તતો નિશુમ્ભઃ સમ્પ્રાપ્ય ચેતનામાત્તકાર્મુકઃ । આજઘાન શરૈર્દેવીં કાલીં કેસરિણં તથા
પછી નિશુંભે ફરી સંજ્ઞાન પામી, ધનુષ્ય હાથમાં લઈ, તીરો વડે દેવી, કાળી અને સિંહ પર આક્રમણ કર્યું.
પુનશ્ચ કૃત્વા બાહૂનામયુતં દનુજેશ્વરઃ । ચક્રાયુધેન દિતિજશ્છાદયામાસ ચણ્ડિકામ્
પછી દાનવોના રાજાએ પોતાના હાથ દસ હજાર કરી લીધા અને ચક્રધારી બની, ચંડિકા પર શસ્ત્રવર્ષા કરી તેને ઢાંકી દીધી.
તતો ભગવતી ક્રુદ્ધા દુર્ગા દુર્ગાર્તિનાશિની । ચિચ્છેદ તાનિ ચક્રાણિ સ્વશરૈઃ સાયકાંશ્ચ તાન્
પછી દુર્ગા, દુઃખોનો નાશ કરતી અને કૃધ્ધા થઈ, પોતાના તીક્ષ્ણ તીરો વડે એ ચક્રો અને તીરો બધાં કાપી નાખ્યા.
તતો નિશુમ્ભો વેગેન ગદામાદાય ચણ્ડિકામ્ । અભ્યધાવત વૈ હન્તું દૈત્યસેનાસમાવૃતઃ
પછી નિશુંભે ઝડપથી ગદા ઉઠાવી, દૈત્યસેના સાથે ચંડિકાને મારવા દોડી આવ્યો.
તસ્યાપતત એવાશુ ગદાં ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા । ખડ્ગેન શિતધારેણ સ ચ શૂલં સમાદદે
તે જતાં જ ચંડિકાએ તેની ગદા તીખી ધારવાળી તલવારથી તરત કાપી નાખી. પછી એણે શૂળ હાથમાં લીધો.
શૂલહસ્તં સમાયાન્તં નિશુમ્ભમમરાર્દનમ્ । હૃદિ વિવ્યાધ શૂલેન વેગાવિદ્ધેન ચણ્ડિકા
શૂળ પકડીને અમરદેવોને હરાવનાર નિશુંબહ આગળ આવ્યો, ત્યારે ચંડિકાએ જોરથી ફેંકેલા પોતાના શૂળથી તેના હૃદયને ભેદી નાખ્યું.
ભિન્નસ્ય તસ્ય શૂલેન હૃદયાન્નિઃ સૃતો ઽપરઃ । મહાબલો મહાવીર્યસ્તિષ્ઠેતિ પુરુષો વદન્
તેના હૃદયમાંથી શૂળથી ફાટીને બીજું એક મહાબળવાન અને મહાવીર પુરુષ બહાર આવ્યો અને બોલ્યો, 'થેમો!'
તસ્ય નિષ્ક્રામતો દેવી પ્રહસ્ય સ્વનવત્તતઃ । શિરશ્ચિચ્છેદ ખડ્ગેન તતો ઽસાવપતદ્ ભુવિ
તે બહાર નીકળતો હતો ત્યારે દેવી હસી ઉઠી અને પછી તલવારથી તેનું માથું કાપી નાખ્યું, જેથી તે જમીન પર પડી ગયો.
તતઃ સિંહશ્ચખાદોગ્રં દંષ્ટ્રાક્ષુણ્ણશિરોધરાન્ । અસુરાંસ્તાંસ્તથા કાલી શિવદૂતી તથાપરાન્
પછી સિંહે ભયાનક દાંત અને નખ વડે અસુરોને ફાડી નાખ્યા. એ જ રીતે કાળી અને શિવદૂતીએ પણ બીજા અસુરોને માર્યા.
કૌમારીશક્તિનિર્ભિન્નાઃ કેચિન્નેશુર્મહાસુરાઃ । બ્રહ્માણીમન્ત્રપૂતેન તોયેનાન્યે નિરાકૃતાઃ
કેટલાક મહાસુરો કૌમારીના શસ્ત્રથી ઘાયલ થઈ અચળ રહી ગયા. બીજાઓને બ્રાહ્માણીએ મંત્રથી પવિત્ર કરેલા પાણીથી દૂર હાંકી દીધા.
માહેશ્વરીત્રિશૂલેન ભિન્નાઃ પેતુસ્તથાપરે । વારાહીતુણ્ડઘાતેન કેચિચ્ચૂર્ણોકૃતા ભુવિ
માહેશ્વરીએ ત્રિશૂળથી કેટલાક દાનવોને ભેદી નાખ્યા અને તેઓ પડી ગયા. વરાહીની સૂંઢના ઘા થી કેટલાક જમીન પર ચૂરચૂર થઈ ગયા.
ખણ્ડં ખણ્ડં ચ ચક્રેણ વૈષ્ણવ્યા દાનવાઃ કૃતાઃ । વજ્રેણ ચૈન્દ્રીહસ્તાગ્રવિમુક્તેન તથાપરે
વૈષ્ણવીના ચક્રથી દાનવોના ટુકડા થઈ ગયા અને ઈન્દ્રાણીના હાથમાંથી છોડાયેલા વજ્રથી પણ કેટલાક દાનવો એમ જ નાશ પામ્યા.
કેચિદ્વિનેશુરસુરાઃ કેચિન્નષ્ટા મહાહવાત્ । ભક્ષિતાશ્ચાપરે કાલીશિવદૂતીમૃગાધિપૈઃ
કેટલાક અસુરો ભાગી ગયા, કેટલાક મહાયુદ્ધમાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયા અને કાળી, શિવદૂતી તથા સિંહે કેટલાકને ભક્ષી લીધા.
ઋષિરુવાચ નિશુમ્ભં નિહતં દૃષ્ટ્વા ભ્રાતરં પ્રાણસંમિતમ્ । હન્યમાનં બલં ચૈવ શુમ્ભઃ ક્રુદ્ધો ઽબ્રવીદ્વચઃ
ઋષિએ કહ્યું: નિશુંબહ, જે ભાઈ જીવ જેટલો પ્રિય હતો, તેને મરેલો જોઈ અને પોતાની સેના નાશ પામતી જોઈ, ત્યારે શુંબહે ક્રોધથી આ શબ્દો કહ્યા.
બલાવલેપાદ્ દુષ્ટે ત્વં મા દુર્ગે ગર્વમાવહ । અન્યાસાં બલમાશ્રિત્ય યુધ્યસે યાતિમાનિની
દુર્ગે, તું પોતાની શક્તિનો અહંકાર રાખીને દુષ્ટ બની છે, ગર્વ ન કર. બીજાની શક્તિ પર આધાર રાખીને તું લડે છે અને પોતે શ્રેષ્ઠ છે એમ માને છે.
એકૈવાહં જગત્યત્ર દ્વિતીયા કા મમાપરા । પશ્યૈતા દુષ્ટ મય્યેવ વિશન્ત્યો મદ્વિભૂતયઃ
આ જગતમાં હું એકલો જ છું, બીજો મારો સમકક્ષ કોણ છે? દુષ્ટે, જોઈ લે, આ બધા મારા જ વિભૂતિરૂપે મને જ પ્રવેશી રહ્યા છે.
તતઃ સમસ્તાસ્તા દેવ્યો બ્રહ્માણીપ્રમુખા લયમ્ । તસ્યા દેવ્યાસ્તનૌ જગ્મુરેકાવાસીત્તદામ્બિકા
પછી બ્રહ્માણીને આગેવાન બનાવી તમામ દેવીઓ એક સાથે લયમાં લીન થઈ ગઈ; ત્યાં માત્ર અંબિકા જ રહી.
અહં વિભૂત્યા બહુભિરિહ રૂપૈર્યદાસ્થિતા । સત્સંહૃતં મયૈકૈવ તિષ્ઠામ્યાજૌ સ્થિરો ભવ
જ્યારે હું અનેક રૂપે મારી શક્તિથી અહીં પ્રગટ થઈ છું, ત્યારે બધું વિલીન થાય પછી પણ માત્ર હું એકલી જ બાકી રહીશ; તું યુદ્ધમાં અડગ રહે.
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં દેવ્યાઃ શુમ્ભસ્ય ચોભયોઃ । પશ્યતાં સર્વદેવાનામસુરાણાં ચ દારુણમ્
પછી અંબિકા અને શુમ્ભ વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, જે બધા દેવો અને અસુરો જોઈ રહ્યા હતા.
શરવર્ષૈઃ શિતૈઃ શસ્ત્રૈસ્તથા ચાસ્ત્રૈઃ સુદારુણૈઃ । તયોર્યુદ્ધમભૂદ્ ભૂયઃ સર્વલોકભયઙ્કરમ્
તેમનો યુદ્ધ ફરીથી ભયાનક બન્યો, જેમાં તીક્ષ્ણ બાણો, શસ્ત્રો અને ભયાનક અસ્ત્રોનો વરસાદ થયો, જે બધા લોકોએ ડરાવનારો હતો.
દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ શતશો મુમુચે યાન્યથામ્બિકા । બભઞ્જ તાનિ દૈત્યેન્દ્રસ્તત્પ્રતીઘાતકર્તૃભિઃ
અંબિકાએ સૈંકડો દૈવી અસ્ત્રો છોડ્યા, પણ દૈત્યરાજાએ તેનો પ્રતિઉત્તર આપતાં તે બધાં તોડી નાખ્યા.
મુક્તાનિ તેન ચાસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ પરમેશ્વરી । બભઞ્જ લીલયૈવોગ્રહુઙ્કારોચ્ચારણાદિભિઃ
અને પરમેશ્વરીએ, ઉગ્ર દહાડ અને અન્ય કૌશલ્યથી, તેણે છોડેલા દૈવી અસ્ત્રો સરળતાથી તોડી નાખ્યા.
તતઃ શરશતૈર્દેવીમાચ્છાદયત સો ઽસુરઃ । સા ચ તત્કુપિતા દેવી ધનુશ્ચિચ્છેદ ચેષુભિઃ
પછી એ અસુરે દેવી પર સૈંકડો બાણ વરસાવ્યા; પણ દેવી ગુસ્સે થઈને પોતાના બાણોથી તેનો ધનુષ્ય તોડી નાખ્યું.
છિન્ને ધનુષિ દૈત્યેન્દ્રસ્તથા શક્તિમથાદદે । ચિચ્છેદ દેવી ચક્રેણ તામપ્યસ્ય કરે સ્થિતામ્
ધનુષ્ય તૂટી ગયા પછી, દૈત્યોના રાજાએ ભાલા ઉપાડ્યો; પણ દેવીએ તેનો ભાલો પણ, એના હાથમાં જ હતો ત્યારે, પોતાના ચક્રથી કાપી નાખ્યો.
તતઃ ખડ્ગમુપાદાય શતચન્દ્રં ચ ભાનુમત્ । અભ્યધાવત્તદા દેવીં દૈત્યાનામધિપેશ્વરઃ
પછી દૈત્યોના મુખ્યએ સૂર્ય જેવો તેજસ્વી અને સો ચાંદ્રાવાળા ખડગ લઈ દેવી તરફ દોડી આવ્યો.
તસ્યાપતત એવાશુ ખડ્ગં ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા । ધનુર્મુક્તૈઃ શિતૈર્બાણૈશ્ચર્મ ચાર્કકરામલમ્
જ્યારે તે ઝડપથી દોડી આવ્યો, ત્યારે ચંડિકાએ પોતાના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા તીક્ષ્ણ બાણોથી તેની તલવાર અને સૂર્યની કિરણો જેવું ચમકતું ઢાળ બંને તોડી નાખ્યા.
અશ્વાંશ્ચ પાતયામાસ રથં સારથિના સહ । હતાશ્વઃ સ તદા દૈત્યશ્છિન્નધાન્વા વિસારથિઃ । જગ્રાહ મુદ્ગરં ઘોરમમ્બિકાનિધનોદ્યતઃ
દેવીએ તેના ઘોડાઓ, રથ અને રથચાલકને પણ જમીન પર પાડી દીધા; હવે ઘોડા મરી ગયા, ધનુષ્ય તૂટી ગયું અને રથચાલક પણ ન રહ્યો, ત્યારે એ દૈતે અંબિકાને મારવા ભયાનક ગદા ઉપાડી.
ચિચ્છેદાપતતસ્તસ્ય મુદ્ગરં નિશિતૈઃ શરૈઃ । તથાપિ સો ઽભ્યધાવત્તાં મુષ્ટિમુદ્યમ્ય વેગવાન્
જ્યારે તે દોડી આવ્યો, ત્યારે દેવીએ તેના ગદાને પણ તીક્ષ્ણ બાણોથી તોડી નાખ્યો; છતાંયે, એ ઝડપથી મુઠ્ઠી ઉંચકી દેવી તરફ દોડી આવ્યો.
સ મુષ્ટિં પાતયામાસ હૃદયે દૈત્યપુઙ્ગવઃ । દેવ્યાસ્તં ચાપિ સા દેવી તલેનોરસ્યતાડયત્
તે અસુરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા દૈત્યે પોતાની મુઠીથી દેવીના હૃદય પર જોરદાર પ્રહાર કર્યો. ત્યારે દેવીએ પણ પોતાના હાથની હથેળીથી તેના છાતી પર ઘા કર્યો.
તલપ્રહારાભિહતો નિપપાત મહીતલે । સ દૈત્યરાજઃ સહસા પુનરેવ તથોત્થિતઃ
દેવીના હાથના ઘા લાગતાં દૈત્યરાજ જમીન પર ઝડપથી પડી ગયો, પણ તરત જ ફરી ઊભો થઈ ગયો.