యుక్ష్వా హి దేవహూతమాఁ౨ఽ అశ్వాఁ౨ఽ అగ్నే రథీర్ ఇవ । ని హోతా పూర్వ్యః సదః
ఓ అగ్ని! దేవతలు పిలిచిన ఆ గుర్రాలను జోడించు. రథికుల్లా, పురాతన హోతా ఆ ఆసనంలో కూర్చోవాలి.
సమ్యక్ స్రవన్తి సరితో న ధేనా ఽ అన్తర్ హృదా మనసా పూయమానాః । ఘృతస్య ధారా ఽ అభి చాకశీమి హిరణ్యయో వేతసో మధ్యే ఽ అగ్నేః
నదులు ఆవుల్లా కలిసి ప్రవహిస్తున్నాయి. హృదయం, మనస్సులో పవిత్రతతో నిండినవి. అగ్నిలో మధ్యలో నెయ్యి ప్రవాహాలు, బంగారు వేతసులు నేను చూస్తున్నాను.
ఋచే త్వా రుచే త్వా భాసే త్వా జ్యోతిషే త్వా । అభూద్ ఇదం విశ్వస్య భువనస్య వాజినమ్ అగ్నేర్ వైశ్వానరస్య చ
పాటకు, వెలుగుకు, ప్రకాశానికి, జ్యోతికి, నీవు ఈ లోకానికి, అగ్ని మరియు వైశ్వానరునికి ఓడగా అవతరించావు.
అగ్నిర్ జ్యోతిషా జ్యోతిష్మాన్ రుక్మో వర్చసా వర్చస్వాన్ । సహస్రదా ఽ అసి సహస్రాయ త్వా
అగ్ని, నీవు వెలుగుతో ప్రకాశవంతుడవు, బంగారంతో మెరిసిపోతావు, తేజస్సుతో నిండివున్నావు. నీవు వేలాది వరాలిచ్చేవాడవు; ఆ వేలాది వరాల కోసం నిన్ను పిలిచాము.
ఆదిత్యం గర్భం పయసా సమ్ అఙ్ధి సహస్రస్య ప్రతిమాం విశ్వరూపమ్ । పరి వృఙ్ధి హరసా మాభి మꣳస్థాః శతాయుషం కృణుహి చీయమానః
సూర్యుని గర్భానికి పాలు కలిపి, సహస్రరూపుడైన ఆ ప్రతిరూపాన్ని బలంతో విస్తరించు. నీ ఉత్సాహంతో వెనకడుగు వేయక, వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షు కలిగించు.
వాతస్య జూతిం వరుణస్య నాభిమ్ అశ్వం జజ్ఞానꣳ సరిరస్య మధ్యే । శిశుం నదీనాꣳ హరిమ్ అద్రిబుధ్నమ్ అగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్
వాయువు వేగాన్ని, వరుణుని నాభిని, శరీర మధ్యలో పుట్టిన అశ్వాన్ని, నదుల బిడ్డను, పసుపు రంగు గలవాడిని, కొండలో పుట్టినవాడిని — అగ్నీ! అతన్ని పరమాకాశంలో నీవు హాని చేయవద్దు.
అజస్రమ్ ఇన్దుమ్ అరుషం భురణ్యుమ్ అగ్నిమ్ ఈడే పూర్వచిత్తిం నమోభిః । స పర్వభిర్ ఋతుశః కల్పమానో గాం మా హిꣳసీర్ అదితిం విరాజమ్
ఎప్పటికీ ఆగని, ఎరుపు రంగు, ప్రకాశవంతుడైన, పురాతన జ్ఞానమున్న అగ్నిని నమస్కారాలతో స్తుతిస్తున్నాను. అతడు ఋతువుల ప్రకారం పర్వతాలతో కలిసినప్పుడు, భూమిని, అదితిని, ప్రకాశవంతురాలిని నీవు హాని చేయవద్దు.
వరూత్రీం త్వష్టుర్ వరుణస్య నాభిమ్ అవిం జజ్ఞానాꣳ రజసః పరస్మాత్ । మహీꣳ సాహస్రీమ్ అసురస్య మాయామ్ అగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్
త్వష్టృవారి ఆవరణ, వరుణుని నాభి, పరమ లోకంలో పుట్టిన గొర్రె, అసురుని గొప్ప సహస్రమాయను — అగ్నీ! ఆమెను పరమాకాశంలో నీవు హాని చేయవద్దు.
యో ఽ అగ్నిర్ అగ్నేర్ అధియ్ అజాయత శోకాత్ పృథివ్యా ఽ ఉత వా దివస్ పరి । యేన ప్రజా విశ్వకర్మా జజాన తమ్ అగ్నే హేడః పరి తే వృణక్తు
అగ్ని నుండి పుట్టిన అగ్ని, భూమి వేడి నుంచి లేదా ఆకాశం నుంచి పుట్టినవాడు, ఆ విశ్వకర్మ సృష్టిని చేసినవాడు — అగ్నీ! నీ అనుగ్రహం అతనిని చుట్టుముట్టాలి.
చిత్రం దేవానామ్ ఉద్ అగాద్ అనీకం చక్షుర్ మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః । ఆప్రా ద్యావాపృథివీ ఽ అన్తరిక్షꣳ సూర్య ఽ ఆత్మా జగతస్ తస్థుషశ్ చ
దేవతల అద్భుతమైన ముఖం ఉదయించింది, అది మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్నికి కళ్ళు. అది ఆకాశం, భూమి, మధ్యలోని లోకాన్ని నింపింది. సూర్యుడు ఈ కదిలే మరియు నిలిచిన అన్నిటికీ ఆత్మ.
ఇమం మా హిꣳసీర్ ద్విపాదం పశుꣳ సహస్రాక్షో మేధాయ చీయమానః । మయుం పశుం మేధమ్ అగ్నే జుషస్వ తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । మయుం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ రెండు కాళ్ళున్న జంతువును, వేల కళ్ళుగలవాడా, యజ్ఞానికి పెరుగుతున్నప్పుడు హాని చేయవద్దు. అగ్నీ! మేధ కోసం ఈ పశువును స్వీకరించు, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
ఇమం మా హిꣳసీర్ ఏకశఫం పశుం కనిక్రదం వాజినం వాజినేషు । గౌరమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । గౌరం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ ఒక్క గోరు ఉన్న, కేకలేస్తున్న, గుఱ్ఱాన్ని హాని చేయవద్దు. అడవి ఎద్దును నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
ఇమꣳ సాహస్రꣳ శతధారమ్ ఉత్సం వ్యచ్యమానꣳ సరిరస్య మధ్యే । ఘృతం దుహానామ్ అదితిం జనాయాగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్ । గవయమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । గవయం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ వేల ప్రవాహాలున్న, వంద నదులుగా పారే, శరీర మధ్యలో ప్రవహించే, ఘృతాన్ని ఇస్తున్న ఆదితిని — అగ్నీ! ఆమెను పరమాకాశంలో హాని చేయవద్దు. అడవి గోవును నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
ఇమమూర్ణాయుం వరుణస్య నాభిం త్వచం పశూనాం ద్విపదాంచతుష్పదామ్ । త్వష్టుః ప్రజానాం ప్రథమం జనిత్రమ్ అగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్ । ఉష్ట్రమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । ఉష్ట్రం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
ఈ మేకపొగ్గు ఉన్న వరుణుని నాభిని, రెండు కాళ్ళు, నాలుగు కాళ్ళు ఉన్న జంతువుల చర్మాన్ని, త్వష్టృ సంతానానికి మొదటి జనకుడిని — అగ్నీ! పరమాకాశంలో హాని చేయవద్దు. ఒంటెను నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
అజో హ్య్ అగ్నేర్ అజనిష్ట శోకాత్ సో ఽ అపశ్యజ్ జనితారమ్ అగ్రే । తేన దేవా దేవతామ్ అగ్రమ్ ఆయꣳస్ తేన రోహమ్ ఆయన్న్ ఉప మేధ్యాసః । శరభమ్ ఆరణ్యమ్ అను తే దిశామి తేన చిన్వానస్ తన్వో ని షీద । శరభం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు యం ద్విష్మస్ తం తే శుగ్ ఋచ్ఛతు
మేక అగ్నిలోని వేడి నుండి పుట్టింది, ఆది కాలంలో సృష్టికర్తను చూసింది. దానితో దేవతలు దైవత్వాన్ని పొందారు, యాజ్ఞికులు యజ్ఞాన్ని పొందారు. అడవి జింకను నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దానితో నీ శరీరంలో స్థిరపడు. మనం ద్వేషించే వాడు నీ అగ్నిలోకి పోవాలి, నీ అగ్ని అతన్ని తీసుకుపోవాలి.
త్వం యవిష్ఠ దాశుషో నౄꣳః పాహి శృణుధీ గిరః । రక్షా తోకమ్ ఉత త్మనా
యువ అగ్నీ! భక్తులను రక్షించు, వారి ప్రార్థనలను విను. సంతానాన్ని మరియు నిన్ను నీవు కాపాడుకో.
అయం పురో భువః । తస్య ప్రాణో భౌవనాయః । వసన్తః ప్రాణాయనః । గాయత్రీ వాసన్తీ । గాయత్ర్యై గాయత్రమ్ । గాయత్రాద్ ఉపాꣳశుః । ఉపాꣳశోస్ త్రివృత్ । త్రివృతో రథన్తరమ్ । వసిష్ఠ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా ప్రాణం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇది తూర్పు, భువనము. దానికి ప్రాణం భువన ప్రాణమే. వసంతం ప్రాణం. గాయత్రీ వసంతానికి. గాయత్రీకి గాయత్రము. గాయత్రీ నుండి ఉపాంశు. ఉపాంశు నుండి త్రివృత్. త్రివృత్ నుండి రథంతరం. వసిష్ఠుడు ఋషి. ప్రజాపతి చేత పట్టుకున్న నీవు నాకు, సంతానానికి ప్రాణాన్ని ఇస్తున్నాను.
అయం దక్షిణా విశ్వకర్మా । తస్య మనో వైశ్వకర్మణమ్ । గ్రీష్మో మానసః । త్రిష్టుబ్ గ్రైష్మీ । త్రిష్టుభః స్వారమ్ । స్వారాద్ అన్తర్యామః । ఽఅన్తర్యామాత్ పఞ్చదశః । పఞ్చదశాద్ బృహత్ । భరద్వాజ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా మనో గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
అయం పశ్చాద్ విశ్వవ్యచాః । తస్య చక్షుర్ వైశ్వవ్యచసమ్ । వర్షాశ్ చాక్షుష్యః । జగతీ వార్షీ । జగత్యా ఽ ఋక్సమమ్ । ఋక్సమాచ్ ఛుక్రః । శుక్రాత్ సప్తదశః । సప్తదశాద్ వైరూపమ్ । జమదగ్నిర్ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా చక్షుర్ గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇది పడమర, విశ్వవ్యాపి. దానికి కంటి చూపు విశ్వవ్యాపి చూపే. వర్షాలు కంటి చూపుకు. జగతీ వర్షానికి. జగతీకి జగతీ. జగతీ నుండి ఋక్సమా. ఋక్సమా నుండి శుక్ర. శుక్ర నుండి పదిహేడు. పదిహేడు నుండి వైరూపం. జమదగ్ని ఋషి. ప్రజాపతి చేత పట్టుకున్న నీవు నాకు, సంతానానికి కంటి చూపును ఇస్తున్నాను.
ఇదం ఉత్తరాత్ స్వః । తస్య శ్రోత్రꣳ సౌవమ్ । శరచ్ ఛ్రౌత్రీ । అనుష్టుప్ శారదీ । అనుష్టుభ ఽ ఐడమ్ । ఐడాన్ మన్థీ । మన్థిన ఽ ఏకవిꣳశః ఽ । ఏకవిꣳశాద్ వైరాజమ్ । విశ్వామిత్ర ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా శ్రోత్రం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః
ఇయం ఉపరి మతిః । తస్యై వాఙ్ మాత్యా । హేమన్తో వాచ్యః । పఙ్క్తిర్ హైమన్తీ । పఙ్క్త్యై నిధనవత్ । నిధనవత ఽ ఆగ్రయణః । ఆగ్రయణాత్ త్రిణవత్రయస్త్రిꣳశౌ । త్రిణవత్రయస్త్రిꣳశాభ్యాꣳ శాక్వరరైవతే । విశ్వకర్మ ఽ ఋషిః । ప్రజాపతిగృహీతయా త్వయా వాచం గృహ్ణామి ప్రజాభ్యః । [ లోకం పృణ ఛిద్రం పృణాథో సీద ధ్రువా త్వమ్ । ఇన్ద్రాగ్నీ త్వా బృహస్పతిర్ అస్మిన్ యోనావ్ అసీషదన్ । తా అస్య సూదదోహసః సోమꣳ శ్రీణన్తి పృశ్నయః । జన్మన్ దేవానాం విశస్ త్రిష్వ్ ఆ రోచనే దివః । ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్ సముద్రవ్యచసం గిరః । రథీతమꣳ రథీనాం వాజానాꣳ సత్పతిం పతిమ్ ॥ ]???
ధ్రువక్షితిర్ ధ్రువయోనిర్ ధ్రువాసి ధ్రువం యోనిమ్ ఆ సీద సాధుయా । ఉఖ్యస్య కేతుం ప్రథమం జుషాణా । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీవు స్థిరమైన భూమివి, స్థిరమైన గర్భమివి. నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు, మంచి మనసుతో స్థిర గర్భంలో కూర్చో. కలుపబడినదానికి ప్రథమమైన జెండాను ఆహ్వానించు. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
కులాయినీ ఘృతవతీ పురంధిః స్యోనే సీద సదనే పృథివ్యాః । అభి త్వా రుద్రా వసవో గృణన్త్వ్ ఇమా బ్రహ్మ పీపిహి సౌభగాయ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
గుడిలో నివసించేవాడివి, నెయ్యితో సంపన్నుడివి, సమృద్ధిగా దానం చేయువాడివి, భూమి ఆసనంలో ఆనందంగా కూర్చో. రుద్రులు, వసువులు నిన్ను స్తుతించుగాక. ఈ ప్రార్థనలను మంగళానికి కాపాడుము. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
స్వైర్ దక్షైర్ దక్షపితేహ సీద దేవానాꣳ సుమ్నే బృహతే రణాయ । పితేవైధి సూనవ ఽ ఆ సుశేవా స్వావేశా తన్వా సం విశస్వ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీ స్వంత శక్తులతో, నైపుణ్యానికి తండ్రివి, దేవతల గొప్ప అనుగ్రహంతో విజయానికి ఇక్కడ కూర్చో. తండ్రిలా కుమారులకు దయతో, శరీరంతో సమస్తులను చేరుము. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
పృథివ్యాః పురీషమ్ అస్య్ అప్సో నామ తాం త్వా విశ్వే ఽ అభి గృణన్తు దేవాః । స్తోమపృష్ఠా ఘృతవతీహ సీద ప్రజావద్ అస్మే ద్రవిణా యజస్వ । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నీవు భూమి తేమవు, నీ పేరు నీరు. సమస్త దేవతలు నిన్ను స్తుతించుగాక. స్తోత్రాలతో పూజించబడినవాడివి, నెయ్యితో సంపన్నుడివి, ఇక్కడ కూర్చో. మనకు సంతానంతో కూడిన ధనాన్ని ప్రసాదించు. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
అదిత్యాస్ త్వా పృష్ఠే సాదయామ్య్ అన్తరిక్షస్య ధర్త్రీం విష్టమ్భనీం దిశామధిపత్నీం భువనానామూర్మిర్ ద్రప్సో ఽ అపామ్ అసి విశ్వకర్మా త ఽ ఋషిః । అశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
నిన్ను ఆదిత్యులు, భుజంపై కూర్చోబెడతాను. నీవు మధ్యలోని లోకాన్ని మోయువాడివి, దిక్కులకు అధిపతివి, భువనాలకు తరంగమివి, జలాలకు బిందువివి. నీవే విశ్వకర్మ ఋషి. అశ్వినులు, యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.
శుక్రశ్ చ శుచిశ్ చ గ్రీష్మావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషో ఽసి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసో ఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే గ్రైష్మావ్ ఋతూ ఽ అభికల్పమానాఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసం విశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
ప్రాణం మే పాహి । అపానం మే పాహి । వ్యానం మే పాహి । చక్షుర్ మ ఽ ఉర్వ్యా వి భాహి । శ్రోత్రం మే శ్లోకయ । అపః పిన్వ । ఓషధీర్ జిన్వ । ద్విపాద్ అవ । చతుష్పాత్ పాహి । దివో వృష్టిమ్ ఏరయ
నా శ్వాసను కాపాడు. నా అపానాన్ని కాపాడు. నా వ్యానాన్ని కాపాడు. నా చూపును భూమిపై విస్తరించు. నా చెవికి కీర్తిని తెచ్చిపెట్టు. నీళ్ళను పెంచు. ఔషధులను బలపరచు. రెండు కాళ్లవారిని రక్షించు. నాలుగు కాళ్లవారిని కాపాడు. ఆకాశం నుంచి వర్షాన్ని కురిపించు.
అపాం త్వేమన్త్ సాదయామి । అపాం త్వోద్మన్త్ సాదయామి । అపాం త్వా భస్మన్త్ సాదయామి । అపాం త్వా జ్యోతిషి సాదయామి । అపాం త్వాయనే సాదయామి । అర్ణవే త్వా సదనే సాదయామి । సముద్రే త్వా సదనే సాదయామి । సరిరే త్వా సదనే సాదయామి । అపాం త్వా క్షయే సాదయామి । అపాం త్వా సధిషి సాదయామి । అపాం త్వా సదనే సాదయామి । అపాం త్వా సధస్థే సాదయామి । అపాం త్వా యోనౌ సాదయామి । అపాం త్వా పురీషే సాదయామి । అపాం త్వా పాథసి సాదయామి । గాయత్రేణ త్వా ఛన్దసా సాదయామి । త్రైష్టుభేన త్వా ఛన్దసా సాదయామి । జాగతేన త్వా ఛన్దసా సాదయామి । ఆనుష్టుభేన త్వా ఛన్దసా సాదయామి । పాశ్రూన త్వా ఛన్దసా సాదయామి
నీను నీటిలోని చివరలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని మధ్యలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని బూడిదలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని వెలుగులో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని ప్రవాహంలో స్థాపించాను. నీను సముద్రపు నివాసంలో స్థాపించాను. నీను మహాసముద్రపు నివాసంలో స్థాపించాను. నీను శరీర నివాసంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని నివాసంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని ఆసనంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని నివాసంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని స్థలంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని గర్భంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని మలంలో స్థాపించాను. నీను నీటిలోని మార్గంలో స్థాపించాను. గాయత్రీ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. త్రిష్టుప్ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. జగతీ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. అనుష్టుప్ ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను. పాశ్రు ఛందస్సుతో నిన్ను స్థాపించాను.
ఇది దక్షిణ దిక్కు, విశ్వకర్మ. దానికి మనస్సు విశ్వకర్మ మనస్సే. గ్రీష్మం మనస్సు. త్రిష్టుప్ గ్రీష్మానికి. త్రిష్టుప్కు త్రిష్టుప్. త్రిష్టుప్ నుండి స్వార. స్వార నుండి అంతర్యామ. అంతర్యామ నుండి పదిహేడు. పదిహేడు నుండి బృహత్. భరద్వాజుడు ఋషి. ప్రజాపతి చేత పట్టుకున్న నీవు నాకు, సంతానానికి మనస్సును ఇస్తున్నాను.
ఇది ఉత్తర దిక్కున ఉన్న స్వర్గం. దానికి శ్రవణం సౌవమం. శరదృతువు దానికి చెవులా ఉంటుంది. శరదృతువుకు అనుష్టుప్ ఛందస్సు. అనుష్టుప్ అంటే ఐడం. ఐడం అనేది మథనం చేసే వస్తువు. మథనం చేయునది ఇరవై ఒకటి. ఆ ఇరవై ఒకటి నుంచి వైరాజం వస్తుంది. విశ్వామిత్రుడు ఋషి. ప్రజాపతికి నీవు స్వీకరించిన ఈ శ్రోత్రాన్ని ప్రజల కోసం నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
ఇది పై భాగంలో ఉన్న మతి. దానికి వాక్కే తల్లి. హేమంత ఋతువు వాక్కు ఋతువు. పంక్తి ఛందస్సు హేమంత ఋతువుకు. పంక్తికి ముగింపు ఉంది. ముగింపు ఉన్నదే ఆగ్రయణం. ఆగ్రయణం నుంచి ముప్పై తొమ్మిది వస్తాయి. ఆ ముప్పై తొమ్మిది నుంచి శాక్వర, రైవత ఛందస్సులు వస్తాయి. విశ్వకర్మ ఋషి. ప్రజాపతికి నీవు స్వీకరించిన ఈ వాక్కును ప్రజల కోసం నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
శుక్ర, శుచిలు గ్రీష్మ ఋతువులు. నీవు అగ్నికి లోపలి బంధమివి. ద్యావాపృథివి సిద్ధమవ్వాలి, నీళ్ళు, ఔషధులు సిద్ధమవ్వాలి, అగ్నులు వేరువేరుగా, గొప్పతనంతో, దృఢమైన వ్రతాలతో సిద్ధమవ్వాలి. ఆగ్నులు ద్యావాపృథివి మధ్య కలిసినవి, ఈ గ్రీష్మ ఋతువులు సిద్ధమైనప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రునిలా ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతా శక్తితో, అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ దేవైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ వసుభిః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూ రుద్రైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ ఆదిత్యైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా । సజూర్ ఋతుభిః సజూర్ విధాభిః సజూర్ విశ్వైర్ దేవైః సజూర్ దేవైర్ వయోనాధైర్ అగ్నయే త్వా వైశ్వానరాయాశ్వినాధ్వర్యూ సాదయతామ్ ఇహ త్వా
ఋతువులతో, రూపాలతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, వసువులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, రుద్రులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, ఆదిత్యులతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక. ఋతువులతో, రూపాలతో, సమస్త దేవతలతో, దేవతలతో, గర్భాధిపతులతో, అగ్ని వైశ్వానరునికి, అశ్వినులు యజ్ఞకారులు, ఇక్కడ నిన్ను కూర్చోబెట్టుగాక.