ઇતિ માતૃગણં ક્રુદ્ધં મર્દયન્તં મહાસુરાન્ । દૃષ્ટ્વાભ્યુપાયૈર્વિવિધૈર્નેશુર્દેવારિસૈનિકાઃ
માતૃગણો ક્રોધથી મહાદૈત્યોને પીસી નાખતા હતા, એ જોઈને દેવોના દુશ્મનોના સૈનિકો અનેક રીતે નાશ પામ્યા.
પલાયનપરાન્ દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્ માતૃગણાર્દિતાન્ । યોદ્ધુમભ્યાયયૌ ક્રુદ્ધો રક્તબીજો મહાસુરઃ
માતૃગણથી પીડાઈ દૈત્યો ભાગતા જોઈ, રક્તબીજ નામનો મહાદૈત્ય ગુસ્સે ભરાઈ યુદ્ધ કરવા આગળ વધ્યો.
રક્તબિન્દુર્યદા ભૂમૌ પતત્યસ્ય શરીરતઃ । સમુત્પતતિ મેદિન્યાં તત્પ્રમાણો મહાસુરઃ
જ્યારે પણ રક્તબીજના શરીરથી રક્તની બૂંદ જમીન પર પડતી, એ જ જગ્યા પરથી તેટલો જ મોટો દૈત્ય ઊભો થતો.
યુયુધે સ ગદાપાણિપરિન્દ્રશક્ત્યા મહાસુરઃ । તતશ્ચૈન્દ્રી સ્વવજ્રેણ રક્તબીજમતાડયત્
એ મહાદૈત્ય ગદા લઈને ઇન્દ્રાણીની શક્તિ સાથે લડી રહ્યો હતો; ત્યારે ઇન્દ્રાણીએ પોતાનાં વજ્રથી રક્તબીજને ઘા કર્યો.
કુલિશેનાહતસ્યાશુ બહુ સુસ્ત્રાવ શોણિતમ્ । સમુત્તસ્થુસ્તતો યોધાસ્તદ્રૂપાસ્તત્પરાક્રમાઃ
વજ્રના ઘા પડતાં રક્તબીજમાંથી બહુ રક્ત વહ્યું; એ રક્તમાંથી એના જેવો જ રૂપ અને પરાક્રમ ધરાવતાં યોદ્ધાઓ ઊભા થયા.
યાવન્તઃ પતિતાસ્તસ્ય શરીરાદ્રક્તબિન્દવઃ । તાવન્તઃ પુરુષા જાતાસ્તદ્વીર્યબલવિક્રમાઃ
રક્તબીજના શરીરથી જેટલી બૂંદો પડતી, એટલા જ એના બળ, શક્તિ અને શૌર્ય ધરાવતાં પુરુષો જન્મતા.
તે ચાપિ યુયુધુસ્તત્ર પુરુષા રક્તસમ્ભવાઃ । સમં માતૃબિરત્યુગ્રશસ્ત્રપાતાતિભીષણમ્
ત્યાં રક્તબીજના લોહીમાંથી જન્મેલા પુરુષો પણ માતાઓ સાથે મળીને લડ્યા, અને અત્યંત ભયાનક હથિયારોના ઘાટથી એ યુદ્ધ બહુ જ ભયાનક બન્યું.
પુનશ્ચ વજ્રપાતેન ક્ષતમસ્ય શિરો યદા । વવાહ રક્તં પુરુષાસ્તતો જાતાઃ સહસ્રશઃ
જ્યારે જ્યારે વજ્રના ઘાટથી રક્તબીજનું માથું ફાટતું, ત્યારે લોહી વહેતું અને એ લોહીમાંથી હજારો પુરુષો જન્મતા.
વૈષ્ણવી સમરે ચૈનં ચક્રેણાભિજઘાન હ । ગદયા દાડયામાસ ઐન્દ્રી તમસુરેશ્વરમ્
યુદ્ધમાં વૈષ્ણવીએ ચક્રથી તેને ઘાયલ કર્યો અને ઐન્દ્રીએ ગદા વડે અસુરોના સ્વામી પર આઘાત કર્યો.
વેષ્ણાવીચક્રભિન્નસ્ય રુધિરસ્ત્રાવસમ્ભવૈઃ । સહસ્રશૌ જગદ્વ્યાપ્તં તત્પ્રમાણૈર્મહાસુરૈઃ
વૈષ્ણવીના ચક્રથી ઘાયલ થયેલા રક્તબીજના લોહીના ધોધમાંથી, તેના જેટલાં જ અસંખ્ય મહાસુરો જન્મ્યા અને આખું જગત ભરાઈ ગયું.
શક્ત્યા જઘાન કૌમારો વારાહી ચ તથાસિના । માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન રક્તબીજં મહાસુરમ્
કુમારીએ શક્તિ વડે, વારાહીએ તલવારથી અને મહેશ્વરીએ ત્રિશૂળથી રક્તબીજ મહાસુરને ઘાયલ કર્યો.
સ ચાપિ ગદયા દૈત્યઃ સર્વા એવાહનત્ પૃથક્ । માતઃ કોપસમાવિષ્ટો રક્તબીજો મહાસુરઃ
રક્તબીજ મહાસુર ક્રોધથી ભરાઈ, ગદા વડે દરેક માતાને અલગ અલગ પ્રહાર કરતો ગયો.
તસ્યાહતસ્ય બહુધા શક્તિશૂલાદિભિર્બુવિ । પપાત યો વૈ રક્તૌઘસ્તેનાસઞ્છતશો ઽસુરાઃ
જ્યારે તેને શસ્ત્રો અને શક્તિઓથી વારંવાર ઘાયલ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેના શરીરમાંથી વહેતાં લોહી જમીન પર પડ્યું, અને એ લોહીના ધારોમાંથી અનગણિત દૈત્યો જન્મ્યા.
તૈશ્ચાસુરાસૃક્સમ્ભૂતૈરસુરૈઃ સકલં જગત્ । વ્યાપ્તમાસીત્તતો દેવા ભયમાજગ્મુરુત્તમમ્
આ દૈત્યોએ, જે અસુરના લોહીમાંથી પેદા થયા હતા, આખું જગત ભરાઈ ગયું, અને પછી દેવતાઓને ભારે ભય લાગ્યો.
તાન્ વિષણ્ણાન્ સુરાન્ દૃષ્ટ્વા ચણ્ડિકા પ્રાહ સત્વરા । ઉવાચ કાલીં ચામુણ્ડે વિસ્તીર્ણં વદનં કુરુ
દેવતાઓને નિરાશ જોઈને ચંડિકા દેવી તત્કાળ બોલી અને કાળી પાસે કહ્યું: 'ચામુંડા, તારો મોઢો વિશાળ કરી દે.'
મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતાન્ રક્તબિન્દૂન્ મહાસુરાન્ । રક્તબિન્દોઃ પ્રતીચ્છ ત્વં વક્ત્રેણાનેન વેગિના
મારા શસ્ત્રોના પ્રહારથી પડતાં લોહીના ટીપાંઓમાંથી અને રક્તબીજના લોહીમાંથી જે મહાદૈત્યો જન્મે છે, તેમને તું આ ઝડપી મોઢાથી પકડી લે.
ભક્ષયન્તી ચર રણે તદુત્પન્નાન્ મહાસુરાન્ । એવમેષ ક્ષયં દૈત્યઃ ક્ષીણરક્તો ગમિષ્યતિ । ભક્ષ્યમાણાસ્ત્વયા ચોગ્રા ન ચોત્પત્સ્યન્તિ ચાપરે
યુદ્ધમાં જે મહાદૈત્યો તેના લોહીમાંથી પેદા થાય છે, તેમને તું ભક્ષી જા; આમ, જ્યારે તેનું લોહી ઓટશે ત્યારે આ દૈત્યનો અંત આવી જશે. અને તારા દ્વારા ભક્ષાયેલા ભયાનક દૈત્યો ફરીથી જન્મશે નહીં.
ઇત્યુક્ત્વા તાં તતો દેવી શૂલેનાભિજઘાન તમ્ । મુખેન કાલી જગૃહે રક્તબીજસ્ય સોણિતમ્
આ રીતે કહ્યા પછી દેવી એ તેને ત્રિશૂલથી ઘાયલ કર્યો, અને કાળી એ રક્તબીજનું લોહી પોતાના મોઢામાં પકડી લીધું.
તતો ઽસાવાજઘાનાથ ગદયા તત્ર ચણ્ડિકામ્ । ન ચાસ્યા વેદનાં ચક્રે ગદાપાતો ઽલ્પિકામપિ
પછી તેણે ત્યાં ચંડિકા દેવીને ગદાથી માર્યો, પણ એ ગદાનો ઘા પડ્યો ત્યારે પણ દેવીને રત્તી જેટલું પણ દુઃખ થયું નહીં.
તસ્યાહતસ્ય દેહાત્તુ બહુ સુસ્ત્રાવ શોણિતમ્ । યતસ્તતઃ સ્વવક્ત્રેણ વામુણ્ડા સમ્પ્રતીચ્છતિ
તેના શરીર પર ઘા પડતાં ઘણું લોહી વહી નીકળ્યું, અને જ્યાં જ્યાં એ લોહી પડ્યું, ત્યાં ત્યાં ચામુંડા દેવી પોતાના મોઢાથી એ લોહી પી ગઈ.
મુખે સમુદ્ગતા યે ઽસ્યા રક્તપાતાન્મહાસુરાઃ । તાંશ્ચખાદાથ ચામુણ્ડા પપૌ તસ્ય ચ શોણિતમ્
જ્યાં લોહી પડતાં જે મહાદૈત્યો બહાર આવ્યા, તેમને ચામુંડા દેવી ગળી ગઈ અને એ દૈત્યનું લોહી પણ પી ગઈ.
દેવી શૂલેન ચક્રેણ બાણૈરસિભિરૃષ્ટિભિઃ । જઘાન રક્તબીજં તં ચામુણ્ડાપીતશોણિતમ્
પછી દેવીએ ચામુંડાએ પીધેલું લોહી ધરાવતો રક્તબીજ દૈત્ય ત્રિશૂલ, ચક્ર, બાણ, તલવાર અને ભાલાથી ઘાયલ કર્યો.
સ પપાત મહીપૃષ્ઠે શસ્ત્રસંહતિતો હતઃ । નીરક્તશ્ચ મહીપાલ રક્તબીજો મહાસુરઃ
હથિયારોના ઘા ખાઈને એ મહાદૈત્ય રક્તબીજ, આખો લોહીથી લથબથ થઈ, ધરતી પર પડી ગયો, રાજા.
તતસ્તે હર્ષમતુલમવાપુસ્ત્રિદશા નૃપ । તેષાં માતૃગણો જાતો નનર્તાસૃઙ્મદોદ્ધતઃ
પછી, રાજા, દેવતાઓને અતુલ આનંદ થયો અને તેમની માતૃગણ લોહી પીધા પછી ઉલ્લાસથી નૃત્ય કરવા લાગી.
વિચિત્રમિદમાખ્યાતં ભગવન્ ભવતા મમ । દેવ્યાશ્ચરિતમાહાત્મ્યં રક્તબીજવધાશ્રિતમ્
હે ભગવન, તમે મને દેવીના મહાન કાર્યોની અને રક્તબીજના વિનાશની અદ્ભુત વાર્તા કહી બતાવી.
ભૂયશ્ચેચ્છામ્યહં શ્રોતું રક્તબીજે નિપાતિતે । ચકા શુમ્ભો યત્કર્મ નિશુમ્ભશ્ચાતિકોપનઃ
હું ફરીથી સાંભળવા ઇચ્છું છું કે રક્તબીજના મર્યા પછી શુમ્ભ અને અત્યંત ક્રોધિત નિશુમ્ભે શું કર્યું.
ચકાર કોપમતુલં રક્તબીજે નિપાતિતે । શુમ્ભાસુરો નિશુમ્ભશ્ચ હતેષ્વન્યેષુ ચાહવે
જ્યારે રક્તબીજ મર્યો, ત્યારે શુમ્ભ અસુર, નિશુમ્ભ અને યુદ્ધમાં પડેલા બીજા અસુરો અતિશય ક્રોધથી ભરાઈ ગયા.
હન્યમાનં મહાસૈન્યં વિલોક્યામર્ષમુદ્વહન્ । અભ્યધાવન્નિશુમ્ભો ઽથ મુખ્યયાસુરસેનયા
પોતાની મહાસેના નાશ પામતી જોઈને, નિશુમ્ભ રોષથી ભરાઈ, મુખ્ય અસુરસેનાને લઈને આગળ ધસી આવ્યો.
તસ્યાગ્રતસ્તથા પૃષ્ઠે પાર્શ્વયોશ્ચ મહાસુરાઃ । સંદષ્ટૌષ્ઠપુટાઃ ક્રુદ્ધા હન્તું દેવીમુપાયયુઃ
એના આગળ, પાછળ અને બન્ને બાજુએ, મહાન અસુરો ગુસ્સામાં હોઠ દાટી દેવીને મારવા માટે આગળ વધ્યા.
આજગામ મહાવીર્યઃ શુમ્ભો ઽપિ સ્વબલૈર્વૃતઃ । નિહન્તું ચણ્ડિકાં કોપાત્કૃતાવ યુદ્ધં તુ માતૃભિઃ
મહાન પરાક્રમી શુમ્ભ પણ પોતાની સેના સાથે ક્રોધથી ચંડિકાને મારવા આવ્યો અને માતૃઓ સાથે યુદ્ધ શરૂ થયું.