ಕಾಲದಣ್ಡಾದ್ಯಮೋ ದಣ್ಡಂ ಮಾಶಂ ಚಾಮ್ಬುಪತಿರ್ದದೌ । ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚಾಕ್ಷಮಾಲಾಂ ದದೌ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕಮಣ್ಡಲುಮ್
ಯಮನು ತನ್ನ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಜಲದೇವತೆ ವರుణನು ಪಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಪ್ರಜಾಪತಿ ಜಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ಸಮಸ್ತರೋಮಕೂಪೇಷು ನಿಜರಶ್ಮೀನ್ ದಿವಾಕರಃ । ಕಾಲಖ್ಚ ದತ್ತವಾನ್ ಖಡ್ಗಂ ತಸ್ಯಾಶ್ಚರ್ಮ ಚ ನಿರ್ಮಲಮ್
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೋಮಕುಪದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದನು. ಕಾಲನು ಆಕೆಗೆ ಮಿನುಗುವ ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ದೋಷರಹಿತವಾದ ಕವಚವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.
ಕ್ಷೀರೋದಶ್ಚಾಮಲಂ ಹಾರಮಜರೇ ಚ ತಥಾಮ್ಬರೇ । ಚೂಡಾಮಣಿಂ ತಥಾ ದಿವ್ಯಂ ಕುಣ್ಡಲೇ ಕಟಕಾನಿ ಚ
ಪಾಲಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಅವಳು ಒಂದು ಮಡಿದ ಹಾರವನ್ನು, ಎಂದಿಗೂ ಬಣ್ಣ ಹಾಳಾಗದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು, ದಿವ್ಯವಾದ ಕಿರೀಟದ ರತ್ನವನ್ನು, ಕಿವೊಲಗೆ ಹಾಕುವ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೈಗೆ ಹಾಕುವ ಕಂಗಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಳು.
ಅರ್ಧಚನ್ದ್ರಂ ತಥಾ ಶುಭ್ರಂ ಕೇಯೂರಾನ್ ಸರ್ವಬಾಹುಷು । ನೂಪುರೌ ವಿಮಲೌ ತದ್ವದ್ ಗ್ರೈವೇಯಕಮನುತ್ತಮಮ್ । ಅಙ್ಗುಲೀಯಕರತ್ನಾನಿ ಸಮಸ್ತಾಸ್ವಙ್ಗುಲೀಷು ಚ
ಅವಳಿಗೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರವನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಕೈಗಳಿಗೆ ಕಂಗಣಗಳನ್ನು, ಮಡಿದ ಪಾದಸರಣಿಗಳನ್ನು, ಅಪರೂಪದ ಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆರಳಿಗೂ ರತ್ನದ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ದದೌ ತಸ್ಯೈ ಪರಶುಞ್ಚಾತಿನಿರ್ಮಲಮ್ । ಅಸ್ತ್ರಾಣ್ಯನೇಕರೂಪಾಣಿ ತಥಾಭೇದ್ಯಂ ಚ ದಂಶನಮ್
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಅವಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಶುಭ್ರವಾದ ಒಬ್ಬಳನ್ನು, ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಡೆಯಲಾಗದ ಕವಚವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಅಮ್ಲಾನಪಙ್ಕಜಾಂ ಮಾಲಾಂ ಶಿರಸ್ಯುರಸಿ ಚಾಪರಾಮ್ । ಅದದಜ್ಜಲಧಿಸ್ತಸ್ಯೈ ಪಙ್ಕಜಂ ಚಾತಿಶೋಭನಮ್
ಸಮುದ್ರದ ದೇವತೆ ಅವಳ ತಲೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು, ಎದೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಕಮಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಹಿಮವಾನ್ ವಾಹನಂ ಸಿಂಹಂ ರತ್ನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ । ದದಾವಶೂನ್ಯಂ ಸುರಯಾ ಪಾನಪಾತ್ರಂ ಧನಾಧಿಪಃ
ಹಿಮವಂತನು ಅವಳಿಗೆ ಸಿಂಹವನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಮತ್ತು色色 ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಧನದ ದೇವತೆ ಅವಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಮೃತಪಾನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಶೇಷಶ್ಚ ಸರ್ವನಾಗೇಶೋ ಮಹಾಮಣಿವಿಭೂಷಿತಮ್ । ನಾಗಹಾರಂ ದದೌ ತಸ್ಯೈ ಧತ್ತೇ ಯಃ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಾಧಿಪತಿಯಾದ ಶೇಷನು, ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವನು, ದೊಡ್ಡ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ನಾಗಹಾರವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ಅನ್ಯೈರಪಿ ಸುರೈರ್ದೇವೀ ಭೂಷಣೈರಾಯುಧೈಸ್ತಥಾ । ಸಂಮಾನಿತಾ ನನಾದೋಚ್ಚೈಃ ಸಾಟ್ಟಹಾಸಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ
ಮತ್ತಿತರ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ ದೇವಿಯನ್ನು ಆಭರಣಗಳೂ ಆಯುಧಗಳೂ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಆಕೆಯು ಪುನಃ ಪುನಃ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ನಗಿದಳು.
ತಸ್ಯಾ ನಾದೇನ ಘೋರೇಣ ಕೃತ್ಸ್ತ್ರಮಾಪೂರಿತಂ ನಭಃ । ಅಮಾಯತಾತಿಮಹತಾ ಪ್ರತಿಶಬ್ದೋ ಮಹಾನಭೂತ್
ಆ ದೇವಿಯ ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಆಕಾಶವೆಲ್ಲವೂ ತುಂಬಿತು. ಆ ಅಪಾರವಾದ, ತಡೆಯಲಾಗದ ಶಬ್ದದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಮೂಡಿತು.
ಚುಕ್ಷುಭುಃ ಸಕಲಾ ಲೋಕಾಃ ಸಮುದ್ರಾಶ್ಚ ಚಕಮ್ಪಿರೇ । ಚಚಾಲ ವಸುಧಾ ಚೇಲುಃ ಸಕಲಾಶ್ಚ ಮಹೀಧರಾಃ
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ಅಲುಗಾಡಿದವು, ಸಾಗರಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು. ಭೂಮಿ ನಡುಗಿತು, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು ಜಾರಿದವು.
ಜಯೇತಿ ದೇವಾಶ್ಚ ಮುದಾ ತಾಮೂಚುಃ ಸಿಂಹವಾಹಿನೀಮ್ । ತುಷ್ಟುವುರ್ಮುನಯಶ್ಚೈನಾಂ ಭಕ್ತಿನಮ್ರಾತ್ಮಮೂರ್ತಯಃ
ಸಿಂಹವನ್ನು ಏರಿ ಬಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ 'ಜಯ' ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ್ದ ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮಸ್ತಂ ಸಂಕ್ಷುಬ್ಧಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಮರಾರಯಃ । ಸನ್ನದ್ಧಾಖಿಲಸೈನ್ಯಾಸ್ತೇ ಸಮುತ್ತಸ್ಥುರುದಾಯುಧಾಃ
ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎದ್ದರು.
ಆಃ ಕಿಮೇತದಿತಿ ಕ್ರೋಧಾದಾಭಾಷ್ಯ ಮಹಿಷಾಸುರಃ । ಅಭ್ಯಧಾವತ ತಂ ಶಬ್ದಮಶೇಷೈರಸುರೈರ್ವೃತಃ
ಮಹಿಷಾಸುರನು ಕೋಪದಿಂದ 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಆ ಶಬ್ದದ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು.
ಸ ದದರ್ಶ ತತೋ ದೇವೀಂ ವ್ಯಾಪ್ತಲೋಕತ್ರಯಾಂ ತ್ವಿಷಾ । ಪಾದಾಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ನತಭುವಂ ಕಿರೀಟೋಲ್ಲಿಖಿತಾಮ್ಬರಾಮ್
ಆಮೇಲೆ ಅವನು ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವಳ ಪ್ರಕಾಶವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಾಲು ನೆಲವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿತು, ಅವಳ ಕಿರೀಟವು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಟ್ಟಿತು.
ಕ್ಷೋಭಿತಾಶೇಷಪಾತಾಲಾಂ ಧನುರ್ಜ್ಯಾನಿಃ ಸ್ವನೇನ ತಾಮ್ । ದಿಶೋ ಭುಜಸಹಸ್ರೇಣ ಸಮನ್ತಾದ್ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತಾಮ್
ಅವಳ ಬಿಲ್ಲಿನ ತಂತಿಯ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪಾತಾಳವೆಲ್ಲವೂ ಕದಡಿತು. ಆ ದೇವಿ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.
ತತಃ ಪ್ರವವೃತೇ ಯುದ್ಧಂ ತಯಾ ದೇವ್ಯಾ ಸುರದ್ವಿಷಾಮ್ । ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೈರ್ಬಹುಧಾ ಮುಕ್ತೈರಾದೀಪಿತದಿಗನ್ತರಮ್
ಆಮೇಲೆ ಆ ದೇವಿಯೂ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳೂ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಆಯುಧಗಳು, ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾರಿದವು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಬೆಳಗಿದವು.
ಮಹಿಷಾಸುರಸೇನಾನೀಶ್ಚಿಕ್ಷುರಾಖ್ಯೋ ಮಹಾಸುರಃ । ಯುಯುಧೇ ಚಾಮರಶ್ಚಾನ್ಯೈಶ್ಚತುರಙ್ಗಬಲಾನ್ವಿತಃ
ಮಹಿಷಾಸುರನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಚಿಕ್ಷುರ ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು, ಚಾಮರ ಮತ್ತು ಇತರರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.
ರಥಾನಾಮಯುತೈಃ ಷಡ್ಭಿರುದಗ್ರಾಖ್ಯೋ ಮಹಾಸುರಃ । ಅಯುಧ್ಯತಾಯುತಾನಾಞ್ಚ ಸಹಸ್ರೇಣ ಮಹಾಹನುಃ
ಉದಗ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು ಆರು ಲಕ್ಷ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು. ಮಹಾಹನು ಎಂಬನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೈನಿಕರ ಸಾವಿರ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು.
ಪಞ್ಚಾಶದ್ಭಿಶ್ಚ ನಿಯುತೈರಸಿಲೋಮಾ ಮಹಾಸುರಃ । ಅಯುತಾನಾಂ ಶತೈಃ ಷಡ್ಭಿರ್ವಾಷ್ಕಲೋ ಯುಯುಧೇ ರಣೇ
ಅಸಿಲೋಮ ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು ಐವತ್ತು ಲಕ್ಷ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು. ವಾಷ್ಕಲನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಆರು ಲಕ್ಷ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.
ಗಜವಾಜಿಸಹಸ್ರೌಘೈರನೇಕೈರುಗ್ರದರ್ಶನಃ । ವೃತೋ ರಥಾನಾಂ ಕೋಟ್ಯಾ ಚ ಯುದ್ಧೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಯುಧ್ಯತ
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾವಿರಾರು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಯಂಕರವಾದ ಅನೇಕ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ರಥಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಬಿಡಾಲಾಕ್ಷೋ ಽಯುತಾನಾಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾಶದ್ಭಿರಥಾಯುತೈಃ । ಯುಯುಧೇ ಸಂಯುಗೇ ತತ್ರ ರಥಾನಾಂ ಪರಿವಾರಿತಃ
ಬಿಡಾಳಾಕ್ಷನು ಅಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ರಥಗಳ ಹಾಗೂ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಧರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ವೃತಃ ಕಾಲೋ ರಥಾನಾಞ್ಚ ರಣೇ ಪಞ್ಚಾಶತಾಯುತೈಃ । ಯುಯುಧೇ ಸಂಯುಗೇ ತತ್ರ ತಾವದ್ಭಿಃ ಪರಿವಾರಿತಃ
ಕಾಲನು ಕೂಡ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ರಥಗಳ ನಡುವೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅನ್ಯೇ ಚ ತತ್ರಾಯುತಶೋ ರಥನಾಗಹಯೈರ್ವೃತಾಃ । ಯುಯುಧುಃ ಸಂಯುಗೇ ದೇವ್ಯಾ ಸಹ ತತ್ರ ಮಹಾಸುರಾಃ
ಮತ್ತಿತರ ಮಹಾಸುರರು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
ಕೋಟಿಕೋಟಿಸಹಸ್ರೈಸ್ತು ರಥಾನಾಂ ದನ್ತಿನಾಂ ತಥಾ । ಹಯಾನಾಞ್ಚ ವೃತೋ ಯುದ್ಧೇ ತತ್ರಾಭೂನ್ಮಹಿಷಾಸುರಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಸಾವಿರ ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.
ತೋಮರೈರ್ಭಿನ್ದಿಪಾಲೈಶ್ಚ ಶಕ್ತಿಭಿರ್ಮುಸಲೈಸ್ತಥಾ । ಯುಯುಧುಃ ಸಂಯುಗೇ ದೇವ್ಯಾ ಖಡ್ಗೈಃ ಪರಶುಪಟ್ಟಿಶೈಃ
ಅವರು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಲಾ, ಗದೆಗಳು, ಶಕ್ತಿಗಳು, ಮುಸಳಗಳು, ಕತ್ತಿಗಳು, ಕುಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಕೇಚಿಚ್ಚ ಚಿಕ್ಷಿಪುಃ ಶಕ್ತೀಃ ಕೇಚಿತ್ ಪಾಶಾಂಸ್ತಥಾಪರೇ । ದೇವೀಂ ಖಡ್ಗಪ್ರಹಾರೈಸ್ತು ತೇ ತಾಂ ಹನ್ತುಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮುಃ
ಕೆಲವರು ಗೇಡುಗಳನ್ನು ಎಸೆದರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಬಲಗಳು ಎಸೆದರು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ದೇವಿಯನ್ನು ಕತ್ತಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಕೊಲ್ಲಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಸಾಪಿ ದೇವೀ ತತಸ್ತಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚಣ್ಡಿಕಾ । ಲೀಲಯೈವ ಪ್ರಚಿಚ್ಛೇದ ನಿಜಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವರ್ಷಿಣೀ
ಆ ಚಂಡಿಕಾದೇವಿ ಸುಲಭವಾಗಿ, ಆಟದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿದರು.
ಅನಾಯಸ್ತಾನನಾ ದೇವೀ ಸ್ತೂಯಮಾನಾ ಸುರರ್ಷಿಭಿಃ । ಮುಮೋಚಾಸುರದೇಹೇಷು ಶಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚೇಶ್ವರೀ
ದೇವಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಂತ ಮುಖದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಹೊಗಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಸುರರ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹೋದರು.
ಸೋ ಽಪಿ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಧುತಸಟೋ ದೇವ್ಯಾ ವಾಹನಕೇಶರೀ । ಚಚಾರಾಸುರಸೈನ್ಯೇಷು ವನೇಷ್ವಿವ ಹುತಾಶನಃ
ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಸಿಂಹನು ಕೋಪದಿಂದ ತಲೆಯ ಕೂದಲು ಬಡಿದು, ಅಸುರರ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹರಡಿದನು.