തതഃ ക്രുദ്ധാ ജഗന്മാതാ ചണ്ഡികാ പാനമുത്തമമ് । പപൌ പുനഃ പുനശ്ചൈവ ജഹാസാരുണലോചനാ
അപ്പോൾ, ക്രോധത്തോടെ, ലോകമാതാവായ ചണ്ടികാ വീണ്ടും വീണ്ടും അത്യുത്തമമായ മദ്യം കുടിച്ചു, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ചിരിച്ചു.
നനര്ദ ചാസുരഃ സോ ഽപി ബലവീര്യമദോദ്ധതഃ । വിഷാണാബ്യാഞ്ച ചിക്ഷേപ ചണ്ഡികാം പ്രതി ഭൂധരാന്
അസുരനും തന്റെ ശക്തിയിലും ബലത്തിലും മദം പിടിച്ച് ഉരുണ്ടു, കുരൽ ഉയർത്തി, കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചണ്ടികയിലേക്കു പർവതങ്ങൾ എറിഞ്ഞു.
സാ ച താന് പ്രഹിതാംസ്തേന ചൂര്ണയന്തീ ശരോത്കരൈഃ । ഉവാച തം മദോദ്ധൂതമുഖരാഗാകുലാക്ഷരമ്
അവൻ എറിഞ്ഞ പർവതങ്ങൾ അവൾ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ പൊടിച്ചുകളഞ്ഞു, മദത്തിൽ ഉണർന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ഗര്ജ ഗര്ജ ക്ഷണം മൂഢ മധു യാവത്പിബാമ്യഹമ് । മയാ ത്വയി ഹതേ ഽത്രൈവ ഗര്ജിഷ്യന്ത്യാശു ദേവതാഃ
നീ മൂഢാ, കുറേ നേരം ഉരുണ്ടു കുരയിക്കോ, ഞാൻ മദ്യം കുടിക്കുന്നതുവരെ; ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ കൊല്ലുമ്പോൾ ദേവന്മാർ തന്നെയാണ് ഉടൻ ഉരുണ്ടു കുരയുക.
ഏവമുക്ത്വാ സമുത്പത്യ സാരൂഢാ തം മഹാസുരമ് । പാദേനാക്രമ്യ കണ്ഠേ ച ശൂലേനൈനമതാഡയത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ അതി മഹാസുരനിലേക്ക് ചാടി, അവന്റെ മേൽ കയറി, കാലുകൊണ്ട് കഴുത്ത് അമർത്തി, കുന്തം കൊണ്ട് അവനെ തട്ടി.
തതഃ സോ ഽപി പദാക്രാന്തസ്തയാ നിജമുഖാത്തതഃ । അര്ധനിഷ്ക്രാന്ത ഏവാസീദ് ദേവ്യാ വീര്യേണ സംവൃതഃ
അവൾ കാലുകൊണ്ട് അമർത്തിയപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ വായിൽ നിന്ന് പകുതിയായി പുറത്തുവരാൻ തുടങ്ങി, എന്നാൽ ദേവിയുടെ ശക്തിയിൽ തടയപ്പെട്ടു.
അര്ധനിഷ്ക്രാന്ത ഏവാസൌ യുധ്യമാനോ മഹാസുരഃ । തയാ മഹാസിനാ ദേവ്യാ ശിരശ്ഛിത്ത്വാ നിപാതിതഃ
അവൻ അർദ്ധം പുറത്തു വന്നിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, മഹാസുരൻ ദേവിയുടെ വലിയ വാൾകൊണ്ട് തലവെട്ടി നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
ഏവം സ മഹിഷോ നാമ സസൈന്യഃ സസുഹൃദ്ഗണഃ । ത്രൈലോക്യം മോഹയിത്വാ തു തയാ ദേവ്യാ വിനാശിതഃ
അങ്ങനെ മഹിഷൻ എന്ന മഹാസുരനും അവന്റെ സൈന്യവും സുഹൃത്തുക്കളും മൂന്നു ലോകത്തെയും ഭ്രമിപ്പിച്ച ശേഷം ദേവി അവരെ നശിപ്പിച്ചു.
ത്രൈലോക്യസ്ഥൈസ്തദാ ഭൂതൈര്മഹിഷേ വിനിപാതിതേ । ജയേത്യുക്തം തതഃ സര്വൈഃ സദേവാസുരമാനവൈഃ
മഹിഷൻ വീണതോടെ മൂന്നു ലോകത്തുമുള്ള ദേവതകളും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഒരുമിച്ച് 'ജയം!' എന്നു വിളിച്ചു.
തതോ ഹാഹാകൃതം സര്വം ദൈത്യസൈന്യം നനാശ തത് । പ്രഹര്ഷഞ്ച പരം ജഗ്മുഃ സകലാ ദേവതാഗണാഃ
അതിനുശേഷം മുഴുവൻ ദാനവസൈന്യവും വിലാപം ചെയ്ത് നശിച്ചു; എല്ലാ ദേവതകളും അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
തുഷ്ടുവുസ്താം സുരാ ദേവീം സഹ ദിവ്യൈര്മഹര്ഷിഭിഃ । ജഗുര്ഗന്ധര്വപതയോ നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
ദേവതകളും ദിവ്യമായ മഹർഷികളും ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു; ഗന്ധർവരാധിപന്മാർ പാടുകയും അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
തതഃ സുരഗണാഃ സര്വേ ദേവ്യാ ഹന്ദ്രപുരോഗമാഃ । സ്തുതിമാരേഭിരേ കര്തും നിഹതേ മഹിഷാസുരേ
അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാ ദേവതകളും മഹിഷാസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന്റെ ശേഷം ദേവിയെ സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ശക്രാദയഃ സുരഗണാ നിഹതേ ഽതിവീര്യേ തസ്മിന് ദുരാത്മനി സുരാരിബലേ ച ദേവ്യാ । താം തുഷ്ടുബുഃ പ്രണതിനമ്രശിരോധരാംസാ വാഗ്ഭിഃ പ്രഹര്ഷപുലകോദ്ഗമചാരുദേഹാഃ
അത്യന്തശക്തിയും ദുഷ്ടതയും ഉള്ള ദേവശത്രുവിനെ ദേവി സംഹരിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ദേവതകളും ദേവിയെ വന്ദിച്ചു. അവർ തലകുനിച്ചുനിൽക്കയും, ആനന്ദത്തിൽ ശരീരം വിറയ്ക്കയും, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ദേവിയെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തു.
ദേവ്യാ യയാ തതമിദം ജഗദാത്മശക്ത്യാ നിഃ ശേഷദേവഗണശക്തിസമൂഹമൂര്ത്യാ । താമമ്ബികാമഖിലദേവമര്ഷിപൂജ്യാം ഭക്ത്യാ നതാഃ സ്മ വിദധാതു ശുഭാനി സാ നഃ
സ്വന്തം ശക്തിയാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറക്കുന്നവളും, എല്ലാ ദേവതകളുടെയും ശക്തികളുടെ രൂപവും, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ആരാധിക്കുന്ന അമ്മയെയും, ഞങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ വന്ദിക്കുന്നു. അവൾ ഞങ്ങൾക്ക് ശുഭം നൽകട്ടെ.
യസ്യാഃ പ്രഭാവമതുലം ഭഗവാനനന്തോ ബ്രഹ്മാ ഹരശ്ച നഹി വക്തുമലം ബലം ച । സാ ചണ്ഡികാഖിലജഗത്പരിപാലനായ നാശായ ചാശുഭയസ്യ മതിം കരോതു
അവളുടെ അതുല്യശക്തി അനന്തൻ, ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ പോലും വിവരിക്കാനോ ഗ്രഹിക്കാനോ കഴിയാത്തതാണു. ആ ചണ്ഡിക ലോകം മുഴുവൻ സംരക്ഷിക്കുകയും, അശുഭങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൾ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ നല്ലതിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ.
യാ ശ്രീഃ സ്വയം സുകൃതിനാം ഭവനേഷ്വലക്ഷ്മീഃ പാപാത്മനാം കൃതധിയാം ഹൃദയേഷു ബുദ്ധിഃ । ശ്രദ്ധാം സതാം കുലജനപ്രഭവസ്യ ലജ്ജാ താം ത്വാം നതാഃ സ്മ പരിപാലയ ദേവി വിശ്വമ്
സദാചാരമുള്ളവരുടെ വീടുകളിൽ സമൃദ്ധിയായും, പാപികളിൽ ദാരിദ്ര്യമായും, ജ്ഞാനികൾക്ക് വിവേകമായും, സന്മാർഗ്ഗികളിൽ വിശ്വാസമായും, ഉന്നത കുടുംബങ്ങളിൽ ലജ്ജയായും നിലകൊള്ളുന്നവളെ, ദേവി, ഞങ്ങൾ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു. നീ ലോകം സംരക്ഷിക്കണം.
കിം വര്ണയാമ തവ രൂപമചിന്ത്യമേതത് കിം ചാതിവീര്യമസുരക്ഷയകാരി ഭൂരി । കിം ചാഹവേഷു ചരിതാനി തവാദ്ഭുതാനി സര്വേഷു ദേവ്യസുരദേവഗണാദികേഷു
ദേവി, നിന്റെ ആകൃതിയെ എങ്ങനെ വിവരിക്കാം? അതു മനസ്സിൽ പോലും വരാത്തതല്ലേ. അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന നിന്റെ അതിശക്തിയെ എങ്ങനെ പറയാം? ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ നീ ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങൾ എങ്ങനെ വിവരിക്കാം?
ഹേതുഃ സമസ്തജഗതാം ത്രിഗുണാപി ദോഷൈര് ന ജ്ഞായസേ ഹരിഹരാദിഭിരപ്യപാരാ । സര്വാശ്രയാഖിലമിദം ജഗദംശഭൂതമ് അവ്യാകൃതാ ഹി പരമാ പ്രകൃതിസ്ത്വമാദ്യാ
ലോകങ്ങൾക്കൊക്കെയും കാരണം നീയാണു. മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിട്ടും, വിഷ്ണുവിനും ശിവനുമൊന്നും നിന്നെ അറിയാൻ കഴിയില്ല. നീ അതിരില്ലാത്തവളാണ്. ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിന്നിൽ ഭാഗമായിരിക്കുന്നു. നീയാണു ആദി, അപ്രകൃതമായ പരമശക്തി.
യസ്യാഃ സമസ്തസുരതാ സമുദീരണേന തൃപ്തിം പ്രിയാതി സകലേഷു മഖേഷു ദേവി । സ്വാഹാസി വൈ പിതൃഗണസ്യ ച തൃപ്തിഹേതുര് ഉച്ചാര്യസേ ത്വമത ഏവ ജനൈഃ സ്വധാ ച
ദേവി, നിന്റെ ഉച്ചാരണത്തിലൂടെ എല്ലാ ദേവതകളും യാഗങ്ങളിൽ സംതൃപ്തരായി സന്തോഷിക്കുന്നു. പിതൃഗണങ്ങൾക്ക് സംതൃപ്തി നൽകുന്ന സ്വാഹാ നീ തന്നെയാണ്. അതുകൊണ്ടു ജനങ്ങൾ നിന്നെ സ്വധാ എന്ന പേരിലും വിളിക്കുന്നു.
യാ മുക്തിഹേതുരവിചിന്ത്യമഹാവ്രതാ ത്വമ് അഭ്യസ്യസേ സുനിയതേന്ദ്രിയതത്ത്വസാരൈഃ । മോക്ഷാര്ഥിഭിര്മുനിഭിരസ്തസമസ്തദോഷൈര് വിദ്യാസി സാ ഭഗവതീ പരമാ ഹി ദേവി
മോക്ഷത്തിന് കാരണമാകുന്ന, ചിന്തിക്കാനാവാത്ത മഹാവ്രതങ്ങളുള്ളവളും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച മഹർഷിമാരാൽ അഭ്യസിക്കപ്പെടുന്നവളും, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും വിട്ട് മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ പരമജ്ഞാനവും ഭഗവതിയായ ദേവി നീ തന്നെയാണ്.
ശബ്ദാത്മികാ സുവിമലര്ഗ്യജുഷാം നിധാനമ് ഉദ്ഗീഥരമ്യപദപാഠവതാം ച സാമ്നാമ് । ദേവീ ത്രയീ ഭഗവതീ ഭവഭാവനായ വാര്താ ച സര്വജഗതാം പരമാര്തിഹന്ത്രീ
ശബ്ദത്തിന്റെ സാരവും, നിർമലമായ ഹോമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള നിധിയും, സാംഗീതികമായ സാംവേദം പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള ആനന്ദവും, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ത്രയീദേവിയും, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും പരമാര്ഥദുഃഖങ്ങൾ നീക്കുന്നവളും ദേവി നീ തന്നെയാണ്.
മേധാസി ദേവി വിദിതാഖിലശാസ്ത്രസാരാ ദുര്ഗാസി ദുര്ഗഭവസാഗരനൌരസങ്ഗാ । ശ്രീഃ കൈടഭാരിഹൃദയൈകകൃതാധിവാസാ ഗൌരീ ത്വമേവ ശശിമൌലികൃതപ്രതിഷ്ഠാ
ദേവി, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരമായ ബുദ്ധി നീയാണ്. ദുരിതസമുദ്രം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ദുർഗ്ഗയും, കൈടഭാസുരനെ സംഹരിച്ചവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്ന ശ്രീയും, ചന്ദ്രനെ കിരീടമായി ധരിച്ചവൻ സ്ഥാപിച്ച ഗൗരിയും നീ തന്നെയാണ്.
ഈഷത്സഹാസമമലം പരിപൂര്ണചന്ദ്ര- ബിമ്ബാനുകാരി കനകോത്തമകാന്തികാന്തമ് । അത്യദ്ഭുതം പ്രഹൃതമാത്തരുഷാ തഥാപി വക്ത്രം വിലോക്യ സഹസാ മഹിഷാസുരേണ
പൂർണ്ണചന്ദ്രൻപോലെയുള്ള, സ്വർണ്ണം പോലെയുള്ള തേജസ്സും, അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ, അതിമനോഹരവും അത്ഭുതകരവുമായ നിന്റെ മുഖം മഹിഷാസുരൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി കണ്ടപ്പോൾ, അതിൽ ദേഷ്യത്തിന്റെ കഠിനതയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തു ദേവി കുപിതം ഭ്രുകുടീകരാലമ് ഉദ്യച്ഛശാങ്കസദൃശച്ഛവി യന്ന സദ്യഃ । പ്രാണാന്മുമോച മഹീഷസ്തദതീവ ചിത്രം കൈര്ജോവ്യതേ ഹി കുപിതാന്തകദര്ശനേന
ദേവി, കോപത്തോടെ കുനിഞ്ഞ വലിപ്പിച്ച കണ്പിറുക്കളോടെയുള്ള, ഉദയചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള നിന്റെ മുഖം കണ്ടിട്ടും മഹിഷൻ ഉടൻ ജീവൻ വിട്ടില്ലെന്നത് അത്ഭുതമാണ്. കാരണം, കോപിച്ച മരണത്തിന്റെ രൂപം ആരാണ് സഹിക്കാൻ കഴിയുക?
ദേവി പ്രസീദ പരമാ ഭവതീ ഭവായ സദ്യോ വിനാശയസി കോപവതീ കുലാനി । വിജ്ഞാതമേതദധുനൈവ യദസ്തമേതന് നീതം ബലം സുവിപുലം മഹിഷാസുരസ്യ
പരമമായ ദേവി, ദയവായി കൃപയുണ്ടാക്കണേ. ലോകത്തിനായി, കോപത്തോടെ നീ മുഴുവൻ വംശങ്ങളെയും ഉടനടി നശിപ്പിക്കുന്നു. മഹിഷാസുരന്റെ അതിപ്രഭലമായ ശക്തി ഇപ്പോൾ തീർന്നുവെന്ന് എല്ലാവർക്കും വ്യക്തമായി അറിയാം.
തേ സംമതാ ജനപദേഷു ധനാനി തേഷാം തേഷാം യശാംസി ന ച സീദതി ധര്മവര്ഗഃ । ധന്യാസ്ത ഏവ നിഭൃതാത്മജഭൃത്യദാരാ യേഷാം സദാഭ്യുദയദാ ഭവതീ പ്രസന്നാ
നിന്റെ മഹത്വം ആദരിക്കുന്ന ദേശങ്ങളിൽ സമ്പത്തും പ്രശസ്തിയും നിലനിൽക്കുന്നു, അവിടുത്തെ ധർമ്മപാതങ്ങൾ ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല. സ്വന്തം മക്കളും ഭൃത്യരും ഭാര്യമാരും സുരക്ഷിതരായിരിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്, കാരണം നീ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കെപ്പോഴും സമൃദ്ധി നൽകുന്നു.
ധര്മ്യാണി ദേവി സകലാനി സദൈവ കര്മാണ്യ് അത്യാദൃതഃ പ്രതിദിനം സുകൃതീ കരോതി । സ്വര്ഗം പ്രയാതി ച തതോ ഭവതീപ്രസാദാല് ലോകത്രയേ ഽപി ഫലദാ നനു ദേവി തേന
ദേവി, സദാ ഭക്തിയോടെ നന്മ ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ ധാർമ്മിക കർമങ്ങളും ദിവസേന നിർവ്വഹിക്കുന്നു. നിന്റെ കൃപയാൽ അവൻ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഫലം നൽകുന്നവളാണ് നീ, ദേവി.
ദുര്ഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതിമശേഷജന്തോഃ സ്വസ്ഥൈഃ സ്മൃതാ മതിമതീവ ശുഭാം ദദാസി । ദാരിദ്രയദുഃ ഖഭയഹാരിണി കാ ത്വദന്യാ സര്വോപകാരകരണായ സദാര്ഽഽദ്രചിത്താ
ദുർഗ്ഗേ, ഓർക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഭയം നീ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ആരോഗ്യവാന്മാർ നിന്നെ ഓർക്കുമ്പോൾ, നീ അവർക്കു ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മംഗളം നൽകുന്നു. ദാരിദ്ര്യവും ദു:ഖവും ഭയവും നീക്കുന്നവളായ നീയല്ലാതെ, എല്ലാർക്കും സഹായം ചെയ്യാൻ എപ്പോഴും കരുണയുള്ളവളാരുണ്ട്?
ഏഭിര്ഹതൈര്ജഗദുപൈതി സുഖം തഥൈതേ കുര്വന്തു നാമ നരകായ ചിരായ പാപമ് । സംഗ്രാമമൃത്യുമധിഗമ്യ ദിവം പ്രയാന്തു മത്വേതി നൂനമഹിതാന് വിനിഹംസി ദേവി
ഇവരെ കൊല്ലപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ലോകം സന്തോഷം നേടുന്നു. ബാക്കി ഉള്ളവർ പാപം ചെയ്തു ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ പോകട്ടെ. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചാണ് ദേവി, നീ ദുഷ്ടന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലി, അവരെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് അയക്കുന്നത്.
ദൃഷ്ട്വൈവ കിം ന ഭവതീ പ്രകരോതി ഭസ്മ സര്വാസുരാനരിഷു യത്പ്രഹിണോഷി ശസ്ത്രമ് । ലോകാന് പ്രയാന്തു രിപവോ ഽപി ഹി ശസ്ത്രപൂതാ ഇത്ഥം മതിര്ഭവതി തേഷ്വപി തേ ഽതിസാധ്വീ
നിന്റെ ദർശനം മാത്രം കൊണ്ടു നീ എല്ലാ അസുരന്മാരെയും ചാരമാക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാര്യം? എങ്കിലും, ശത്രുക്കളെ നേരിടാൻ നീ ആയുധങ്ങൾ അയക്കുന്നു, ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള ശുദ്ധീകരണത്തിലൂടെ ശത്രുക്കൾക്കു പോലും ലോകങ്ങളിൽ എത്താൻ സാധിക്കട്ടെ എന്നതാണു നിന്റെ അത്യന്തം ഉത്തമമായ മനസ്സ്.