ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम्। रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम्
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో అలసిపోయిన రాముడు, తన ఎదుట యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడ్డ రావణుడిని చూసి, యుద్ధభూమిలో ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्। उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः
అప్పుడు దేవతలు యుద్ధాన్ని చూడటానికి అక్కడికి వచ్చారు. ఆ సమయంలో మహర్షి అగస్త్యుడు రాముని దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्। येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि
రామా, రామా, మహాబాహువా! ఈ పురాతన రహస్యాన్ని విను. దీని ద్వారా నీవు యుద్ధంలో నీ శత్రువులందరినీ జయించగలవు, బిడ్డా.
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्। जयावहं जपेन्नित्यम् अक्षय्यं परमं शिवम्
ఈ ఆదిత్యహృదయం పవిత్రమైనది, అన్ని శత్రువులను నశింపజేస్తుంది, విజయాన్ని ఇస్తుంది. దీన్ని ఎప్పుడూ జపించాలి. ఇది ఎప్పటికీ ఫలించే, అత్యుత్తమమైన, మంగళకరమైన మంత్రం.
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्। चिन्ताशोकप्रशमनम् आयुर्वर्धनमुत्तमम्
అతడు అన్ని మంగళాలకు మూలం, అన్ని పాపాలను తొలగించేవాడు. మనసులోని చింతలు, దుఃఖాలను పోగొట్టి, ఆయుష్షును పెంచే గొప్పదైన దైవం.
रश्मिमंतं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्। पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम्
కిరణాలతో ఉదయించే, దేవతలు మరియు అసురులు కూడా నమస్కరించే వివస్వంతుడైన భాస్కరుణ్ణి, ఈ లోకానికి అధిపతిని, నీవు పూజించు.
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः। एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः
అతడే అన్ని దేవతల ఆత్మ, తేజస్సుతో నిండినవాడు, కిరణాల మూలం. తన కాంతితో దేవతలు, అసురులు సహా అన్ని లోకాలను రక్షిస్తాడు.
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः। महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः
అతడే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, స్కందుడు, ప్రజాపతి, మహేంద్రుడు, కుబేరుడు, కాలుడు, యముడు, సోముడు, జలాధిపతి కూడా.
पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः। वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः
ఆయన పితృదేవతలు, వసువులు, సాధ్యులు, అశ్వినీదేవతలు, మరుత్గణాలు, మనువు, వాయువు, అగ్ని, సమస్త ప్రాణుల ప్రాణాధారం, ఋతువులను సృష్టించేవాడు, వెలుగు ప్రసాదించేవాడు.
आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्। सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः
ఆయనే ఆదిత్యుడు, సవిత, సూర్యుడు, ఆకాశంలో సంచరించేవాడు, పుషణుడు, కాంతివంతుడు, బంగారు వర్ణంతో మెరిసేవాడు, ప్రకాశవంతుడు, బంగారు విత్తనంతో ఉన్నవాడు, పగలు కలిగించేవాడు.
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्। तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्ताण्ड अंशुमान्
ఆయనకు పసుపు రంగు గుర్రాలు, వెయ్యి కిరణాలు, ఏడు రథాలు ఉన్నాయి, ఆయన కాంతితో నిండివున్నాడు, చీకటిని తొలగించేవాడు, మంగళకరుడు, సృష్టికర్త, మర్తాండుడు, కాంతివంతుడు.
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः। अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः
ఆయనే హిరణ్యగర్భుడు, శిశిరకాలం, వేడి ప్రసాదించేవాడు, ప్రకాశించేవాడు, రవి, అగ్ని గర్భంలో ఉన్నవాడు, అదితి కుమారుడు, శంఖం, చలిని తొలగించేవాడు.
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः। घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः
ఆకాశానికి అధిపతి, చీకటిని తొలగించేవాడు, ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదాన్ని దాటి ఉన్నవాడు, మేఘాలను కురిపించి వానను తెచ్చే మిత్రుడు, నీళ్లకు తోడు, వింధ్య పర్వత మార్గంలో ప్రయాణించేవాడు ఆయనే.
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः। कविर्विश्वो महातेजाः रक्तः सर्वभवोद्भवः॥ १४ नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः। तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः। ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः
పూర్వ దిక్కున ఉన్న పర్వతానికి నమస్సులు, పడమర పర్వతానికి నమస్సులు, వెలుగుల సమూహానికి అధిపతికి నమస్సులు, దినాధిపతికి నమస్సులు.
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः। नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः
విజయాన్ని ప్రసాదించేవాడికి, మంగళకరమైన విజయానికి, వేగంగా పరుగెత్తే అశ్వాలవాడికి నమస్సులు, వేల కిరణాలవాడైన ఆదిత్యుడికి పునఃపునః నమస్సులు.
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः। नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः
భయంకరుడైనవాడికి, వీరుడైనవాడికి, మృగచిహ్నాన్ని ధరించినవాడికి వందనాలు. కమలాన్ని మేల్కొల్పేవాడికి, మర్తాండుని కుమారుడైనవాడికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారాలు.
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे। भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः
బ్రహ్మ, ఈశానుడు, అచ్యుతుడు అన్నివారికి అధిపతియైన సూర్యునికి, ఆదిత్యులలో ప్రకాశవంతుడైనవాడికి, వెలుగునిచ్చేవాడికి, అన్నిటినీ హరిస్తున్నవాడికి, ఉగ్రరూపుడైనవాడికి నమస్కారం.
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने। कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः
చీకటిని తొలగించేవాడికి, చలిని పోగొట్టేవాడికి, శత్రువులను జయించేవాడికి, అపారమైన స్వరూపం కలవాడికి, కృతఘ్నులను నశింపజేసేవాడికి, దేవుడైనవాడికి, నక్షత్రాలకు అధిపతియైనవాడికి నమస్కారం.
तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे। नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे
కరిగిన బంగారం వంటి తేజస్సు కలిగినవాడికి, అగ్నికి, జగతిని సృష్టించేవాడికి నమస్కారం. చీకటిని పూర్తిగా తొలగించేవాడికి, ప్రకాశవంతుడైనవాడికి, లోకాలకు సాక్షిగా ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः। पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः
ఈ సూర్యుడు ప్రాణులను నశింపజేస్తాడు, మళ్లీ ఆయనే వాటిని సృష్టిస్తాడు. ఆయనే వాటిని కాపాడుతాడు, వేడి పెడతాడు, తన కిరణాలతో వర్షాన్ని కురిపిస్తాడు.
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः। एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्
ప్రాణులు నిద్రలో ఉన్నప్పుడు కూడా ఈయనే మెలకువగా ఉంటాడు, అందరిలోనూ స్థిరంగా ఉంటాడు. ఆయనే అగ్నిహోత్ర యజ్ఞం, యజ్ఞఫలం కూడా ఆయనే.
वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च। यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः
వేదాలు, యజ్ఞాలు, యజ్ఞఫలాలు — ఇవన్నీ ఆయనే. లోకాల్లో జరిగే అన్ని పనులకు ఈ రవి ప్రభువు.
फलश्रुतिः॥ एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च। कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव
రాఘవా, ఎవరైనా ఈ స్తోత్రాన్ని కష్టాల్లో, అపాయాల్లో, అరణ్యంలో, భయాల్లో జపిస్తే, వారు ఎప్పుడూ నిరాశకు లోనవారు కాదు.
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्। एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि
ఒకచోట మనసు పెట్టి, దేవతలకీ అధిపతియైన జగత్తు నాధుడిని పూజించు. ఈ మంత్రాన్ని మూడుసార్లు జపిస్తే, యుద్ధంలో నీవు విజయం సాధిస్తావు.
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि। एवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम्
ఈ క్షణానికే, ఓ మహాబాహువా, నీవు రావణుడిని సంహరిస్తావు. ఇలా చెప్పి, అగస్త్యుడు వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत्तदा। धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्
ఇది విని, మహాతేజస్వి రాఘవుడు దుఃఖాన్ని వదిలిపెట్టి, ఎంతో ఆనందంతో, మనస్సు నియంత్రించుకుని, స్థిరంగా నిలిచాడు.
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान्। त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्
ఆదిత్యుని చూచి, ఆ మంత్రాన్ని జపించి, పరమానందాన్ని పొందాడు. మూడు సార్లు శుద్ధిగా ఆచమనం చేసి, శరీరాన్ని పరిశుద్ధం చేసుకుని, ధైర్యవంతుడు తన విల్లు ఎత్తుకున్నాడు.
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत्। सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत्
రావణుడిని చూసి, రాముని హృదయం ఆనందంతో నిండింది. యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చి, అతన్ని సంహరించేందుకు తనంతట తానే ధృడంగా నిర్ణయించుకున్నాడు.
अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः। निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति
ఆ సమయంలో సూర్యుడు, రాముని వైపు ఆనందంగా, హర్షంతో చూస్తూ, రాత్రివేళ తిరిగే రాక్షసాధిపతి వినాశాన్ని తెలుసుకొని, దేవతల మధ్యలో వేగంగా ఇలా పలికాడు.
ప్రభావంతుడైనవాడు, వలయాకారంగా ప్రకాశించే వాడు, మరణ స్వరూపుడు, పింగళవర్ణుడు, అందరినీ వేడి చేసే వాడు, కవి, విశ్వమంతా ఆయనే, మహత్తర తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, ఎరుపు వర్ణుడు, సమస్త భూతాల ఉద్భవకారకుడు. నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తారలకు అధిపతి, జగత్తును సృష్టించేవాడు, అన్ని తేజస్సులకు మించిన తేజోవంతుడు, ద్వాదశ రూపాలవాడా! నీకు వందనం.