ദേവീമാഹാത്മ്യമ്

സൂര്യന്റെ പുത്രനായ സാവർണി, അഷ്ടമമനുവായി പ്രശസ്തനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതരാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. മഹാമായയുടെ ശക്തിയാൽ, മഹത്വമുള്ള സൂര്യപുത്രനായ സാവർണി മന്വന്തരാധിപതിയായി. മുന്‍പ് സ്വാരോചിഷമന്വന്തരത്തിൽ, ചൈത്ര വംശത്തിൽ ജനിച്ച സുരഥ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ഭൂമിയെ മുഴുവൻ ഭരിച്ചിരുന്നു. തന്റെ رعയയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നപ്പോഴാണ്, ശത്രുക്കളായ മറ്റു രാജാക്കന്മാർ അവന്റെ രാജ്യത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റത്. ശത്രുക്കളുമായുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ, വലിയ ശക്തിയുള്ള സുരഥൻ, എങ്കിലും കുറച്ചുപേർ മാത്രമായിരുന്ന ശത്രുക്കളാൽ പരാജയപ്പെട്ടു. രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് തിരികെ പോയി അവിടെയും, ശക്തരായ ശത്രുക്കൾ അവനെ ഉപദ്രവിച്ചു. ദുഷ്ടമന്ത്രിമാരും ശക്തരായ ആളുകളും, ഈ ദുർബലനായ രാജാവിന്റെ ധനവും സൈന്യവും അവന്റെ സ്വന്തം നഗരത്തിൽ തന്നെ പിടിച്ചെടുത്തു. അപ്പോൾ, വേട്ടയാടാൻ പോകുന്നെന്ന പേരിൽ, രാജാവ് തന്റെ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഒറ്റയ്ക്ക് കുതിരപ്പുറത്ത് കാട്ടിലേയ്ക്ക് പോയി. അവിടെ, പ്രശസ്തനായ മഹർഷി മേധസിന്റെ ആശ്രമം കണ്ടു; ശാന്തവും ശിഷ്യന്മാരാൽ അലങ്കൃതവുമായിരുന്ന ആ ആശ്രമത്തിൽ മൃഗങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നതു കണ്ടു. അവിടെ കുറേ ദിവസം രാജാവ് താമസിച്ചു. മഹർഷി അവനെ ആദരിച്ചു. ആശ്രമത്തിൽ അവൻ ഇവിടെ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു. അതിനിടയിൽ, അതിശയമായ ആസക്തിയിൽ ആകൃഷ്ടനായ മനസ്സോടെ രാജാവ് ചിന്തിച്ചു: “എന്റെ പിതാക്കന്മാർ സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന നഗരം, ഞാൻ സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന രാജ്യം, ഇന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടു. എന്റെ സേവകരുടെ ആചാരങ്ങൾ എങ്ങനെ ആയിരിക്കും? അവർ ധർമ്മപരമായി സംരക്ഷിക്കുമോ?” “എന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി, പോരാട്ടത്തിൽ നിപുണനും അഭിമാനിയുമാണ്; എന്നാൽ ഇന്ന് എന്റെ ശത്രുവിന്റെ അധികാരത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ അവൻ എന്ത് അനുഭവിക്കുന്നു? എപ്പോഴും എനിക്ക് സമ്പത്തും ഭക്ഷണവും സമ്മാനിച്ചിരുന്നവർ, ഇന്ന് മറ്റാരോ രാജാക്കന്മാരുടെ അനുയായികളായിരിക്കും.” “അവർ ധനത്തെ അനാവശ്യമായി ചെലവഴിച്ചുകൊണ്ട്, ദുർവ്യവഹാരങ്ങൾ തുടരുമ്പോൾ, വലിയ കഷ്ടപ്പെട്ട് സമ്പാദിച്ച ധനം ഉടൻ തന്നെ തീർന്നു പോകും.” ഇങ്ങനെ പലതും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ്, ബ്രാഹ്മണരുടെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം ഒരു വാണികനെ രാജാവ് കണ്ടു. അവനോട് രാജാവ് ചോദിച്ചു: “ആരാണു നീ, സാർ? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇവിടെ വന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്ര ദുഃഖിതനായി മനസ്സിൽ ചിന്തകളോടെ കാണുന്നത്?” രാജാവിന്റെ ഈ സ്നേഹപൂർവ്വം ചോദിച്ച വാക്കുകൾ കേട്ട്, വാണികൻ വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ സമാധി എന്നൊരു വാണികൻ, ധനികകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. എന്നാൽ എന്റെ മക്കളും ഭാര്യയും, ധനലോഭത്തിൽ, ധർമ്മം മറന്ന് എന്നെ പുറത്താക്കി.” “ധനം, ഭാര്യ, മക്കൾ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും ഉപേക്ഷിച്ചു, ഞാൻ ദുഃഖത്തോടെ കാട്ടിലേക്കാണ് വന്നത്. എനിക്ക് അറിയില്ല, എന്റെ മക്കൾ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെയിരിക്കുന്നു, കുടുംബം എങ്ങനെയിരിക്കുന്നു, നല്ലതോ മോശമോ അവർക്കു സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന്.” “ഇപ്പോൾ അവരുടെ വീട്ടിൽ സൗഖ്യമാണോ ദുരിതമാണോ? അവരെന്താണ് ചെയ്യുന്നത്? എന്റെ മക്കൾ നല്ലവർ ആണോ, ദുഷ്ടർ ആണോ?” രാജാവ് ചോദിച്ചു: “നിനക്ക് ധനംകൊണ്ടു നിന്നെ പുറത്താക്കിയ ഭാര്യയും മക്കളുമാണ് ഇവർ; അവരോടു ഇപ്പോഴും മനസ്സിൽ സ്നേഹമുണ്ടോ?” വാണികൻ പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; എങ്കിലും എന്തു ചെയ്യാം? എന്റെ മനസ്സ് കഠിനമാകുന്നില്ല. എനിക്ക് അവരോടുള്ള സ്നേഹം കുറയുന്നില്ല, അവരൊക്കെ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും.” “എത്രയോ അറിയാമെങ്കിലും, എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല, അനർഹരായ ബന്ധുക്കളോടും മനസ്സിൽ സ്നേഹമുണ്ടാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?” “അവരെ ഓർത്ത് ഞാൻ ഉളളിലാകെ വിഷമിക്കുന്നു; അവർ എനിക്കു സ്നേഹം കാണിക്കാത്തവരാണെങ്കിലും, എന്റെ മനസ്സിന് അവരോട് ദേഷ്യം തോന്നുന്നില്ല.” ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണേ, രാജാവും വാണികനും ഒരുമിച്ചു മഹർഷിയോടു സമീപിച്ചു. അച്ഛദമായ് അഭിവാദ്യം ചെയ്ത് ഇരുവരും ആശ്രമത്തിൽ ഇരുന്നു, വിവിധ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്തു. അവർ ചോദിച്ചു: “പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സ് വിട്ടുനിൽക്കാൻ കഴിയാതെ പോകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?” “എന്റെ രാജ്യം മുഴുവനും നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും, എനിക്ക് ‘എന്റെത്’ എന്ന ഭാവം മാറുന്നില്ല. സത്യം അറിഞ്ഞിട്ടും, അജ്ഞാനിയെന്നപോലെ ഈ ഭാവം എനിക്കുണ്ടാവുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്, മഹർഷേ?” “ഇവൻ തന്റെ മക്കളാൽ വഞ്ചിതനായി, ഭാര്യയാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, ബന്ധുക്കളാൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, അവരോടുള്ള ഹൃദയബന്ധം വിട്ടുപോകുന്നില്ല.” “ഞാനും ഇദ്ദേഹവും ഇങ്ങനെ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ഇവയിലൊക്കെ ദോഷം കാണുന്നവരായിട്ടും, മനസ്സു ആസക്തിയാൽ ആകൃഷ്ടമാണ്.” “മഹാഭാഗവ, ജ്ഞാനികൾക്കു പോലും ഈ മോഹം എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? ഞങ്ങൾക്കു ഈ വിവേകഭ്രാന്തി എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്?” “എല്ലാവർക്കും, ജീവികൾക്കു, വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ട്; എങ്കിലും, ഓരോരുത്തർക്കും അവ വസ്തുക്കൾ വ്യത്യസ്തമായി തോന്നുന്നു.” “ചില ജീവികൾക്ക് പകലിൽ കാഴ്ചയില്ല, ചിലർക്ക് രാത്രിയിൽ. ചിലർക്ക് ഇരുപോഴും കാഴ്ചയുണ്ട്.” “മനുഷ്യർക്ക് അറിവുണ്ടെന്ന് സത്യം, പക്ഷേ അതിൽ പ്രത്യേകതയില്ല; പശുക്കൾക്കും പക്ഷികൾക്കും കാട്ടുമൃഗങ്ങൾക്കും അറിവുണ്ട്.” “മനുഷ്യർക്കുള്ള അറിവും, മൃഗങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ഉള്ളതും തമ്മിലുള്ള സാമ്യവും വ്യത്യാസവും ഇരുവർക്കും ഉണ്ട്.” “അറിവുണ്ടായിട്ടും, ഈ കീടങ്ങളെ നോക്കൂ—അവ കത്തുന്ന തീയിലേക്കു ആകൃഷ്ടരായി, രുചിക്കായി അവിടെ ചാടുന്നു; വിശപ്പിൽ പീഡിതരായിട്ടും, അവ നശിച്ചുപോകുന്നു.” “മനുഷ്യരും, പുരുഷസിംഹന്മാരെപ്പോലെ, മക്കളോടു മോഹത്തോടെ ബന്ധപ്പെട്ടു ജീവിക്കുന്നു; ലോഭത്താൽ അവർ പരസ്പരം പ്രതിഫലം തേടുന്നു—നിങ്ങൾ ഇതിൽ കാണുന്നില്ലേ?” “എങ്കിലും, മഹാമായയുടെ ശക്തിയിൽ, ഈ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു. ആ മഹാമായയുടെ ശക്തിയാൽ, ആസക്തിയുടെ ചുഴലിക്കുഴിയിൽ വീണ്, മനുഷ്യർ മായയുടെ ഗർത്തത്തിൽ വീണു, അങ്ങനെ തന്നെ തുടരുന്നു.