ధ్రువాసి ధరుణాస్తృతా విశ్వకర్మణా । మా త్వా సముద్రఽఉద్ వధీన్ మా సుపర్ణోఽవ్యథమానా పృథివీం దృꣳహ
నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు, సర్వసృష్టికర్త స్థాపించినవాడవు. సముద్రం నిన్ను హానిచేయకూడదు, వేగంగా ఎగిరే పక్షి కూడా కాదు; భూమిని కదలకుండా బలపరచు.
ప్రజాపతిష్ ట్వా సాదయత్వ్ అపా పృష్ఠే సముద్రస్యేమన్ । వ్యచస్వతీం ప్రథస్వతీం ప్రథస్వ పృథివ్యసి
ప్రజాపతి నీకు నీటి వెనుకభాగంలో, ఇక్కడ సముద్రంలో శాంతిని కలిగించాలి. వెలిగిపో, విస్తరించు, ప్రకాశించు; నీవే భూమివి.
భూర్ అసి భూమిర్ అస్య్ అదితిర్ అసి విశ్వధాయా విశ్వస్య భువనస్య ధర్త్రీ । పృథివీం యచ్ఛ పృథివీం దృꣳహ పృథివీం మా హిꣳసీః
నీవే భూ, నీవే భూమి, నీవే ఆదితి, సమస్తాన్ని పోషించే తల్లి. భూమిని కాపాడు, భూమిని బలపరచు, భూమికి హాని చేయవద్దు.
విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయోదానాయ ప్రతిష్ఠాయై చరిత్రాయ । అగ్నిష్ ట్వాభి పాతు మహ్యా స్వస్త్యా ఛర్దిషా శంతమేన తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువా సీద
ప్రతి శ్వాస, ప్రాణం, అపాన, వ్యాన, ఉదాన, ఆధారం, కదలిక కోసం — అగ్నీ! నా శ్రేయస్సు కోసం నిన్ను రక్షించమని కోరుతున్నాను. రక్షణగా, శాంతిగా, ఆ దైవాంగిరస శక్తితో స్థిరంగా కూర్చో.
కాణ్డాత్-కాణ్డాత్ ప్రరోహన్తీ పరుషః-పరుషస్ పరి । ఏవా నో దూర్వే ప్ర తను సహస్రేణ శతేన చ
ఓ దర్భ గడ్డి! నీవు ప్రతి ముడి దగ్గర, ప్రతి గట్టైన చోటా మళ్లీ మళ్లీ మొలచి పెరుగుతావు. అలాగే, వందలు, వేల కొమ్మలతో మాకు విస్తరించు.
యా శతేన ప్రతనోషి సహస్రేణ విరోహసి । తస్యాస్ తే దేవీష్టకే విధేమ హవిషా వయమ్
ఓ దివ్య ఇటుక! నీవు వంద మార్గాల్లో విస్తరించి, వెయ్యి రూపాల్లో పెరుగుతున్నావు. నీకు మేము హవనం ద్వారా పూజ చేస్తున్నాము.
యాస్ తే ఽ అగ్నే సూర్యే రుచో దివమ్ ఆతన్వన్తి రశ్మిభిః । తాభిర్ నో ఽ అద్య సర్వాభీ రుచే జనాయ నస్ కృధి
ఓ అగ్ని! నీ సూర్యంలో ఉన్న కిరణాలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. ఆ వెలుగులతో నేడు మమ్మల్ని ప్రజల్లో ప్రకాశవంతులుగా చేయుము.
యా వో దేవాః సూర్యే రుచో గోష్వ్ అశ్వేషు యా రుచః । ఇన్ద్రాగ్నీ తాభిః సర్వాభీ రుచం నో ధత్త బృహస్పతే
ఓ దేవతలారా! మీ సూర్యంలో ఉన్న వెలుగులు, ఆవుల్లో, గుర్రాల్లో ఉన్న వెలుగులు—ఇంద్రుడు, అగ్ని, బృహస్పతి! ఆ వెలుగులతో మాకు తేజస్సు ప్రసాదించండి.
విరాడ్ జ్యోతిర్ అధారయత్ । స్వరాడ్ జ్యోతిర్ అధారయత్ । ప్రజాపతిష్ ట్వా సాదయతు పృష్ఠే పృథివ్యా జ్యోతిష్మతీమ్ । విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయ విశ్వం జ్యోతిర్ యచ్ఛ । అగ్నిష్టే ఽధిపతిస్ తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువా సీద
పరిపాలకుడు వెలుగును స్థాపించాడు; స్వయంపాలకుడు వెలుగును స్థాపించాడు. ప్రజాపతి, ఈ ఇటుకను భూమి మీద ప్రకాశవంతంగా కూర్చోపెట్టు. ప్రాణానికి, ఊపిరికి, వ్యానానికి సంపూర్ణమైన వెలుగు ప్రసాదించు. అగ్ని! నీవే అధిపతి. ఆ దివ్యత్వంతో, ఓ అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
మధుశ్ చ మాధవశ్ చ వాసన్తికావ్ ఋతూ ఽ అగ్నేర్ అన్తఃశ్లేషోఽసి కల్పేతాం ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామ్ ఆప ఽ ఓషధయః కల్పన్తామ్ అగ్నయః పృథఙ్ నమ జ్యైష్ఠ్యాయ సవ్రతాః । యే ఽ అగ్నయః సమనసో ఽన్తరా ద్యావాపృథివీ ఽ ఇమే వాసన్తికావ్ ఋతూ ఽఅభికల్పమానా ఽ ఇన్ద్రమ్ ఇవ దేవా ఽ అభిసంవిశన్తు తయా దేవతయాఙ్గిరస్వద్ ధ్రువే సీదతమ్
మధు, మాధవ అనే వసంత ఋతువులు అగ్నిలో కలిసిపోయాయి. ఆకాశం, భూమి సిద్ధంగా ఉండాలి. నీళ్ళు, మొక్కలు సిద్ధంగా ఉండాలి. ప్రతి అగ్ని తన వ్రతంతో శ్రేష్ఠతకు సిద్ధంగా ఉండాలి. ఆ అగ్నులు, ఆ వసంత ఋతువులు, దేవతలు ఇంద్రుని చేరినట్లే మమ్మల్ని చేరాలి. ఆ దివ్యత్వంతో, ఓ అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో.
అషాఢాసి సహమానా సహస్వారాతీః సహస్వ పృతనాయతః । సహస్రవీర్యాసి సా మా జిన్వ ॥ 27 మధు వాతా ఽ ఋతాయతే మధు క్షరన్తి సిన్ధవః । మాధ్వీర్ నః సన్త్వ్ ఓషధీః
నీవు అషాఢ మాసం, సహనశీలిగా శత్రువులను, సైన్యాధిపతులను జయించు. నీ వెయ్యి బలంతో నేను గెలవాలని కోరుకుంటున్నాను.
మధు నక్తమ్ ఉతోషసో మధుమత్ పార్థివꣳ రజః । మధు ద్యౌర్ అస్తు నః పితా
రాత్రి, ఉదయం మధురంగా ఉన్నాయి. భూమి రాజ్యం మధురంగా ఉంది. మా తండ్రైన ఆకాశం మాకు మధురంగా ఉండాలి.
మధుమాన్ నో వనస్పతిర్ మధుమాఁ౨ఽ అస్తు సూర్యః । మాధ్వీర్ గావో భవన్తు నః
అడవి చెట్టు మాకు మధురంగా ఉండాలి. సూర్యుడు మధురంగా ఉండాలి. మా గోవులు మధురతతో ఉండాలి.
అపాం గమ్భన్త్ సీద మా త్వా సూర్యోఽభి తాప్సీన్ మాగ్నిర్ వైశ్వానరః । అచ్ఛిన్నపత్రాః ప్రజా ఽ అనువీక్షస్వాను త్వా దివ్యా వృష్టిః సచతామ్
నీళ్ళలో లోతుగా స్థిరపడు. సూర్యుడు నిన్ను కాల్చకూడదు, అగ్ని వైశ్వానరుడు నిన్ను తాకకూడదు. నీ సంతానం తరుగకుండా కొనసాగాలి. దివ్య వర్షం నీతో ఉండాలి.
త్రీన్త్ సముద్రాన్త్ సమ్ అసృపత్ స్వర్గాన్ అపాం పతిర్ వృషభ ఽ ఇష్టకానామ్ । పురీషం వసానః సుకృతస్య లోకే తత్ర గచ్ఛ యత్ర పూర్వే పరేతాః
నీళ్ళ అధిపతి, ఇటుకలకు వృషభుడు, మూడు సముద్రాల గుండా, స్వర్గం దాటి, మలాన్ని ధరించి, సత్కర్మల లోకంలో ప్రవహించాడు. పూర్వీకులు వెళ్లిన చోట నీవు కూడా పోవు.
మహీ ద్యౌః పృథివీ చ న ఽ ఇమం యజ్ఞం మిమిక్షతామ్ । పిపృతాం నో భరీమభిః
మహా ఆకాశం, భూమి ఈ యజ్ఞాన్ని మాకు కొలిచి ఇవ్వాలి. వారు మమ్మల్ని సమృద్ధిగా పోషించాలి.
విష్ణోః కర్మాణి పశ్యత యతో వ్రతాని పస్పశే । ఇన్ద్రస్య యుజ్యః సఖా
విష్ణువు చేసిన కార్యాలను చూడండి. అక్కడి నుంచే ధర్మాలు వెలిసాయి. ఆయన ఇంద్రునికి యోగ్యమైన స్నేహితుడు.
ధ్రువాసి ధరుణేతో జజ్ఞే ప్రథమమ్ ఏభ్యో యోనిభ్యో ఽ అధి జాతవేదాః । స గాయత్ర్యా త్రిష్టుభానుష్టుభా చ దేవేభ్యో హవ్యం వహతు ప్రజానన్
నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు, ఆధారంగా ఉన్నావు, ఈ మూలాలనుండి మొదటగా జన్మించావు, ఓ జాతవేదా! ఆయన గాయత్రీ, త్రిష్టుప్, అనుష్టుప్ ఛందస్సులతో దేవతలకు హవిస్సు చేర్చాలి.
ఇషే రాయే రమస్వ సహసే ద్యుమ్న ఽ ఊర్జేఽ అపత్యాయ । సమ్రాడ్ అసి స్వరాడ్ అసి సారస్వతౌ త్వోత్సౌ ప్రావతామ్
పుష్టికి, ధనానికి, బలానికి, కీర్తికి, తేజస్సుకు, సంతానానికి ఆనందించు. నీవు సమ్రాట్, స్వరాట్. సరస్వతి, రెండు నదులు నీకు సమృద్ధిని ప్రసాదించాలి.
అగ్నే యుక్ష్వా హి యే తవాశ్వాసో దేవ సాధవః । అరం వహన్తి మన్యవే
ఓ అగ్ని! నీకు ఉన్న మంచి గుణాల గుర్రాలను జోడించు. అవి మన హవిస్సును త్వరగా తీసుకెళ్తాయి.
యుక్ష్వా హి దేవహూతమాఁ౨ఽ అశ్వాఁ౨ఽ అగ్నే రథీర్ ఇవ । ని హోతా పూర్వ్యః సదః
ఓ అగ్ని! దేవతలు పిలిచిన ఆ గుర్రాలను జోడించు. రథికుల్లా, పురాతన హోతా ఆ ఆసనంలో కూర్చోవాలి.
సమ్యక్ స్రవన్తి సరితో న ధేనా ఽ అన్తర్ హృదా మనసా పూయమానాః । ఘృతస్య ధారా ఽ అభి చాకశీమి హిరణ్యయో వేతసో మధ్యే ఽ అగ్నేః
నదులు ఆవుల్లా కలిసి ప్రవహిస్తున్నాయి. హృదయం, మనస్సులో పవిత్రతతో నిండినవి. అగ్నిలో మధ్యలో నెయ్యి ప్రవాహాలు, బంగారు వేతసులు నేను చూస్తున్నాను.
ఋచే త్వా రుచే త్వా భాసే త్వా జ్యోతిషే త్వా । అభూద్ ఇదం విశ్వస్య భువనస్య వాజినమ్ అగ్నేర్ వైశ్వానరస్య చ
పాటకు, వెలుగుకు, ప్రకాశానికి, జ్యోతికి, నీవు ఈ లోకానికి, అగ్ని మరియు వైశ్వానరునికి ఓడగా అవతరించావు.
అగ్నిర్ జ్యోతిషా జ్యోతిష్మాన్ రుక్మో వర్చసా వర్చస్వాన్ । సహస్రదా ఽ అసి సహస్రాయ త్వా
అగ్ని, నీవు వెలుగుతో ప్రకాశవంతుడవు, బంగారంతో మెరిసిపోతావు, తేజస్సుతో నిండివున్నావు. నీవు వేలాది వరాలిచ్చేవాడవు; ఆ వేలాది వరాల కోసం నిన్ను పిలిచాము.
ఆదిత్యం గర్భం పయసా సమ్ అఙ్ధి సహస్రస్య ప్రతిమాం విశ్వరూపమ్ । పరి వృఙ్ధి హరసా మాభి మꣳస్థాః శతాయుషం కృణుహి చీయమానః
సూర్యుని గర్భానికి పాలు కలిపి, సహస్రరూపుడైన ఆ ప్రతిరూపాన్ని బలంతో విస్తరించు. నీ ఉత్సాహంతో వెనకడుగు వేయక, వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షు కలిగించు.
వాతస్య జూతిం వరుణస్య నాభిమ్ అశ్వం జజ్ఞానꣳ సరిరస్య మధ్యే । శిశుం నదీనాꣳ హరిమ్ అద్రిబుధ్నమ్ అగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్
వాయువు వేగాన్ని, వరుణుని నాభిని, శరీర మధ్యలో పుట్టిన అశ్వాన్ని, నదుల బిడ్డను, పసుపు రంగు గలవాడిని, కొండలో పుట్టినవాడిని — అగ్నీ! అతన్ని పరమాకాశంలో నీవు హాని చేయవద్దు.
అజస్రమ్ ఇన్దుమ్ అరుషం భురణ్యుమ్ అగ్నిమ్ ఈడే పూర్వచిత్తిం నమోభిః । స పర్వభిర్ ఋతుశః కల్పమానో గాం మా హిꣳసీర్ అదితిం విరాజమ్
ఎప్పటికీ ఆగని, ఎరుపు రంగు, ప్రకాశవంతుడైన, పురాతన జ్ఞానమున్న అగ్నిని నమస్కారాలతో స్తుతిస్తున్నాను. అతడు ఋతువుల ప్రకారం పర్వతాలతో కలిసినప్పుడు, భూమిని, అదితిని, ప్రకాశవంతురాలిని నీవు హాని చేయవద్దు.
వరూత్రీం త్వష్టుర్ వరుణస్య నాభిమ్ అవిం జజ్ఞానాꣳ రజసః పరస్మాత్ । మహీꣳ సాహస్రీమ్ అసురస్య మాయామ్ అగ్నే మా హిꣳసీః పరమే వ్యోమన్
త్వష్టృవారి ఆవరణ, వరుణుని నాభి, పరమ లోకంలో పుట్టిన గొర్రె, అసురుని గొప్ప సహస్రమాయను — అగ్నీ! ఆమెను పరమాకాశంలో నీవు హాని చేయవద్దు.
యో ఽ అగ్నిర్ అగ్నేర్ అధియ్ అజాయత శోకాత్ పృథివ్యా ఽ ఉత వా దివస్ పరి । యేన ప్రజా విశ్వకర్మా జజాన తమ్ అగ్నే హేడః పరి తే వృణక్తు
అగ్ని నుండి పుట్టిన అగ్ని, భూమి వేడి నుంచి లేదా ఆకాశం నుంచి పుట్టినవాడు, ఆ విశ్వకర్మ సృష్టిని చేసినవాడు — అగ్నీ! నీ అనుగ్రహం అతనిని చుట్టుముట్టాలి.
చిత్రం దేవానామ్ ఉద్ అగాద్ అనీకం చక్షుర్ మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః । ఆప్రా ద్యావాపృథివీ ఽ అన్తరిక్షꣳ సూర్య ఽ ఆత్మా జగతస్ తస్థుషశ్ చ
దేవతల అద్భుతమైన ముఖం ఉదయించింది, అది మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్నికి కళ్ళు. అది ఆకాశం, భూమి, మధ్యలోని లోకాన్ని నింపింది. సూర్యుడు ఈ కదిలే మరియు నిలిచిన అన్నిటికీ ఆత్మ.