ఇమం మా హిꣳసీర్ ద్విపాదం పశుꣳ సహస్రాక్షో మేధాయ చీయమానః । మయుం పశుం మేధమ్ అగ్నే జుషస్వ తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । మయుం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ రెండు కాళ్ళున్న జంతువును, వేల కళ్ళుగలవాడా, యజ్ఞానికి పెరుగుతున్నప్పుడు హాని చేయవద్దు. అగ్నీ! మేధ కోసం ఈ పశువును స్వీకరించు, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
ఇమం మా హిꣳసీర్ ఏకశఫం పశుం కనిక్రదం వాజినం వాజినేషు । గౌరమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । గౌరం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ ఒక్క గోరు ఉన్న, కేకలేస్తున్న, గుఱ్ఱాన్ని హాని చేయవద్దు. అడవి ఎద్దును నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
ఇమꣳ సాహస్రꣳ శతధారమ్ ఉత్సం వ్యచ్యమానꣳ సరిరస్య మధ్యే । ఘృతం దుహానామ్ అదితిం జనాయాగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్ । గవయమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । గవయం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ వేల ప్రవాహాలున్న, వంద నదులుగా పారే, శరీర మధ్యలో ప్రవహించే, ఘృతాన్ని ఇస్తున్న ఆదితిని — అగ్నీ! ఆమెను పరమాకాశంలో హాని చేయవద్దు. అడవి గోవును నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
ఇమమూర్ణాయుం వరుణస్య నాభిం త్వచం పశూనాం ద్విపదాంచతుష్పదామ్ । త్వష్టుః ప్రజానాం ప్రథమం జనిత్రమ్ అగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్ । ఉష్ట్రమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । ఉష్ట్రం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ మేకపొగ్గు ఉన్న వరుణుని నాభిని, రెండు కాళ్ళు, నాలుగు కాళ్ళు ఉన్న జంతువుల చర్మాన్ని, త్వష్టృ సంతానానికి మొదటి జనకుడిని — అగ్నీ! పరమాకాశంలో హాని చేయవద్దు. ఒంటెను నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
అజో హ్య్ అగ్నేర్ అజనిష్ట శోకాత్ సో ఽ అపశ్యజ్ జనితారమ్ అగ్రే । తేన దేవా దేవతామ్ అగ్రమ్ ఆయꣳస్ తేన రోహమ్ ఆయన్న్ ఉప మేధ్యాసః । శరభమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । శరభం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
మేక అగ్నిలోని వేడి నుండి పుట్టింది, ఆది కాలంలో సృష్టికర్తను చూసింది. దానితో దేవతలు దైవత్వాన్ని పొందారు, యాజ్ఞికులు యజ్ఞాన్ని పొందారు. అడవి జింకను నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
త్వం యవిష్ఠ దాశుషో నౄꣳః పాహి శృణుధీ గిరః । రక్షా తోకమ్ ఉత త్మనా
యువ అగ్నీ! భక్తులను రక్షించు, వారి ప్రార్థనలను విను. సంతానాన్ని మరియు నిన్ను నీవు కాపాడుకో.
అయం పురో భువః । తస్య ప్రాణో భౌవనాయః । వసన్తః ప్రాణాయనః । గాయత్రీ వాసన్తీ । గాయత్ర్యై గాయత్రమ్ । గాయత్రాద్ ఉపాꣳశుః । ఉపాꣳశోస్ త్రివృత్ । త్రివృతో రథన్తరమ్ । వసిష్ఠ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా ప్రాణం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇది తూర్పు, భువనము. దానికి ప్రాణం భువన ప్రాణమే. వసంతం ప్రాణం. గాయత్రీ వసంతానికి. గాయత్రీకి గాయత్రము. గాయత్రీ నుండి ఉపాంశు. ఉపాంశు నుండి త్రివృత్. త్రివృత్ నుండి రథంతరం. వసిష్ఠుడు ఋషి. ప్రజాపతి చేత పట్టుకున్న నీవు నాకు, సంతానానికి ప్రాణాన్ని ఇస్తున్నాను.
అయం దక్షిణా విశ్వకర్మా । తస్య మనో వైశ్వకర్మణమ్ । గ్రీష్మో మానసః । త్రిష్టుబ్ గ్రైష్మీ । త్రిష్టుభః స్వారమ్ । స్వారాద్ అన్తర్యామః । ఽఅన్తర్యామాత్ పఞ్చదశః । పఞ్చదశాద్ బృహత్ । భరద్వాజ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా మనో గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
అయం పశ్చాద్ విశ్వవ్యచాః । తస్య చక్షుర్ వైశ్వవ్యచసమ్ । వర్షాశ్ చాక్షుష్యః । జగతీ వార్షీ । జగత్యా ఽ ఋక్సమమ్ । ఋక్సమాచ్ ఛుక్రః । శుక్రాత్ సప్తదశః । సప్తదశాద్ వైరూపమ్ । జమదగ్నిర్ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా చక్షుర్ గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇది పడమర, విశ్వవ్యాపి. దానికి కంటి చూపు విశ్వవ్యాపి చూపే. వర్షాలు కంటి చూపుకు. జగతీ వర్షానికి. జగతీకి జగతీ. జగతీ నుండి ఋక్సమా. ఋక్సమా నుండి శుక్ర. శుక్ర నుండి పదిహేడు. పదిహేడు నుండి వైరూపం. జమదగ్ని ఋషి. ప్రజాపతి చేత పట్టుకున్న నీవు నాకు, సంతానానికి కంటి చూపును ఇస్తున్నాను.
ఇదం ఉత్తరాత్ స్వః । తస్య శ్రోత్రꣳ సౌవమ్ । శరచ్ ఛ్రౌత్రీ । అనుష్టుప్ శారదీ । అనుష్టుభ ఽ ఐడమ్ । ఐడాన్ మన్థీ । మన్థిన ఽ ఏకవిꣳశః ఽ । ఏకవిꣳశాద్ వైరాజమ్ । విశ్వామిత్ర ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా శ్రోత్రం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇయం ఉపరి మతిః । తస్యై వాఙ్ మాత్యా । హేమన్తో వాచ్యః । పఙ్క్తిర్ హైమన్తీ । పఙ్క్త్యై నిధనవత్ । నిధనవత ఽ ఆగ్రయణః । ఆగ్రయణాత్ త్రిణవత్రయస్త్రిꣳశౌ । త్రిణవత్రయస్త్రిꣳశాభ్యాꣳ శాక్వరరైవతే । విశ్వకర్మ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా వాచం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః । [ లోకం పృణ ఛిద్రం పృణాథో సీద ధ్రువా త్వమ్ । ఇన్ద్రాగ్నీ త్వా బృహస్పతిర్ అస్మిన్ యోనావ్ అసీషదన్ । తా అస్య సూదదోహసః సోమꣳ శ్రీణన్తి పృశ్నయః । జన్మన్ దేవానాం విశస్ త్రిష్వ్ ఆ రోచనే దివః । ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్ సముద్రవ్యచసం గిరః । రథీతమꣳ రథీనాం వాజానాꣳ సత్పతిం పతిమ్ ॥ ]???
ధ్రువక్షితిర్ ధ్రువయోనిర్ ధ్రువాసి ధ్రువం యోనిమ్ ఆ సీద సాధుయా । ఉఖ్యస్య కేతుం ప్రథమం జుషాణా । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీవు స్థిరమైన భూమివి, స్థిరమైన గర్భమివి. నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు, మంచి మనసుతో స్థిర గర్భంలో కూర్చో. కలుపబడినదానికి ప్రథమమైన జెండాను ఆహ్వానించు. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
కులాయినీ ఘృతవతీ పురంధిః స్యోనే సీద సదనే పృథివ్యాః । అభి త్వా రుద్రా వసవో గృణన్త్వ్ ఇమా బ్రహ్మ పీపిహి సౌభగాయ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
గుడిలో నివసించేవాడివి, నెయ్యితో సంపన్నుడివి, సమృద్ధిగా దానం చేయువాడివి, భూమి ఆసనంలో ఆనందంగా కూర్చో. రుద్రులు, వసువులు నిన్ను స్తుతించుగాక. ఈ ప్రార్థనలను మంగళానికి కాపాడుము. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
స్వైర్ దక్షైర్ దక్షపితేహ సీద దేవానాꣳ సుమ్నే బృహతే రణాయ । పితేవైధి సూనవ ఽ ఆ సుశేవా స్వావేశా తన్వా సం విశస్వ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీ స్వంత శక్తులతో, నైపుణ్యానికి తండ్రివి, దేవతల గొప్ప అనుగ్రహంతో విజయానికి ఇక్కడ కూర్చో. తండ్రిలా కుమారులకు దయతో, శరీరంతో సమస్తులను చేరుము. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
పృథివ్యాః పురీషమ్ అస్య్ అప్సో నామ తాం త్వా విశ్వే ఽ అభి గృణన్తు దేవాః । స్తోమపృష్ఠా ఘృతవతీహ సీద ప్రజావద్ అస్మే ద్రవిణా యజస్వ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీవు భూమి తేమవు, నీ పేరు నీరు. సమస్త దేవతలు నిన్ను స్తుతించుగాక. స్తోత్రాలతో పూజించబడినవాడివి, నెయ్యితో సంపన్నుడివి, ఇక్కడ కూర్చో. మనకు సంతానంతో కూడిన ధనాన్ని ప్రసాదించు. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
అదిత్యాస్ త్వా పృష్ఠే సాదయామ్య్ అన్తరిక్షస్య ధర్త్రీం విష్టమ్భనీం దిశామధిపత్నీం భువనానామూర్మిర్ ద్రప్సో ఽ అపామ్ అసి విశ్వకర్మా త ఽ ఋషిః । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నిన్ను ఆదిత్యులు, భుజంపై కూర్చోబెడతాను. నీవు మధ్యలోని లోకాన్ని మోయువాడివి, దిక్కులకు అధిపతివి, భువనాలకు తరంగమివి, జలాలకు బిందువివి. నీవే విశ్వకర్మ ఋషి. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
శుక్రశ్ చ శుచిశ్ చ గ్రీష్మావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషో ఽసి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసో ఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే గ్రైష్మావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానాఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ప్రాణం మే పాహి । అపానం మే పాహి । వ్యానం మే పాహి । చక్షుర్ మ ఽ ఉర్వ్యా వి భాహి । శ్రోత్రం మే శ్లోకయ । అపః పిన్వ । ఓషధీర్ జిన్వ । ద్విపాద్ అవ । చతుష్పాత్ పాహి । దివో వృష్టిమ్ ఏరయ
నా శ్వాసను కాపాడు. నా అపానాన్ని కాపాడు. నా వ్యానాన్ని కాపాడు. నా చూపును భూమిపై విస్తరించు. నా చెవికి కీర్తిని తెచ్చిపెట్టు. నీళ్ళను పెంచు. ఔషధులను బలపరచు. రెండు కాళ్లవారిని రక్షించు. నాలుగు కాళ్లవారిని కాపాడు. ఆకాశం నుంచి వర్షాన్ని కురిపించు.
మూర్ధా వయః ప్రజాపతిశ్ ఛన్దః । క్షత్రం వయో మయందం ఛన్దః । విష్టమ్భో వయో ఽధిపతిశ్ ఛన్దః । విశ్వకర్మా వయః పరమేష్ఠీ ఛన్దః । వస్తో వయో వివలం ఛన్దః । వృష్ణిర్ వయో విశాలం ఛన్దః । పురుషో వయస్ తన్ద్రం ఛన్దః । వ్యాఘ్రో వయో ఽనాధృష్టం ఛన్దః । సిꣳహో వయశ్ ఛదిశ్ ఛన్దః । పష్ఠవాడ్ వయో బృహతీ ఛన్దః । ఽ ఉక్షా వయః కకుప్ ఛన్దః । ఽ ఋషభో వయః సతోబృహతీ ఛన్దః
అనడ్వాన్ వయః పఙ్క్తిశ్ ఛన్దః । ధేనుర్ వయో జగతీ ఛన్దః । త్ర్యవిర్ వయస్ త్రిష్టుప్ ఛన్దః । దిత్యవాడ్ వయో విరాట్ ఛన్దః । పఞ్చావిర్ వయో గాయత్రీ ఛన్దః । త్రివత్సో వయ ఽ ఉష్ణిక్ ఛన్దః । తుర్యవాడ్ వయో ఽనుష్టుప్ ఛన్దః । [ లోకం పృణ ఛిద్రం పృణాథో సీద ధ్రువా త్వమ్ । ఇన్ద్రాగ్నీ త్వా బృహస్పతిర్ అస్మిన్ యోనావ్ అసీషదన్ । తా అస్య సూదదోహసః సోమꣳ శ్రీణన్తి పృశ్నయః । జన్మన్ దేవానాం విశస్ త్రిష్వ్ ఆ రోచనే దివః । ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్ సముద్రవ్యచసం గిరః । రథీతమꣳ రథీనాం వాజానాꣳ సత్పతిం పతిమ్ ॥ ]???
పొట్ట లేని ఎద్దు వయః, పంక్తి, ఛందస్సు. ఆవు వయః, జగతీ, ఛందస్సు. మూడేళ్ల వయస్సు వయః, త్రిష్టుప్, ఛందస్సు. రెండేళ్ల వయస్సు వయః, విరాట్, ఛందస్సు. ఐదు సంవత్సరాల వయః, గాయత్రీ, ఛందస్సు. మూడు కడుక్కున్నది వయః, ఉష్ణిక్, ఛందస్సు. నాలుగు సంవత్సరాల వయః, అనుష్టుప్, ఛందస్సు.
ఇన్ద్రాగ్నీ ఽ అవ్యథమానామ్ ఇష్టకాం దృꣳహతం యువమ్ । పృష్ఠేన ద్యావాపృథివీ ఽ అన్తరిక్షం చ విబాధసే
ఇంద్రుడు, అగ్ని! ఈ ఇటుకను కదిలించలేని విధంగా దృఢంగా చేయండి. దాని వెనుక భాగంతో మీరు ద్యావాపృథివి, అంతరిక్షాన్ని మద్దతు ఇస్తారు.
విశ్వకర్మా త్వా సాదయత్వ్ అన్తరిక్షస్య పృష్ఠే వ్యచస్వతీం ప్రథస్వతీమ్ అన్తరిక్షం యచ్ఛాన్తరిక్షం దృꣳహాన్తరిక్షం మా హిꣳసీః । విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయోదానాయ ప్రతిష్ఠాయై చరిత్రాయ । వాయుష్ ట్వాభి పాతు మహ్యా స్వస్త్యా ఛర్దిషా శంతమేన తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువా సీద
విశ్వకర్మ నిన్ను అంతరిక్షపు వెనుక భాగంలో, ప్రకాశవంతంగా, విస్తరించేటట్లు కూర్చోబెట్టుగాక. అంతరిక్షాన్ని పట్టుకో, స్థిరపరచు, హాని చేయవద్దు. అందరికీ, శ్వాస, అపాన, వ్యాన, ఉదాన, స్థిరత, నడవడికి. వాయువు నిన్ను గొప్పదనంతో, శుభంతో, రక్షణతో, శాంతితో కాపాడుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
రాజ్ఞ్య్ అసి ప్రాచీ దిక్ । విరాడ్ అసి దక్షిణా దిక్ । సమ్రాడ్ అసి ప్రతీచీ దిక్ । స్వరాడ్ అస్య్ ఉదీచీ దిక్ । అధిపత్న్య్ అసి బృహతీ దిక్
నీవు రాణివి, తూర్పు దిక్కు. నీవు విరాట్, దక్షిణ దిక్కు. నీవు సామ్రాట్, పడమర దిక్కు. నీవు స్వరాట్, ఉత్తర దిక్కు. నీవు అధిపత్ని, గొప్ప దిక్కు.
విశ్వకర్మా త్వా సాదయత్వ్ అన్తరిక్షస్య పృష్ఠే జ్యోతిష్మతీమ్ । విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయ విశ్వం జ్యోతిర్ యచ్ఛ । వాయుష్టే ఽధిపతిస్ తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువా సీద
విశ్వకర్మ నిన్ను అంతరిక్షపు వెనుక భాగంలో, వెలుగుతో కూడినదిగా కూర్చోబెట్టుగాక. అందరికీ, శ్వాస, అపాన, వ్యాన కోసం, సమస్త జ్యోతి ప్రసాదించు. వాయువు నీ అధిపతి; ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
నభశ్ చ నభస్యశ్ చ వార్షికావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషో సి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసోఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే వార్షికావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానాఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ఇషశ్ చోర్జశ్ చ శారదావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషోఽసి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసోఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే శారదావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానా ఽఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవాఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ఆయుర్ మే పాహి । ప్రాణం మే పాహి । అపానం మే పాహి । వ్యానం మే పాహి । చక్షుర్ మే పాహి । శ్రోత్రం మే పాహి । వాచం మే పిన్వ । మనో మే జిన్వ । ఆత్మానం మే పాహి । జ్యోతిర్ మే యచ్ఛ
నా ఆయుష్ను కాపాడుము. నా ప్రాణాన్ని కాపాడుము. నా అపానాన్ని కాపాడుము. నా వ్యానాన్ని కాపాడుము. నా కళ్లను కాపాడుము. నా చెవులను కాపాడుము. నా మాటను అభివృద్ధి చేయుము. నా మనసును బలపరచుము. నా ఆత్మను కాపాడుము. నాకు వెలుగు ప్రసాదించుము.
మా ఛన్దః । ప్రమా ఛన్దః । ప్రతిమా ఛన్దః । ఽ అస్రీవయశ్ ఛన్దః । పఙ్క్తిశ్ ఛన్దః । ఽ ఉష్ణిక్ ఛన్దః । బృహతీ ఛన్దః । ఽఅనుష్టుప్ ఛన్దః । విరాట్ ఛన్దః । గాయత్రీ ఛన్దః । త్రిష్టుప్ ఛన్దః । జగతీ ఛన్దః
మా ఛందస్సు, ప్రమా ఛందస్సు, ప్రతిమా ఛందస్సు, అశ్రీవయ ఛందస్సు, పంక్తి ఛందస్సు, ఉష్ణిక్ ఛందస్సు, బృహతీ ఛందస్సు, అనుష్టుప్ ఛందస్సు, విరాట్ ఛందస్సు, గాయత్రీ ఛందస్సు, త్రిష్టుప్ ఛందస్సు, జగతీ ఛందస్సు.
అపాం త్వేమన్త్ సాదయామి । అపాం త్వోద్మన్త్ సాదయామి । అపాం త్వా భస్మన్త్ సాదయామి । అపాం త్వా జ్యోతిషి సాదయామి । అపాం త్వాయనే సాదయామి । అర్ణవే త్వా సదనే సాదయామి । సముద్రే త్వా సదనే సాదయామి । సరిరే త్వా సదనే సాదయామి । అపాం త్వా క్షయే సాదయామి । అపాం త్వా సధిషి సాదయామి । అపాం త్వా సదనే సాదయామి । అపాం త్వా సధస్థే సాదయామి । అపాం త్వా యోనౌ సాదయామి । అపాం త్వా పురీషే సాదయామి । అపాం త్వా పాథసి సాదయామి । గాయత్రేణ త్వా ఛన్దసా సాదయామి । త్రైష్టుభేన త్వా ఛన్దసా సాదయామి । జాగతేన త్వా ఛన్దసా సాదయామి । ఆనుష్టుభేన త్వా ఛన్దసా సాదయామి । పాశ్రూన త్వా ఛన్దసా సాదయామి
నీను నీటిలోని చివరలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని మధ్యలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని బూడిదలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని వెలుగులో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని ప్రవాహంలో స్థాపించాను. నీను సముద్రపు నివాసంలో స్థాపించాను. నీను మహాసముద్రపు నివాసంలో స్థాపించాను. నీను శరీర నివాసంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని నివాసంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని ఆసనంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని నివాసంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని స్థలంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని గర్భంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని మలంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని మార్గంలో స్థాపించాను. గాయత్రీ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. త్రిష్టుప్ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. జగతీ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. అనుష్టుప్ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. పాశ్రు ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను.
ఇది దక్షిణ దిక్కు, విశ్వకర్మ. దానికి మనస్సు విశ్వకర్మ మనస్సే. గ్రీష్మం మనస్సు. త్రిష్టుప్ గ్రీష్మానికి. త్రిష్టుప్కు త్రిష్టుప్. త్రిష్టుప్ నుండి స్వార. స్వార నుండి అంతర్యామ. అంతర్యామ నుండి పదిహేడు. పదిహేడు నుండి బృహత్. భరద్వాజుడు ఋషి. ప్రజాపతి చేత పట్టుకున్న నీవు నాకు, సంతానానికి మనస్సును ఇస్తున్నాను.
ఇది ఉత్తర దిక్కున ఉన్న స్వర్గం. దానికి శ్రవణం సౌవమం. శరదృతువు దానికి చెవులా ఉంటుంది. శరదృతువుకు అనుష్టుప్ ఛందస్సు. అనుష్టుప్ అంటే ఐడం. ఐడం అనేది మథనం చేసే వస్తువు. మథనం చేయునది ఇరవై ఒకటి. ఆ ఇరవై ఒకటి నుంచి వైరాజం వస్తుంది. విశ్వామిత్రుడు ఋషి. ప్రజాపతికి నీవు స్వీకరించిన ఈ శ్రోత్రాన్ని ప్రజల కోసం నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
ఇది పై భాగంలో ఉన్న మతి. దానికి వాక్కే తల్లి. హేమంత ఋతువు వాక్కు ఋతువు. పంక్తి ఛందస్సు హేమంత ఋతువుకు. పంక్తికి ముగింపు ఉంది. ముగింపు ఉన్నదే ఆగ్రయణం. ఆగ్రయణం నుంచి ముప్పై తొమ్మిది వస్తాయి. ఆ ముప్పై తొమ్మిది నుంచి శాక్వర, రైవత ఛందస్సులు వస్తాయి. విశ్వకర్మ ఋషి. ప్రజాపతికి నీవు స్వీకరించిన ఈ వాక్కును ప్రజల కోసం నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
శుక్ర, శుచిలు గ్రీష్మ ఋతువులు. నీవు అగ్నికి లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరువేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ గ్రీష్మ ఋతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ దేవైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ వసుభిః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూ రుద్రైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ ఆదిత్యైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ విశ్వైర్ దేవైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
ఋతువులతో, రూపాలతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, వసువులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, రుద్రులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, ఆదిత్యులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, సమస్త దేవతలతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
తల వయః, ప్రజాపతి, ఛందస్సు. క్షత్రం వయః, మయందం, ఛందస్సు. ఆధారం వయః, అధిపతి, ఛందస్సు. విశ్వకర్మ వయః, పరమేశ్ఠి, ఛందస్సు. నివాసం వయః, వివలం, ఛందస్సు. బలమైనది వయః, విశాల, ఛందస్సు. మనిషి వయః, తంద్ర, ఛందస్సు. పులి వయః, అనాధృష్ట, ఛందస్సు. సింహం వయః, ఛది, ఛందస్సు. పష్టవాడ్ వయః, బృహతీ, ఛందస్సు. ఎద్దు వయః, కకుప్, ఛందస్సు. ఋషభం వయః, సతోబృహతీ, ఛందస్సు.
నభస్సు, నభస్య ఋతువులు వర్షాకాలం. నీవు అగ్ని లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ వర్షాకాల ఋతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
ఇష, ఊర్జా శరదృతువులు. నీవు అగ్ని లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ శరదృతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.