ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम्। रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम्
ਫਿਰ, ਰਣਭੂਮੀ 'ਚ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਨੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਨ ਲਈ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।
दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्। उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः
ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵੇਖਣ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਗਵਾਨ ਅਗਸਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्। येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि
ਰਾਮਾ, ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ।
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्। जयावहं जपेन्नित्यम् अक्षय्यं परमं शिवम्
ਆਦਿਤਯ ਹਿਰਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्। चिन्ताशोकप्रशमनम् आयुर्वर्धनमुत्तमम्
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਚੰਗੀਅਤ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
रश्मिमंतं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्। पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम्
ਉਦੈ ਹੋ ਰਹੇ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ; ਵਿਵਸਵਾਨ, ਭਾਸਕਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः। एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः
ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः। महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ, ਸਕੰਦਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਹਿੰਦਰ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ, ਸਮਾਂ, ਯਮ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः। वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः
ਉਹ ਪਿਤਾ, ਵਸੁ, ਸਾਧਿਆ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਮਰੁਤ, ਮਨੁ, ਵਾਯੁ, ਅੱਗ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਸ ਤੇ ਉਤਪਤੀ, ਰੁਤਾਂ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्। सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः
ਉਹ ਆਦਿਤ, ਸਵਿਤਾ, ਸੂਰਜ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਿਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्। तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्ताण्ड अंशुमान्
ਉਸ ਦੇ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਸੱਤ ਰਥ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਲਮਈ, ਰਚਨਹਾਰ, ਮਾਰਤਾਂਡ ਤੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः। अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ, ਠੰਡੀ ਰੁਤ, ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਰਵੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਠੰਡੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः। घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः। कविर्विश्वो महातेजाः रक्तः सर्वभवोद्भवः॥ १४ नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः। तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਹੀ ਹੈ, ਪੀਲਾ-ਭੂਰਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਵੀ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਦਵਾਦਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः। ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः
ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦਿਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः। नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः
ਵਿਜੈ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਚੰਗੀ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਦਿਤਯ ਨੂੰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः। नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः
ਉਗ੍ਰ ਤੇ ਵੀਰ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਦਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਾਰਤਾਂਡ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे। भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੂਰਜ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने। कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः
ਅੰਧਕਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਠੰਡ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਮ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे। नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे
ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗਵਾਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः। पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः
ਇਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਵਾਪਸ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਪ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः। एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸੁੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨ ਹੈ ਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਫਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ।
वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च। यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः
ਇਹੀ ਵੇਦਾਂ ਹੈ, ਇਹੀ ਯਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਵੀ ਹੀ ਹੈ।
फलश्रुतिः॥ एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च। कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਤਕਲੀਫਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਜਾਂ ਡਰ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਰਦਾ।
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्। एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि
ਤੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ।
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि। एवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम्
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਅਗਸਤਿਆ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत्तदा। धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान्। त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्
ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत्। सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत्
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः। निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਖਾ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।