ఇదం ఉత్తరాత్ స్వః । తస్య శ్రోత్రꣳ సౌవమ్ । శరచ్ ఛ్రౌత్రీ । అనుష్టుప్ శారదీ । అనుష్టుభ ఽ ఐడమ్ । ఐడాన్ మన్థీ । మన్థిన ఽ ఏకవిꣳశః ఽ । ఏకవిꣳశాద్ వైరాజమ్ । విశ్వామిత్ర ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా శ్రోత్రం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇది ఉత్తర దిక్కున ఉన్న స్వర్గం. దానికి శ్రవణం సౌవమం. శరదృతువు దానికి చెవులా ఉంటుంది. శరదృతువుకు అనుష్టుప్ ఛందస్సు. అనుష్టుప్ అంటే ఐడం. ఐడం అనేది మథనం చేసే వస్తువు. మథనం చేయునది ఇరవై ఒకటి. ఆ ఇరవై ఒకటి నుంచి వైరాజం వస్తుంది. విశ్వామిత్రుడు ఋషి. ప్రజాపతికి నీవు స్వీకరించిన ఈ శ్రోత్రాన్ని ప్రజల కోసం నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
ఇయం ఉపరి మతిః । తస్యై వాఙ్ మాత్యా । హేమన్తో వాచ్యః । పఙ్క్తిర్ హైమన్తీ । పఙ్క్త్యై నిధనవత్ । నిధనవత ఽ ఆగ్రయణః । ఆగ్రయణాత్ త్రిణవత్రయస్త్రిꣳశౌ । త్రిణవత్రయస్త్రిꣳశాభ్యాꣳ శాక్వరరైవతే । విశ్వకర్మ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా వాచం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః । [ లోకం పృణ ఛిద్రం పృణాథో సీద ధ్రువా త్వమ్ । ఇన్ద్రాగ్నీ త్వా బృహస్పతిర్ అస్మిన్ యోనావ్ అసీషదన్ । తా అస్య సూదదోహసః సోమꣳ శ్రీణన్తి పృశ్నయః । జన్మన్ దేవానాం విశస్ త్రిష్వ్ ఆ రోచనే దివః । ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్ సముద్రవ్యచసం గిరః । రథీతమꣳ రథీనాం వాజానాꣳ సత్పతిం పతిమ్ ॥ ]???
ధ్రువక్షితిర్ ధ్రువయోనిర్ ధ్రువాసి ధ్రువం యోనిమ్ ఆ సీద సాధుయా । ఉఖ్యస్య కేతుం ప్రథమం జుషాణా । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీవు స్థిరమైన భూమివి, స్థిరమైన గర్భమివి. నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు, మంచి మనసుతో స్థిర గర్భంలో కూర్చో. కలుపబడినదానికి ప్రథమమైన జెండాను ఆహ్వానించు. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
కులాయినీ ఘృతవతీ పురంధిః స్యోనే సీద సదనే పృథివ్యాః । అభి త్వా రుద్రా వసవో గృణన్త్వ్ ఇమా బ్రహ్మ పీపిహి సౌభగాయ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
గుడిలో నివసించేవాడివి, నెయ్యితో సంపన్నుడివి, సమృద్ధిగా దానం చేయువాడివి, భూమి ఆసనంలో ఆనందంగా కూర్చో. రుద్రులు, వసువులు నిన్ను స్తుతించుగాక. ఈ ప్రార్థనలను మంగళానికి కాపాడుము. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
స్వైర్ దక్షైర్ దక్షపితేహ సీద దేవానాꣳ సుమ్నే బృహతే రణాయ । పితేవైధి సూనవ ఽ ఆ సుశేవా స్వావేశా తన్వా సం విశస్వ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీ స్వంత శక్తులతో, నైపుణ్యానికి తండ్రివి, దేవతల గొప్ప అనుగ్రహంతో విజయానికి ఇక్కడ కూర్చో. తండ్రిలా కుమారులకు దయతో, శరీరంతో సమస్తులను చేరుము. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
పృథివ్యాః పురీషమ్ అస్య్ అప్సో నామ తాం త్వా విశ్వే ఽ అభి గృణన్తు దేవాః । స్తోమపృష్ఠా ఘృతవతీహ సీద ప్రజావద్ అస్మే ద్రవిణా యజస్వ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీవు భూమి తేమవు, నీ పేరు నీరు. సమస్త దేవతలు నిన్ను స్తుతించుగాక. స్తోత్రాలతో పూజించబడినవాడివి, నెయ్యితో సంపన్నుడివి, ఇక్కడ కూర్చో. మనకు సంతానంతో కూడిన ధనాన్ని ప్రసాదించు. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
అదిత్యాస్ త్వా పృష్ఠే సాదయామ్య్ అన్తరిక్షస్య ధర్త్రీం విష్టమ్భనీం దిశామధిపత్నీం భువనానామూర్మిర్ ద్రప్సో ఽ అపామ్ అసి విశ్వకర్మా త ఽ ఋషిః । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నిన్ను ఆదిత్యులు, భుజంపై కూర్చోబెడతాను. నీవు మధ్యలోని లోకాన్ని మోయువాడివి, దిక్కులకు అధిపతివి, భువనాలకు తరంగమివి, జలాలకు బిందువివి. నీవే విశ్వకర్మ ఋషి. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
శుక్రశ్ చ శుచిశ్ చ గ్రీష్మావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషో ఽసి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసో ఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే గ్రైష్మావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానాఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ప్రాణం మే పాహి । అపానం మే పాహి । వ్యానం మే పాహి । చక్షుర్ మ ఽ ఉర్వ్యా వి భాహి । శ్రోత్రం మే శ్లోకయ । అపః పిన్వ । ఓషధీర్ జిన్వ । ద్విపాద్ అవ । చతుష్పాత్ పాహి । దివో వృష్టిమ్ ఏరయ
నా శ్వాసను కాపాడు. నా అపానాన్ని కాపాడు. నా వ్యానాన్ని కాపాడు. నా చూపును భూమిపై విస్తరించు. నా చెవికి కీర్తిని తెచ్చిపెట్టు. నీళ్ళను పెంచు. ఔషధులను బలపరచు. రెండు కాళ్లవారిని రక్షించు. నాలుగు కాళ్లవారిని కాపాడు. ఆకాశం నుంచి వర్షాన్ని కురిపించు.
మూర్ధా వయః ప్రజాపతిశ్ ఛన్దః । క్షత్రం వయో మయందం ఛన్దః । విష్టమ్భో వయో ఽధిపతిశ్ ఛన్దః । విశ్వకర్మా వయః పరమేష్ఠీ ఛన్దః । వస్తో వయో వివలం ఛన్దః । వృష్ణిర్ వయో విశాలం ఛన్దః । పురుషో వయస్ తన్ద్రం ఛన్దః । వ్యాఘ్రో వయో ఽనాధృష్టం ఛన్దః । సిꣳహో వయశ్ ఛదిశ్ ఛన్దః । పష్ఠవాడ్ వయో బృహతీ ఛన్దః । ఽ ఉక్షా వయః కకుప్ ఛన్దః । ఽ ఋషభో వయః సతోబృహతీ ఛన్దః
అనడ్వాన్ వయః పఙ్క్తిశ్ ఛన్దః । ధేనుర్ వయో జగతీ ఛన్దః । త్ర్యవిర్ వయస్ త్రిష్టుప్ ఛన్దః । దిత్యవాడ్ వయో విరాట్ ఛన్దః । పఞ్చావిర్ వయో గాయత్రీ ఛన్దః । త్రివత్సో వయ ఽ ఉష్ణిక్ ఛన్దః । తుర్యవాడ్ వయో ఽనుష్టుప్ ఛన్దః । [ లోకం పృణ ఛిద్రం పృణాథో సీద ధ్రువా త్వమ్ । ఇన్ద్రాగ్నీ త్వా బృహస్పతిర్ అస్మిన్ యోనావ్ అసీషదన్ । తా అస్య సూదదోహసః సోమꣳ శ్రీణన్తి పృశ్నయః । జన్మన్ దేవానాం విశస్ త్రిష్వ్ ఆ రోచనే దివః । ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్ సముద్రవ్యచసం గిరః । రథీతమꣳ రథీనాం వాజానాꣳ సత్పతిం పతిమ్ ॥ ]???
పొట్ట లేని ఎద్దు వయః, పంక్తి, ఛందస్సు. ఆవు వయః, జగతీ, ఛందస్సు. మూడేళ్ల వయస్సు వయః, త్రిష్టుప్, ఛందస్సు. రెండేళ్ల వయస్సు వయః, విరాట్, ఛందస్సు. ఐదు సంవత్సరాల వయః, గాయత్రీ, ఛందస్సు. మూడు కడుక్కున్నది వయః, ఉష్ణిక్, ఛందస్సు. నాలుగు సంవత్సరాల వయః, అనుష్టుప్, ఛందస్సు.
ఇన్ద్రాగ్నీ ఽ అవ్యథమానామ్ ఇష్టకాం దృꣳహతం యువమ్ । పృష్ఠేన ద్యావాపృథివీ ఽ అన్తరిక్షం చ విబాధసే
ఇంద్రుడు, అగ్ని! ఈ ఇటుకను కదిలించలేని విధంగా దృఢంగా చేయండి. దాని వెనుక భాగంతో మీరు ద్యావాపృథివి, అంతరిక్షాన్ని మద్దతు ఇస్తారు.
విశ్వకర్మా త్వా సాదయత్వ్ అన్తరిక్షస్య పృష్ఠే వ్యచస్వతీం ప్రథస్వతీమ్ అన్తరిక్షం యచ్ఛాన్తరిక్షం దృꣳహాన్తరిక్షం మా హిꣳసీః । విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయోదానాయ ప్రతిష్ఠాయై చరిత్రాయ । వాయుష్ ట్వాభి పాతు మహ్యా స్వస్త్యా ఛర్దిషా శంతమేన తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువా సీద
విశ్వకర్మ నిన్ను అంతరిక్షపు వెనుక భాగంలో, ప్రకాశవంతంగా, విస్తరించేటట్లు కూర్చోబెట్టుగాక. అంతరిక్షాన్ని పట్టుకో, స్థిరపరచు, హాని చేయవద్దు. అందరికీ, శ్వాస, అపాన, వ్యాన, ఉదాన, స్థిరత, నడవడికి. వాయువు నిన్ను గొప్పదనంతో, శుభంతో, రక్షణతో, శాంతితో కాపాడుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
రాజ్ఞ్య్ అసి ప్రాచీ దిక్ । విరాడ్ అసి దక్షిణా దిక్ । సమ్రాడ్ అసి ప్రతీచీ దిక్ । స్వరాడ్ అస్య్ ఉదీచీ దిక్ । అధిపత్న్య్ అసి బృహతీ దిక్
నీవు రాణివి, తూర్పు దిక్కు. నీవు విరాట్, దక్షిణ దిక్కు. నీవు సామ్రాట్, పడమర దిక్కు. నీవు స్వరాట్, ఉత్తర దిక్కు. నీవు అధిపత్ని, గొప్ప దిక్కు.
విశ్వకర్మా త్వా సాదయత్వ్ అన్తరిక్షస్య పృష్ఠే జ్యోతిష్మతీమ్ । విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయ విశ్వం జ్యోతిర్ యచ్ఛ । వాయుష్టే ఽధిపతిస్ తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువా సీద
విశ్వకర్మ నిన్ను అంతరిక్షపు వెనుక భాగంలో, వెలుగుతో కూడినదిగా కూర్చోబెట్టుగాక. అందరికీ, శ్వాస, అపాన, వ్యాన కోసం, సమస్త జ్యోతి ప్రసాదించు. వాయువు నీ అధిపతి; ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
నభశ్ చ నభస్యశ్ చ వార్షికావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషో సి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసోఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే వార్షికావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానాఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ఇషశ్ చోర్జశ్ చ శారదావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషోఽసి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసోఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే శారదావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానా ఽఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవాఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ఆయుర్ మే పాహి । ప్రాణం మే పాహి । అపానం మే పాహి । వ్యానం మే పాహి । చక్షుర్ మే పాహి । శ్రోత్రం మే పాహి । వాచం మే పిన్వ । మనో మే జిన్వ । ఆత్మానం మే పాహి । జ్యోతిర్ మే యచ్ఛ
నా ఆయుష్ను కాపాడుము. నా ప్రాణాన్ని కాపాడుము. నా అపానాన్ని కాపాడుము. నా వ్యానాన్ని కాపాడుము. నా కళ్లను కాపాడుము. నా చెవులను కాపాడుము. నా మాటను అభివృద్ధి చేయుము. నా మనసును బలపరచుము. నా ఆత్మను కాపాడుము. నాకు వెలుగు ప్రసాదించుము.
మా ఛన్దః । ప్రమా ఛన్దః । ప్రతిమా ఛన్దః । ఽ అస్రీవయశ్ ఛన్దః । పఙ్క్తిశ్ ఛన్దః । ఽ ఉష్ణిక్ ఛన్దః । బృహతీ ఛన్దః । ఽఅనుష్టుప్ ఛన్దః । విరాట్ ఛన్దః । గాయత్రీ ఛన్దః । త్రిష్టుప్ ఛన్దః । జగతీ ఛన్దః
మా ఛందస్సు, ప్రమా ఛందస్సు, ప్రతిమా ఛందస్సు, అశ్రీవయ ఛందస్సు, పంక్తి ఛందస్సు, ఉష్ణిక్ ఛందస్సు, బృహతీ ఛందస్సు, అనుష్టుప్ ఛందస్సు, విరాట్ ఛందస్సు, గాయత్రీ ఛందస్సు, త్రిష్టుప్ ఛందస్సు, జగతీ ఛందస్సు.
పృథివీ ఛన్దః । ఽఅన్తరిక్షం ఛన్దః । ద్యౌశ్ ఛన్దః । సమాశ్ ఛన్దః । నక్షత్రాణి ఛన్దః । వాక్ ఛన్దః । మనశ్ ఛన్దః । కృషిశ్ ఛన్దః । హిరణ్యం ఛన్దః । గౌశ్ ఛన్దః । ఽఅజా ఛన్దః । ఽఅశ్వశ్ ఛన్దః
భూమి ఛందస్సు, మధ్యలోని ఆకాశం ఛందస్సు, స్వర్గం ఛందస్సు, సంవత్సరం ఛందస్సు, నక్షత్రాలు ఛందస్సు, మాట ఛందస్సు, మనస్సు ఛందస్సు, వ్యవసాయం ఛందస్సు, బంగారం ఛందస్సు, ఆవు ఛందస్సు, మేక ఛందస్సు, గుర్రం ఛందస్సు.
అగ్నిర్ దేవతా । వాతో దేవతా । సూర్యో దేవతా । చన్ద్రమా దేవతా । వసవో దేవతా । రుద్రా దేవతా । ఽఽఆదిత్యా దేవతా । మరుతో దేవతా । విశ్వే దేవా దేవతా । బృహస్పతిర్ దేవతా । ఇన్ద్రో దేవతా । వరుణో దేవతా
అగ్ని దేవుడు. వాయువు దేవుడు. సూర్యుడు దేవుడు. చంద్రుడు దేవుడు. వసువులు దేవతలు. రుద్రులు దేవతలు. ఆదిత్యులు దేవతలు. మరుతులు దేవతలు. సమస్త దేవతలు దేవతలు. బృహస్పతి దేవుడు. ఇంద్రుడు దేవుడు. వరుణుడు దేవుడు.
మూర్ధాసి రాడ్ ధ్రువాసి ధరుణా ధర్త్ర్య్ అసి ధరణీ । ఆయుషే త్వా వర్చసే త్వా కృష్యై త్వా క్షేమాయ త్వా
నీవు తల, అధిపతి, స్థిరమైన ఆధారం, భరించేవాడు, భూమి. ఆయుష్కు, తేజస్సుకు, వ్యవసాయానికి, క్షేమానికి నిన్ను ప్రతిష్ఠించుచున్నాను.
అగ్నేర్ భాగో ఽసి దీక్షాయా ఽ ఆధిపత్యం బ్రహ్మ స్పృతం త్రివృత్ స్తోమః । ఇన్ద్రస్య భాగో ఽసి విష్ణోర్ ఆధిపత్యం క్షత్రꣳ స్పృతం పఞ్చదశః స్తోమః । నృచక్షసాం భాగో ఽసి ధాతుర్ ఆధిపత్యం జనిత్రꣳ స్పృతꣳ సప్తదశః స్తోమః । మిత్రస్య భాగో ఽసి వరుణస్యాధిపత్యం దివో వృష్టిర్ వాత స్పృత ఽఏకవిꣳశ స్తోమః
వసూనాం భాగో ఽసి రుద్రాణామ్ ఆధిపత్యం చతుష్పాత్ స్పృతం చతుర్విꣳశ స్తోమః । ఆదిత్యానాం భాగో ఽసి మరుతామ్ ఆధిపత్యం గర్భా స్పృతాః పఞ్చవిꣳశ స్తోమః । అదిత్యై భాగో ఽసి పూష్ణ ఽ ఆధిపత్యమ్ ఓజ స్పృతం త్రిణవ స్తోమః । దేవస్య సవితుర్ భాగో ఽసి బృహస్పతేర్ ఆధిపత్యꣳ సమీచీర్ దిశ స్పృతాశ్ చతుష్టోమ స్తోమః
యవానాం భాగో ఽస్య్ అయవానామ్ ఆధిపత్యం ప్రజా స్పృతాశ్ చతుశ్చత్వారిꣳశ స్తోమః । ఋభూణాం భాగో ఽసి విశ్వేషాం దేవానామ్ ఆధిపత్యం భూతꣳ స్పృతం త్రయస్త్రిꣳశ స్తోమః
నీవు యవాలకు భాగం, యవం కానివాటికి అధిపత్యం, సంతానానికి స్పర్శ, నలభై నాలుగు స్తోమం. నీవు ఋభువులకు భాగం, సమస్త దేవతలకు అధిపత్యం, భూతాలకు స్పర్శ, ముప్పై మూడు స్తోమం.
ఏకయాస్తువత ప్రజా ఽ అధీయన్త ప్రజాపతిర్ అధిపతిర్ ఆసీత్ । తిసృభిర్ అస్తువత బ్రహ్మాసృజ్యత బ్రహ్మణస్పతిర్ అధిపతిర్ ఆసీత్ । పఞ్చభిర్ అస్తువత భూతాన్య్ అసృజ్యన్త భూతానాం పతిర్ అధిపతిర్ ఆసీత్ । సప్తభిర్ అస్తువత సప్త ఋషయో ఽసృజ్యన్త ధాతాధిపతిర్ ఆసీత్
ఒక స్తోత్రంతో సంతానం అభ్యసించబడింది; ప్రజాపతి అధిపతి అయ్యాడు. మూడు స్తోత్రాలతో బ్రహ్మ సృష్టించబడింది; బృహస్పతి అధిపతి అయ్యాడు. ఐదు స్తోత్రాలతో భూతాలు సృష్టించబడ్డాయి; భూతాల అధిపతి అధిపతి అయ్యాడు. ఏడు స్తోత్రాలతో ఏడు ఋషులు సృష్టించబడ్డారు; ధాత అధిపతి అయ్యాడు.
ఇది పై భాగంలో ఉన్న మతి. దానికి వాక్కే తల్లి. హేమంత ఋతువు వాక్కు ఋతువు. పంక్తి ఛందస్సు హేమంత ఋతువుకు. పంక్తికి ముగింపు ఉంది. ముగింపు ఉన్నదే ఆగ్రయణం. ఆగ్రయణం నుంచి ముప్పై తొమ్మిది వస్తాయి. ఆ ముప్పై తొమ్మిది నుంచి శాక్వర, రైవత ఛందస్సులు వస్తాయి. విశ్వకర్మ ఋషి. ప్రజాపతికి నీవు స్వీకరించిన ఈ వాక్కును ప్రజల కోసం నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
శుక్ర, శుచిలు గ్రీష్మ ఋతువులు. నీవు అగ్నికి లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరువేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ గ్రీష్మ ఋతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ దేవైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ వసుభిః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూ రుద్రైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ ఆదిత్యైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ విశ్వైర్ దేవైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
ఋతువులతో, రూపాలతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, వసువులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, రుద్రులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, ఆదిత్యులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, సమస్త దేవతలతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
తల వయః, ప్రజాపతి, ఛందస్సు. క్షత్రం వయః, మయందం, ఛందస్సు. ఆధారం వయః, అధిపతి, ఛందస్సు. విశ్వకర్మ వయః, పరమేశ్ఠి, ఛందస్సు. నివాసం వయః, వివలం, ఛందస్సు. బలమైనది వయః, విశాల, ఛందస్సు. మనిషి వయః, తంద్ర, ఛందస్సు. పులి వయః, అనాధృష్ట, ఛందస్సు. సింహం వయః, ఛది, ఛందస్సు. పష్టవాడ్ వయః, బృహతీ, ఛందస్సు. ఎద్దు వయః, కకుప్, ఛందస్సు. ఋషభం వయః, సతోబృహతీ, ఛందస్సు.
నభస్సు, నభస్య ఋతువులు వర్షాకాలం. నీవు అగ్ని లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ వర్షాకాల ఋతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
ఇష, ఊర్జా శరదృతువులు. నీవు అగ్ని లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ శరదృతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
యన్త్రీ రాడ్ యన్త్ర్య్ అసి యమనీ ధ్రువాసి ధరిత్రీ । ఇషే త్వోర్జే త్వా రయ్యై త్వా పోషాయ త్వా । లోకం పృణ ఛిద్రం పృణాథో సీద ధ్రువా త్వమ్ । ఇన్ద్రాగ్నీ త్వా బృహస్పతిర్ అస్మిన్ యోనావ్ అసీషదన్ । తా అస్య సూదదోహసః సోమꣳ శ్రీణన్తి పృశ్నయః । జన్మన్ దేవానాం విశస్ త్రిష్వ్ ఆ రోచనే దివః । ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్ సముద్రవ్యచసం గిరః । రథీతమꣳ రథీనాం వాజానాꣳ సత్పతిం పతిమ్
నీవు నియంత్రణ, అధిపతి, నియమించేవాడు, స్థిరమైనవాడు, భరించేవాడు. పోషణకు, శక్తికి, ధనానికి, సంపదకు నిన్ను ప్రతిష్ఠించుచున్నాను. లోకాన్ని నింపుము, ఖాళీని నింపుము, స్థిరంగా కూర్చో. ఇంద్రుడు, అగ్ని, బృహస్పతి ఈ గర్భంలో నిన్ను స్థాపించారు. పృష్ణి ఆవులు ఆయన కోసం సోమాన్ని సిద్ధం చేస్తాయి. దేవతల జనన సమయంలో, మూడు ప్రకాశించే స్వర్గ లోకాలలో వంశాలు. సమస్త వాణులు సముద్రాన్ని అధికరించే ఇంద్రుని మహిమను వర్ణించాయి. రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, వాజ్యాల యజమాని, నిజమైన అధిపతి.
ఆశుర్ త్రివృత్ । భాన్తః పఞ్చదశః । వ్యోమా సప్తదశః । ధరుణ ఽ ఏకవిꣳశః । ప్రతూర్తిర్ అష్టాదశః । తపో నవదశః । ఽఅభీవర్తః సవిꣳశః । వర్చో ద్వావిꣳశః । సంభరణస్ త్రయోవిꣳశః । యోనిశ్ చతుర్విꣳశః । గర్భాః పఞ్చవిꣳశః । ఽ ఓజస్ త్రిణవః । క్రతుర్ ఏకత్రిꣳశః । ప్రతిష్ఠా త్రయస్త్రిꣳశః । బ్రధ్నస్య విష్టపం చతుస్త్రిꣳశః । నాకః షట్త్రిꣳశః । వివర్తో ష్టాచత్వారిꣳశః । ధర్త్రం చతుష్టోమః
త్వరితమైనది మూడురకాలది. ప్రకాశించేది పదహారు రకాలది. ఆకాశం పదిహేడు రకాలది. ఆధారం ఇరవై ఒకటి రకాలది. ప్రవాహం పదెనిమిది రకాలది. తాపం పందొమ్మిది రకాలది. తిరిగి వచ్చేది ఇరవై ఆరు రకాలది. తేజస్సు ఇరవై రెండు రకాలది. సమాహారం ఇరవై మూడు రకాలది. గర్భం ఇరవై నాలుగు రకాలది. గర్భాలు ఇరవై ఐదు రకాలవి. ఓజస్సు ముప్పై తొమ్మిది రకాలది. సంకల్పం ముప్పై ఒకటి రకాలది. స్థిరత ముప్పై మూడు రకాలది. బ్రధ్నుని విస్తృతి ముప్పై నాలుగు రకాలది. శిఖరం ముప్పై ఆరు రకాలది. పరిభ్రమణం నలభై ఎనిమిది రకాలది. భరించేవాడు నాలుగు రకాలది.
నీవు అగ్నికి భాగం, దీక్షకు అధిపత్యం, బ్రహ్మకు స్పర్శ, త్రివృత్ స్తోమం. నీవు ఇంద్రునికి భాగం, విష్ణువుకు అధిపత్యం, క్షత్రానికి స్పర్శ, పందొమ్మిది స్తోమం. నీవు మనుషుల ఋషులకు భాగం, ధాతకు అధిపత్యం, సృష్టికర్తకు స్పర్శ, పదిహేడు స్తోమం. నీవు మిత్రునికి భాగం, వరుణునికి అధిపత్యం, ఆకాశ వర్షానికి, వాయువు స్పర్శ, ఇరవై ఒకటి స్తోమం.
నీవు వసువులకు భాగం, రుద్రులకు అధిపత్యం, నాలుగు కాళ్లవాటికి స్పర్శ, ఇరవై నాలుగు స్తోమం. నీవు ఆదిత్యులకు భాగం, మరుతులకు అధిపత్యం, గర్భాలకు స్పర్శ, ఇరవై ఐదు స్తోమం. నీవు అదితికి భాగం, పుషణికి అధిపత్యం, ఓజస్సుకు స్పర్శ, ముప్పై తొమ్మిది స్తోమం. నీవు సవిత దేవునికి భాగం, బృహస్పతికి అధిపత్యం, శుభదిశలకు స్పర్శ, నాలుగు స్తోమం.
సహశ్ చ సహస్యశ్ చ హైమన్తికావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషో సి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసో న్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే హైమన్తికావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానా ఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసంవిశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
సహ మరియు సహస్య, ఈ రెండు హేమంత ఋతువులు, నీవు అగ్నిలో అంతరంగిక ఆలింగనం; ద్యావాపృథివి సిద్ధంగా ఉండాలి, నీళ్ళు, ఔషధాలు సిద్ధంగా ఉండాలి, అగ్నులు వేరుగా, అత్యంత గౌరవంతో, వ్రతంలో స్థిరంగా సిద్ధంగా ఉండాలి. ద్యావాపృథివిలో ఏకత్వంగా ఉన్న అగ్నులు, ఈ రెండు హేమంత ఋతువులు సిద్ధంగా ఉండగా, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించాలి; ఆ దైవత్వంతో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.