આદિત્યહૃદયમ્

दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्। उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः

દેવતાઓ પણ યુદ્ધ જોવા માટે એકત્ર થયા હતા; ત્યારે મહાન ઋષિ અગસ્ત્યજી રામજી પાસે આવીને બોલ્યા.

राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्। येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि

રામ, રામ, મહાબાહુ, આ પ્રાચીન ગુપ્ત વાત સાંભળ, જેના દ્વારા, વત્સ, તું યુદ્ધમાં બધા શત્રુઓને જીતશે.

आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्। जयावहं जपेन्नित्यम् अक्षय्यं परमं शिवम्

આ આદિત્યહૃદય પવિત્ર છે, બધા શત્રુઓનો નાશ કરે છે, વિજય આપે છે અને તેને રોજ જપવું જોઈએ; તે ક્યારેય નિષ્ફળ થતું નથી, સર્વોત્તમ અને શુભ છે.

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्। चिन्ताशोकप्रशमनम् आयुर्वर्धनमुत्तमम्

આ સર્વ શુભમાં શ્રેષ્ઠ શુભ છે, બધા પાપોનો નાશક છે; ચિંતાનો અને દુઃખનો અંત લાવે છે, અને આયુષ્ય વધારવામાં સર્વોત્તમ છે.

रश्मिमंतं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्। पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम्

જે રશ્મિઓ સાથે ઉગે છે, દેવો અને અસુરો બંને જેની વંદના કરે છે, એવા વિવસ્વાન, ભાસ્કર, જગતના સ્વામીની પૂજા કર.

सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः। एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः

આ સર્વ દેવોમાંનો આત્મા છે, તેજથી ભરપૂર છે, અને રશ્મિઓનો સ્ત્રોત છે; પોતાની કિરણોથી દેવો, અસુરો અને સમગ્ર જગતની રક્ષા કરે છે.

एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः। महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः

આ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ, સ્કંદ, પ્રજાપતિ, મહેન્દ્ર, ધનના દેવ, સમય, યમ, સોમ અને જળના સ્વામી છે.

पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः। वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः

એ પિતૃઓ, વસુઓ, સાધ્ય દેવતાઓ, અશ્વિનીકુમારો, મરુતો, મનુ, વાયુ, અગ્નિ, બધાં જીવોના પ્રાણ અને મૂળ, ઋતુઓના સર્જનહાર અને પ્રકાશ આપનાર છે.

आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्। सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः

એ આદિત્ય, સવિતા, સૂર્ય, આકાશમાં વિહરનાર, પુષા, તેજસ્વી, સોનાની જેમ ચમકનાર, પ્રકાશમય, સુવર્ણ વંશજ અને દિવસ સર્જનાર છે.

हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्। तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्ताण्ड अंशुमान्

એ હરિત ઘોડાઓ ધરાવે છે, હજારો કિરણો ધરાવે છે, સાત રથો પર સવાર છે, પ્રકાશથી ભરપૂર છે, અંધકાર દૂર કરનાર છે, શુભદાયક છે, સર્જનહાર છે, સૂર્ય છે અને તેજથી ભરેલો છે.

हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः। अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः

એ હિરણ્યગર્ભ છે, શીતકાળ છે, તાપ આપનાર છે, પ્રકાશ ફેલાવનાર છે, રવિ છે, અગ્નિમાંથી જન્મેલો છે, અદિતીનો પુત્ર છે, શંખ છે અને ઠંડીનો નાશક છે.

व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः। घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः

આકાશના સ્વામી, અંધકારને દૂર કરનાર, ઋગ, યજુર અને સામ વેદને પાર કરનાર, મેઘ અને વરસાદ લાવનારા મિત્ર, પાણીના સાથી અને વિંધ્ય પર્વતોની વાટ પર ચાલનારા એ છે.

आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः। कविर्विश्वो महातेजाः रक्तः सर्वभवोद्भवः॥ १४ नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः। तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते

તેજસ્વી, ગોળાકાર, મૃત્યુરૂપ, પીળાશ, બધાને તપાવનાર, કવિ, સમગ્ર વિશ્વ, મહાન તેજવાળો, લાલ રંગવાળો અને સર્વ જીવનો ઉદ્ભવ કરનાર એ છે. તારાઓ, ગ્રહો અને નક્ષત્રોના સ્વામી, સમગ્ર જગતના સર્જનહાર, બધાં તેજ કરતાં વધુ તેજસ્વી, બાર રૂપ ધરાવનાર તને વંદન છે.

नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः। ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः

પૂર્વના પર્વતને વંદન, પશ્ચિમના પર્વતને વંદન, પ્રકાશના સમૂહના સ્વામી અને દિવસના અધિપતિને વંદન.

जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः। नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः

વિજયી, શુભ વિજયી, ઝડપી ઘોડાવાળા, હજારો કિરણવાળા અને આદિત્યને વારંવાર વંદન છે.

नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः। नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः

ભયાનક અને પરાક્રમી, મૃગચિહ્ન ધારણ કરનારને repeatedly વંદન છે. કમળને જગાડનાર અને માર્તાંડના પુત્રને પણ ફરીથી વંદન છે.

ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे। भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः

બ્રહ્મા, ઈશાન અને અચ્યૂતના સ્વામી, સૂર્ય, આદિત્યોમાં તેજસ્વી, પ્રકાશમાન, સર્વને ગ્રહણ કરનાર અને ઉગ્ર સ્વરૂપ ધરાવનારને વંદન છે.

तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने। कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः

અંધકારનો નાશક, ઠંડક દૂર કરનાર, દુશ્મનોને હરાવનાર, અનંત સ્વરૂપ ધરાવનાર, કૃતઘ્નનો વિનાશક, દેવ અને પ્રકાશના સ્વામી ને વંદન છે.

तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे। नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे

પિગળેલા સોનાની જેમ તેજ ધરાવનાર, અગ્નિ, સર્વવિશ્વના સર્જનહાર, અંધકારને સંપૂર્ણ દૂર કરનાર, તેજસ્વી અને જગતના સાક્ષી ને વંદન છે.

नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः। पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः

આ દેવ બધા જીવોને નાશ કરે છે અને પોતે જ ફરીથી તેમને સર્જે છે; એ જ તેમને રક્ષે છે, ગરમી આપે છે અને પોતાની કિરણોથી વરસાદ પણ વરસાવે છે.

एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः। एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्

આ દેવ બધા સૂતા હોય ત્યારે પણ જાગતો રહે છે, દરેક જીવમાં સ્થિર છે; એ જ અગ્નિહોત્ર યજ્ઞ છે અને એ યજ્ઞ કરનારને મળતું ફળ પણ એ જ છે.

वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च। यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः

એ જ વેદો છે, એ જ યજ્ઞો છે અને યજ્ઞોના ફળ પણ એ જ છે; દુનિયામાં જે પણ કર્મ થાય છે, એ બધાનો સ્વામી રવિ દેવ છે.

फलश्रुतिः॥ एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च। कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव

હે રાઘવ, જે કોઈ પુરુષ આ સ્તોત્રને દુઃખ, મુશ્કેલી, જંગલ કે ભયમાં સ્મરે છે, તે કદી નિરાશ થતો નથી.

पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्। एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि

એકાગ્ર ચિત્તથી જગતના સ્વામી, દેવતાઓના દેવની પૂજા કર. આ સ્તોત્રને ત્રણ વખત જપ કરવાથી, તું યુદ્ધમાં જીતશ.

अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि। एवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम्

હે મહાબાહુ, આ ક્ષણે તું રાવણને સંહારશે. આ રીતે કહીને અગસ્ત્ય મુનિ જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા ચાલ્યા ગયા.

एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत्तदा। धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्

આ સાંભળીને તેજસ્વી રાઘવનું દુઃખ દૂર થઈ ગયું. આનંદથી ભરાઈ, મનથી સ્થિર રહી, તેણે પોતાને સંયમિત કર્યો.

आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान्। त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्

આદિત્યને જોઈ અને સ્તોત્રનો જપ કરીને, તેણે પરમ આનંદ મેળવ્યો. ત્રણ વખત શુદ્ધિ કરી, શરીરે પવિત્ર થઈ, વીર રાઘવે ધનુષ્ય હાથમાં લીધું.

रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत्। सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत्

રાવણને જોઈને, રામનું મન આનંદથી ભરાઈ ગયું અને તે યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો. તેણે આખી શક્તિ અને મહેનતથી રાવણને મારવાનો દૃઢ નિશ્ચય કર્યો.

अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः। निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति

પછી સૂર્યદેવે, રામને જોઈને અને રાત્રિચર પ્રભુના વિનાશને જાણી, દેવતાઓની વચ્ચે ખૂબ આનંદથી અને ઉત્સાહપૂર્વક ઝડપથી આ શબ્દો કહ્યા.