാര്ഥ്യതേ ത്വയാ ഭൂപ ത്വയാ ച കുലനന്ദന । മത്തസ്തത്പ്രാപ്യതാം സര്വം പരിതുഷ്ടാ ദദാമി തത്
രാജാവേയും, വംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായവനേയും, നിങ്ങള് എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതെല്ലാം എനിക്ക് നിന്ന് ലഭിക്കും; ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ അതെല്ലാം നല്കുന്നു.
തതോ വവ്രേ നൃപോ രാജ്യമവിഭ്രംശ്യന്യജന്മനി । അത്രൈവ ച നിജം രാജ്യം ഹതശത്രുബലം ബലാത്
അതിനുശേഷം രാജാവ് ഈ ജന്മത്തില് തന്നെ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് തന്റെ രാജ്യം തിരിച്ചു ലഭിക്കണമെന്നു ചോദിച്ചു; അടുത്ത ജന്മത്തില് ആധിപത്യം ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടാതെ നിലനില്ക്കണമെന്നും അവന് പ്രാര്ത്ഥിച്ചു.
സോ ഽപി വൈശ്യസ്തതോ ജ്ഞാനം വവ്രേ നിര്വിണ്ണമാനസഃ । മമേത്യഹമിതി പ്രാജ്ഞഃ സങ്ഗവിച്യുതികാരകമ്
അതിനുശേഷം വ്യാപാരി, മനസ്സ് വിഷമിച്ചവനായി, 'എന്റെത്', 'ഞാനാണ്' എന്ന ബന്ധം അകറ്റുന്ന ജ്ഞാനം തന്നേക്കാവണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.
സ്വല്പൈരഹോഭിര്നൃപതേ സ്വം രാജ്യം പ്രാപ്സ്യതേ ഭവാന് । ഹത്വാ രിപൂനസ്ഖലിതം തവ തത്ര ഭവിഷ്യതി
രാജാവേ, കുറച്ച് ദിവസത്തിനകം തന്നെ, നീ ശത്രുക്കളെ തോല്പ്പിച്ച്, നഷ്ടമായ രാജ്യം തിരിച്ചു നേടും.
മൃതശ്ച ഭൂയഃ സമ്പ്രാപ്യ ജന്മ ദേവാദ്വിവസ്വതഃ । സാവര്ണികോ നാമ മനുര്ഭവാന് ഭുവി ഭവിഷ്യതി
നീ മരിച്ചശേഷം, സൂര്യദേവനായ വിവസ്വാന്റെ പുത്രനായ സാവര്ണിയെന്ന പേരില് ഭൂമിയില് വീണ്ടും ജനിച്ച് മനുവാകും.
വൈശ്യവര്യ ത്വയാ യശ്ച വരോ ഽസ്മത്തോ ഽഭിവാഞ്ഛതഃ । തം പ്രയച്ഛാമി സംസിദ്ധ്യൈ തവ ജ്ഞാനം ഭവിഷ്യതി
വ്യാപാരികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ എന്നോട് ആഗ്രഹിച്ച വരം ഞാൻ നിനക്ക് നൽകുന്നു; നിന്റെ സഫലതയ്ക്കായി, നീ ജ്ഞാനം നേടും.
ഇതി ദത്ത്വാ തയോര്ദേവീ യഥാഭിലഷിതം വരമ് । ബഭൂവാന്തര്ഹിതാ സദ്യോ ഭക്ത്യാ താഭ്യാമഭിഷ്ടുതാ
അങ്ങനെ, അവർക്കു ഇരുവരും ആഗ്രഹിച്ച വരങ്ങൾ ദേവി നൽകി, അവർ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ ദേവി ഉടനെ അവിടെ നിന്ന് അദൃശ്യയായി.
ഏവം ദേവ്യാ വരം ലബ്ധ്വാ സുരഥഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ । സൂര്യാജ്ജന്മ സമാസാദ്യ സാവര്ണിര്ഭവിതാ മനുഃ
ഇങ്ങനെ ദേവിയിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച ശേഷം, യുദ്ധശൂരനായ സുരഥൻ സൂര്യനിൽ നിന്ന് ജനിച്ച് സാവർണി എന്ന മനുവായി ജനിക്കും.